Mieczysław Saar

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mieczysław Saar
Data i miejsce urodzenia 24 sierpnia 1925
Łódź
Data i miejsce śmierci 17 października 2015
Łódź
Narodowość polska
Alma Mater Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie
Dziedzina sztuki malarstwo
Odznaczenia
Medal Benemerenti

Mieczysław Saar (ur. 24 sierpnia 1925 w Łodzi, zm. 17 października 2015 w Łodzi[1][2]) – polski artysta malarz.

Życiorys artystyczny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1949–1954 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w pracowniach:

Dyplom uzyskał w 1955 roku. W tym samym roku został członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków.

Po studiach wrócił do Łodzi, aby tu tworzyć i aktywnie uczestniczyć w życiu artystycznym łódzkiego środowiska plastycznego. Bierze udział w wystawach organizowanych przez Związek Polskich Artystów Plastyków, ofiarowuje swoje prace na aukcje na cele charytatywne, m.in. na rzecz Centrum Zdrowia Dziecka, Zamku Królewskiego w Warszawie, „Solidarności”, dzieci niepełnosprawnych, Szkoły Podstawowej nr 158 w Łodzi na Sikawie. Dla Technikum Elektronicznego w Łodzi wykonuje projekt i tablicę pamiątkową związaną z patronem.

Jego twórczość obejmuje malarstwo sztalugowe i monumentalne malarstwo ścienne.

Tematyka malarstwa sztalugowego różnorodna: pejzaże, portrety, kwiaty, martwe natury, kompozycje wielopostaciowe o tematyce historycznej, batalistycznej, literackiej, obrazy o tematyce religijnej i metaforycznej.

Jest też autorem licznych projektów i wykonań polichromii, oraz projektów wyposażenia wnętrz sakralnych. Jego monumentalne malarstwo sakralne spotkać można w kościołach diecezji łódzkiej, diecezji płockiej, diecezji tarnowskiej, diecezji łowickiej, diecezji kaliskiej, diecezji gnieźnieńskiej i diecezji częstochowskiej.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Polichromia wg projektu i wykonania Mieczysława Saara w kościele Zesłania Ducha Świętego w Łodzi ul. Piotrkowska 2/2a
Fragment polichromii wg projektu i wykonania Mieczysława Saara w kościele Zesłania Ducha Świętego w Łodzi ul. Piotrkowska 2/2a

Twórczość Mieczysława Saara jest niezwykle różnorodna i obejmuje wszystkie znane gatunki malarstwa, ale dominującym jest olejne malarstwo sztalugowe i temperowe malarstwo ścienne. Powstały też małoformatowe fantastyczne kompozycje wykonane tuszem, liczne projekty polichromii, wyposażenia wnętrz, sprzętów i dekoracji okolicznościowych.

Malarstwo sztalugowe[edytuj | edytuj kod]

Pejzaże świadczą o nieustannym zachwycie artysty naturą i jego wielkiej wrażliwości na jej zmienne piękno. Tematyka pejzaży niezwykle bogata: góry, morze, stawy i rzeki, lasy, miasta widziane z oddali, ich budowle, fragmenty zabudowy ulic. Są wśród nich widoki polskich miast i wsi oraz miejsc odwiedzanych w podróżach (m.in. Wenecja, Konstantynopol). Portrety przedstawiają różnorodne warianty kompozycyjne i różnorodne formy. Zwykle jednopostaciowe, ale zdarzają się też podwójne – małżeństw lub rodzeństwa. Kompozycje figuralne (przedstawiające figury, postacie) nawiązują do ulubionych utworów artysty, czego przykładem jest Chór żydowskich niewolników z opery Giuseppe VerdiegoNabucco oraz Ojciec zadżumionych według Juliusza Słowackiego. Nie brak też nawiązań do historii, głównie w scenach batalistycznych (tematy z historii Polski oraz kościoła pojawiają się także w malarstwie ściennym o tematyce sakralnej). Martwe natury ukazują głównie kompozycje kwiatowe, przeważnie w wazonach, a także kompozycje różnych przedmiotów. Nieobca jest Mieczysławowi Saarowi tematyka animalistyczna (dotycząca zwierząt, przedstawiająca zwierzęta). Malował żubry w lesie, bociani sejm o świcie, wielokrotnie konie i swoje ukochane psy. Powstała też seria obrazów przedstawiających zabytkowe wnętrza gdańskie i dworki polskie.

Monumentalne malarstwo ścienne[edytuj | edytuj kod]

Malarstwo ścienne to malarstwo o tematyce sakralnej, tworzone na ścianach naw, prezbiteriów, kaplic, chórów, na ścianach tęczowych, na sufitach i sklepieniach, na podniebieniach łuków i w czaszach kopuł oraz na ich bębnach, w hemisferach (półkolach) absyd. Powstawały pojedyncze postacie świętych, symbole ewangelistów, emblematy narodowe oraz projekty i realizacje motywów ornamentalnych. Wśród malowideł ściennych są osiągające wielkość 60-70 m² przedstawiające nawet do 90 postaci (np. w kościele pw. Dobrego Pasterza w Łodzi)[3].

Technika malarska[edytuj | edytuj kod]

Obrazy sztalugowe głównie na płótnie. Dominuje w nich technika olejna, rzadko podmalowywanie temperą. Laserunki używane sporadycznie, czasem barwne grunty. Artysta kilkakrotnie posługuje się techniką kolażu. W dużych kompozycjach metaforycznych z lat 70. wieku XX, wykorzystany został efekt płynącej olejnej farby oraz malowania na mokrym podłożu. Kilka prac powstało przy użyciu szpachli.

Malowidła ścienne w większości w technice temperowej, czasem z dodatkiem farb akrylowych. W nielicznych przypadkach zastosowana została technika fresku prawdziwego.

Okresy i tendencje w twórczości[edytuj | edytuj kod]

okresy w malarstwie sztalugowym:

  • okres poszukiwań, w czasie studiów i bezpośrednio po ich ukończeniu, widoczne wpływy Matejki i Rembrandta, malarstwo czarnego konturu, poszukiwania zmierzające w kierunku surrealizmu, fantastyki
  • okres szarooliwkowych pejzaży o stonowanych chłodnych zieleniach, lata 60. wieku XX i później, poszukiwanie harmonii barwnej
  • okres impresjonizujący, koniec lat 60. wieku XX do połowy lat 70. wieku XX
  • okres metafory i eksperymentów formalnych, lata 70. wieku XX
  • okres poszukiwania czystej barwy, od końca lat 70. wieku XX
  • okres doskonalenia warsztatu malarskiego, lata 80. wieku XX do połowy lat 90. wieku XX, artystyczne środki malarskie podporządkowane wyrażaniu zachwytu nad pięknem przyrody
  • okres kształtów realnych oraz powrót do kompozycji metaforycznych
  • okres „biały”, rok 2003, dominacja w pejzażach gamy barw ciepłych, rozbielonych

okresy w malarstwie ściennym:

  • kubizujący
  • płaskiej plamy o wyraźnym szarym konturze
  • swobodny

Tytuły wybranych obrazów[edytuj | edytuj kod]

  • Baza księżycowa (1954)
  • Miasto przyszłości (1968)
  • Pękły święte kanony (1972)
  • Ikar współczesny (1973)
  • Powszechność życia w kosmosie (1978)
  • Pieta Gdańska (1981)
  • Źródło życia (1983)
  • Staw we Dworze na Stokach (1990)
  • Pejzaż górski z turkusowym stawem (1991)
  • Dolina Prudnika (1991)
  • Morskie Oko (1995)
  • Katyń (1999)
  • Schody (2000)

Niektóre cykle obrazów[edytuj | edytuj kod]

  • Marzenie o wiośnie
  • Nasze życie
  • Moja sztuka
  • Jestem częścią kosmosu
  • Nie jesteśmy sami
  • Obawa i przestroga

Inne informacje[edytuj | edytuj kod]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Dnia 11 stycznia 1994 roku, Mieczysław Saar nagrodzony został przez papieża Jana Pawła II Medalem Benemerenti za zasługi dla Kościoła katolickiego w dziedzinie sztuki sakralnej[4].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

O twórczości Mieczysława Saara powstał film, z cyklu „Mój świat”, w reżyserii Jadwigi Wileńskiej[5]. Stanowi on relację i refleksję na temat twórczości artysty. Prezentuje jego wypowiedzi dotyczące sztuki i drogi życiowej. Ukazuje charakter człowieka i jego dorobek.

Pochówek[edytuj | edytuj kod]

Mieczysław Saar pochowany został dnia 23 października 2015 roku na cmentarzu w Mileszkach[1][2].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Po obejrzeniu polichromii w kościele Zesłania Ducha Świętego w Łodzi, prof. dr hab. Mariusz Karpowicz, stwierdził[6]:

Quote-alpha.png
To ciepły, jasny, słoneczny świat śródziemnomorski, powiew wielkiej sztuki włoskiego renesansu. I to nie dlatego, że ślicznie wyrysowane arkady, kolumny, kapitele, przypominają architekturę Florencji z najlepszego okresu (Ospedale degli Innocenti, ale także dziedziniec Laurany w Urbino czy Cancelleria w Rzymie!). Ale przede wszystkim dlatego, że całość jest taka słoneczna, pełna umiaru, harmonijna, podnosząca na duchu. A przy tym z przyjemnością i zaskoczeniem cieszyłem się umiejętnością artysty. Jakże świetnie, z przenikliwym znawstwem, wykreślona jest perspektywa, jakże znakomicie została skonstruowana przestrzeń, jakże piękny jest, po lewej stronie widoczny, pejzaż Ziemi Świętej. I ta stara, zapomniana już, umiejętność złudy materiału - krągłość kolumn, marmur posadzki, lśnienia na wypolerowanej powierzchni. Zwłaszcza posadzka - z refleksami światła, cieniami, i szklistą, gładką powierzchnią, przy idealnym wykreśleniu zbiegów perspektywicznych. Że też jeszcze ktoś to wszystko umie w naszym XX wieku, który odwrócił się od wspaniałej, wielkiej tradycji! A także piękna umiejętność budowy pędzlem draperii - to co Maratta stawiał najwyżej, jako umiejętność zależną wyłącznie od talentu i wyobraźni. Jako tło dla Starca pierwszego z lewej Mieczysław Saar zawiesił ciężką, złotolitą, zapewne turecką tkaninę, świetnie oddając jej fałdy, lśnienie światła na złotym wzorze, grę cienia. W pofałdowane draperie ubiera też Apostołów. Draperie to prawdziwe, przekonujące, jakże naturalne i trafne. Że też jeszcze ktoś żyjący wśród nas umie zastosować cały ten spadek po sztuce renesansu i baroku! A na dodatek artysta, świetnie rysując i wypełniając kolorem - unika we wszystkim przesady. Jego sztuka jest harmonijna, świetlista i powściągliwa, zarówno w gestach, jak i w kolorze. Znakomita to dekoracja, swoją doskonałością świetnie towarzysząca absolutnej Doskonałości w tabernakulum.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Zmarł Mieczysław Saar, łódzki artysta malarz (pol.). radiolodz.pl. [dostęp 2015-10-21].
  2. a b Pogrzeb Mieczysława Saara, łódzkiego artysty malarza (pol.). dzienniklodzki.pl. [dostęp 2015-10-23].
  3. Saar-Kozłowska 2004 ↓, s. 21.
  4. Saar-Kozłowska 2004 ↓, s. 10.
  5. Saar-Kozłowska 2004 ↓, s. 19.
  6. Saar-Kozłowska 2004 ↓, s. obwoluta książki.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alicja Saar-Kozłowska: Mieczysław Saar. Malarstwo. Monografia wydana z okazji 50-lecia pracy twórczej. Toruń: Toruńska Oficyna Wydawnicza, 2004. ISBN 83-917354-3-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]