Mikołaj Prus-Więckowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mikołaj Kazimierz Prus-Więckowski
Ilustracja
generał dywizji generał dywizji
Data i miejsce urodzenia 18 grudnia 1889
Starokonstantynów
Data i miejsce śmierci 20 stycznia 1961
Michałowice
Przebieg służby
Lata służby 1910-1955
Siły zbrojne Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie
Ludowe Wojsko Polskie
Jednostki 3 Pułk Ułanów Śląskich
22 Pułk Ułanów Podkarpackich
4 Pułk Strzelców Konnych Ziemi Łęczyckiej
Mazowiecka Brygada Kawalerii
7 Łużycka Dywizja Piechoty
1 Warszawska Dywizja Kawalerii
Krakowski Okręg Wojskowy
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Akcja „Wisła”
Późniejsza praca attaché wojskowy
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941) Złoty Krzyż Zasługi Order Krzyża Grunwaldu III klasy Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Broń Świętego Jerzego
Grób rodziny Prusów-Więckowskich

Mikołaj Kazimierz Prus-Więckowski (ur. 18 grudnia 1889[1] w Starokonstantynowie na Podolu, zm. 20 stycznia 1961 w Michałowicach k. Warszawy) – polski inżynier, oficer Armii Imperium Rosyjskiego, generał dywizji Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył Korpus Kadetów i Oficerską Szkołę Artylerii w Petersburgu. Od 1910 oficer carskiej artylerii. Podczas I wojny światowej walczył na froncie austriackim. Po rewolucji 1917 studiował na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki w Kijowie.

W 1918 rozpoczął służbę jako ułan 3 pułku ułanów. W latach 1919–1920 dowódca baterii w 1 dywizjonie artylerii konnej, dowódca szwadronu 22 pułku ułanów na froncie bolszewickim. W latach 1923–1924 instruktor wyszkolenia w Centrum Wyszkolenia Kawalerii. Później powrócił do 22 Pułku Ułanów Podkarpackich w Brodach. W lutym 1927 został przesunięty ze stanowiska kwatermistrza na stanowisko pełniącego obowiązki zastępcy dowódcy pułku[2]. Z dniem 25 kwietnia 1929 został przeniesiony służbowo do Obozu Szkolnego Kawalerii w Grudziądzu, w charakterze słuchacza trzymiesięcznego kursu doszkolenia sztabowych oficerów kawalerii[3]. W marcu 1929 został przeniesiony do 4 pułku strzelców konnych w Płocku na stanowisko dowódcy pułku[4]. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939, walczył jako zastępca dowódcy Mazowieckiej Brygady Kawalerii. Przeszedł jej szlak bojowy od granicy pruskiej po południową Lubelszczyznę.

Po kampanii wrześniowej ukrywał się i pracował jako robotnik rolny w Lubelskiem, nie służył w armii podziemnej. 12 sierpnia 1944 przyjęty został do Wojska Polskiego i wyznaczony na stanowisko zastępcy do spraw liniowych, a od października tego roku dowódcy 7 Dywizji Piechoty. W składzie 2 Armii WP odbył kampanię 1945. Później dowódca 1 Dywizji Kawalerii. W latach 1945–1948 dowódca Okręgu Wojskowego Nr V w Krakowie. Był przewodniczącym Wojewódzkiego Komitetu Bezpieczeństwa w Krakowie[5]. 28 marca 1947 uczestniczył w inspekcji wojskowej w Bieszczadach, podczas której śmierć poniósł generał Karol Świerczewski[6]. Uczestnik akcji „Wisła”.

W latach 1948-1951 był attaché wojskowym przy Ambasadzie RP Moskwie, a potem dyrektorem Biura Wojskowego w Ministerstwie Rolnictwa. 20 stycznia 1955 r. przeniesiony został w stan spoczynku. Osiadł w Michałowicach, gdzie zmarł.

Jego żona Wanda z domu Dzianott de Castellati i 13-letni syn Janusz zginęli w Warszawie w 1944, w czasie Powstania Warszawskiego, a ich grób znajduje się na Cmentarzu Powstańców Warszawy.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • rotmistrz – 1920
  • major – 1920, zweryfikowany w 1922 ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 (w 1924 zajmował 46. lokatę w korpusie oficerów zawodowych kawalerii)
  • podpułkownik – 23 stycznia 1928 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i 6. lokatą w korpusie oficerów zawodowych kawalerii
  • pułkownik – 10 grudnia 1931 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 3. lokatą w korpusie oficerów zawodowych kawalerii
  • generał brygady – 24 maja 1945
  • generał dywizji – lipiec 1946

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Data urodzenia podana według kalendarza gregoriańskiego („nowego porządku”), czyli 1 stycznia 1890 r. według kalendarza juliańskiego („starego porządku”). Zobacz więcej w: Daty nowego i starego porządku.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 4 lutego 1927 roku, s. 35.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927 roku, s. 151.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 22 marca 1929 roku, s. 101.
  5. Bohdan Urbankowski, Czerwona msza, czyli uśmiech Stalina, t. I, Warszawa 1998, s. 631.
  6. Zbigniew Jantoń: VIII. Śmierć generała Karola Świerczewskiego. [dostęp 2013-04-30].
  7. Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 2, s. 107
  8. M.P. z 1947 r. Nr 11, poz. 27.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2018-03-22].
  • H.P. Kosk, Generalicja Polska, t. 2, Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków 2001.
  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 577, 599.
  • Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 311, 339.
  • Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 140, 658.
  • Marian Nowiński, Wrzesień i kwiecień generała Prusa-Więckowskiego, w: Ludzie z dróg bojowej chwały, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1982, wyd. I, s. 170-184, ​ISBN 83-11-06833-X​.
  • Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990 t. IV: S-Z, Toruń 2010, s. 221-224.