Mikołaj z Ryńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wizerunek pieczęci Mikołaja z Ryńska
Herb Rogala

Mikołaj z Ryńska herbu identyfikowanego jako Rogala (jednakże odmiennego niż w sfragistyce polskiej) [1], łac. Nicolas von Renis (ur. ok. 1360 w Ryńsku, zm. maj 1411 w Grudziądzu) – chorąży ziemi chełmińskiej, jeden z założycieli i przywódców Związku Jaszczurczego.

24 lutego 1397 wraz z bratem Janem z Pułkowa założył Związek Jaszczurczy.

Ryńsk, tablica pamiątkowa

Aż do 1410 r. był lojalnym poddanym wielkiego mistrza, uczestniczył m.in. w wyprawie na Żmudź w 1402 r., wyprawie na Gotlandię w 1404 r., a także w zajęciu ziemi dobrzyńskiej w pierwszej fazie tzw. wielkiej wojny w sierpniu 1409 r. [2]

W bitwie grunwaldzkiej stał na czele chorągwi rycerstwa chełmińskiego. Na jego znak chorągiew chełmińska została zwinięta i rycerstwo chełmińskie opuściło pole bitwy. Zakon krzyżacki uznał go za zdrajcę i 9 października zajął Ryńsk. W związku z pościgiem krzyżackim w październiku 1410 roku schronił się na zamku biskupa włocławskiego Jana Kropidło w Ciechocinie nad Drwęcą[3].

W maju 1411 został zaproszony na zamek w Lipienku koło Chełmna, gdzie mimo posiadanego listu żelaznego oraz wbrew ustaleniom pokoju toruńskiego, który zakazywał ścigania osób uznanych przez strony za zdrajców, został podstępnie uwięziony przez wójta Heinricha Holta. Po czterech dniach został ścięty na rynku w Grudziądzu. Jego imieniem nazwano ulice m.in. w Kowalewie Pomorskim, Bydgoszczy, Wąbrzeźnie i Grudziądzu.

Przypisy

  1. Adam Szweda "Mikołaj z Ryńska - chorąży ziemi chełmińskiej i Jaszczurkowcy", [w:] Szkice z dziejów Ryńska : 600 lat od śmierci Mikołaja z Ryńska / pod red. Waldemara Rozynkowskiego, Pelplin ; Ryńsk : Wydawnictwo Bernardinum, 2011, s.13-15
  2. Adam Szweda "Mikołaj z Ryńska i Jaszczurkowcy - polska piąta kolumna w państwie zakonnym?", http://ioh.pl/artykuly/pokaz/mikoaj-z-ryska-i-jaszczurkowcy--polska-pita-kolumna-w-pastwie-zakonnym,1068/
  3. Marian Bartkowiak "Towarzystwo Jaszczurcze", [w:] Roczniki Towarzystwa Naukowego w Toruniu, Toruń 1948, s.22-23