Mieczysław Chorąży

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mieczysław Rajmund Chorąży
Mieczysław Rajmund Chorąży
Data i miejsce urodzenia 31 sierpnia 1925
Janówka
profesor nauk medycznych
Specjalność: onkologia, biologia molekularna
Alma Mater Akademia Medyczna w Warszawie
Doktorat 1958
Instytut Onkologii
Habilitacja 1961 – biochemia
Śląska Akademia Medyczna
Profesura 1970
Polska Akademia Nauk / Umiejętności
Status PAN członek rzeczywisty
Status PAU członek czynny
Funkcja Jednostka PAN członek Prezydium
Oddział PAN w Katowicach
Doktor honoris causa
(Akademia Medyczna w Białymstoku – 2000)
(Śląska Akademia Medyczna – 2007)
praca naukowa
Instytut Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie
Okres zatrudn. od 1951
kierownik
jednostka Zakład Biologii Nowotworów
Instytutu – Centrum Onkologii
Okres spraw. 1963–1995
Odznaczenia
Order Orła Białego Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Krzyż Armii Krajowej Warszawski Krzyż Powstańczy Medal za Warszawę 1939–1945

Mieczysław Rajmund Chorąży (ur. 31 sierpnia 1925 w Janówce) – polski lekarz, onkolog, profesor, doktor honoris causa dwóch polskich uczelni, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk i członek czynny Polskiej Akademii Umiejętności, wieloletni kierownik Zakładu Biologii Nowotworów w Centrum Onkologii w Gliwicach, oddziale Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie. Kawaler Orderu Orła Białego.

Życiorys[edytuj]

Urodził się 31 sierpnia 1925 r. w Janówce[1] niedaleko Białej Podlaskiej w rodzinie chłopskiej[2]. Jego rodzina osiadła na Podlasiu w połowie XIX wieku[1]. Rozpoczął naukę w gimnazjum w Białej Podlaskiej, przerwaną wybuchem II wojny światowej. Edukację kontynuował w Warszawie na tajnych kompletach. W 1944 r. w liceum im. Adama Mickiewicza w Warszawie zdał maturę[2][3]. W czasie wojny działał w konspiracji jako żołnierz Armii Krajowej, ukończył Szkołę Podchorążych. Uczestniczył w powstaniu warszawskim, w czasie działań wojennych był dwukrotnie ranny, groziła mu utrata ręki[1]. Po upadku powstania warszawskiego internowany jako jeniec wojenny do stalagu XIA w Altengrabow w Niemczech[4][3][2].

Po powrocie w 1945 r. podjął studia w Akademii Medycznej w Warszawie, ukończone w r. 1951. Po studiach otrzymał nakaz pracy w Gliwicach, do Zakładu Biologii Nowotworów w Państwowym Instytucie Przeciwrakowym (obecnie Oddział Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie)[5]. Podjął pracę pod kierunkiem profesora Kazimierza Duxa i w 1958 obronił doktorat z nauk medycznych. Przechodził kolejne stopnie awansu w Centrum, asystenta, adiunkta i wreszcie profesora. W 1958 został p.o. kierownika Zakładu Biologii Nowotworów, a od 1963 aż do 1995 r. pełnił funkcję kierownika tego Zakładu. Jako stypendysta Fundacji Rockefellera w latach 1959–1963 odbywał staże w Stanach Zjednoczonych, najpierw na Uniwersytecie Wisconsin-Madison, a następnie w Centrum Badań Raka w Nowym Jorku. W 1961 uzyskał habilitację na Akademii Medycznej w Katowicach. W latach 1973–1991 był jednym z pełnomocników dyrektora Instytutu do spraw rozbudowy Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie, Oddziału w Gliwicach. Obecnie zatrudniony w Centrum w niepełnym wymiarze godzin jako „starszy specjalista”.

Dorobek naukowy i zawodowy[edytuj]

Jest autorem wielu publikacji z zakresu biologii nowotworów, między innymi wydanej w 1973 wspólnie z Kazimierzem Duxem książki pt. Wstęp do biologii nowotworów. Oprócz tego opublikował[5] ponad 140[1] artykułów i monografii, w dużej części anglojęzycznych. Był jednym z pionierów badań nad mutagenezą środowiskową oraz epidemiologią molekularną[5]. Współpracował od lat siedemdziesiątych XX wieku z National Cancer Institute z Bethesda w USA, prowadząc prace nad genetyką raka płuc. Jest promotorem 18 zakończonych przewodów doktorskich. Pięciu spośród jego doktorantów otrzymało tytuł profesora[6][2].

Od 1971 jest członkiem korespondentem, a od 1986 członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk. Od 1995 jest również członkiem czynnym Polskiej Akademii Umiejętności[7][6]. Członek wielu rad naukowych instytutów badawczych, między innymi Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu, a także członek wielu towarzystw naukowych, w tym Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, którego był prezesem, Polskiego Towarzystwa Zwalczania Raka oraz członek honorowy Hungarian Oncological Society[6].

Wyróżnienia i odznaczenia[edytuj]

Laureat wielu nagród i odznaczeń. Doktor honoris causa Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku oraz Śląskiej Akademii Medycznej.

Odznaczony dwukrotnie Krzyżem Walecznych (1944), Złotym Krzyżem Zasługi[8] i Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami (1944), Krzyżem Kawalerskim (1976), Krzyżem Oficerskim (1987) i Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2002) i Warszawskim Krzyżem Powstańczym (1997)[1], Krzyżem Armii Krajowej, Medalem za Warszawę 1939–1945[8].

W 2012 otrzymał tytuł honorowego obywatela Białej Podlaskiej[1][4]. 3 maja 2017 r., w uznaniu znamienitych zasług dla rozwoju polskiej medycyny, za osiągnięcia w pracy naukowo-badawczej, prezydent Andrzej Duda nadał mu Order Orła Białego[9].

Przypisy

  1. a b c d e f Prof. Mieczysław Chorąży – onkolog, powstaniec, społecznik (sylwetka), naukawpolsce.pap.pl, 4 maja 2017 [dostęp 2017-05-04].
  2. a b c d Honorowy doktorat profesora Mieczysława Chorążego. Biuletyn Informacyjny SUM nr 1/2007. [dostęp 2013-02-02].
  3. a b The 80th Anniversary of Professor Mieczysław Chorąży. Gliwice Scientific Meetings 2005. PAN. [dostęp 2013-02-02].
  4. a b Tytuł „Honorowy Obywatel Miasta Biała Podlaska” dla prof. zw. dr hab. Mieczysława Chorążego. Biała Podlaska. Miejski Serwis Informacyjny, 2012-05-28. [dostęp 2013-02-01].
  5. a b c Prof. Mieczysław Chorąży doktorem honoris causa Śląskiej Akademii Medycznej. NOWOTWORY Journal of Oncology, 2007, vol. 57. [dostęp 2013-02-02].
  6. a b c Chorąży, Mieczysław. Polska Akademia Nauk. [dostęp 2013-02-02].
  7. Mieczysław Chorąży w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  8. a b Słownik medycyny i farmacji Górnego Śląska. Śląska Akademia Medyczna.- Biblioteka Główna, 2000, s. 68
  9. Prezydent wręczył Ordery Orła Białego. prezydent.pl, 2017-05-03. [dostęp 2017-05-03].