Milunka Savić

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Milunka Savić
Милунка Савић
Ilustracja
Sierżant
Data i miejsce urodzenia 1888
Koprivnica
Data i miejsce śmierci 5 października 1973
Belgrad
Przebieg służby
Lata służby 1913–1919
Siły zbrojne Armia Królestwa Serbii
Główne wojny i bitwy bitwa nad Bregałnicą
bitwa nad Kolubarą
Odznaczenia
Order Żołnierski Gwiazdy Jerzego Czarnego (z mieczami) Złoty Medal za Odwagę im. Milosa Obilića (Serbia) Srebrny Medal za Odwagę im. Milosa Obilića (Serbia) Medal Pamiątkowy za Kampanię albańską 1920 (Serbia) Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
FR CdG palm br.png
Krzyż Wojenny 1914-1918 z brązową palmą (Francja)
Krzyż św. Jerzego IV stopnia (Imperium Rosyjskie) Krzyż Kawalerski Orderu Św. Michała i Św. Jerzego (Wielka Brytania)

Milunka Savić serb. Милунка Савић (ur. 1888 w Koprivnicy, zm. 5 października 1973 w Belgradzie) – sierżant armii serbskiej, najczęściej odznaczana za zasługi wojenne kobieta w historii.

Służba wojskowa[edytuj]

Milunka Savić pochodziła z małej wsi Koprivnica, koło Raški w południowej Serbii. Była córką Radenki i Milicy Saviciów. W 1913, kiedy toczyła się II wojna bałkańska, jej brat otrzymał powołanie do odbycia służby wojskowej. Milunka obcięła włosy, przebrała się w strój męski i zastąpiła chorego brata, wstępując w szeregi armii serbskiej jako Milun Savić. Walcząc w szeregach 2 pułku piechoty Dywizji Drińskiej w bitwie nad Bregałnicą (30 czerwca – 8 lipca 1913), wyróżniła się odwagą, została ranna i otrzymała medal oraz awans do stopnia kaprala. W czasie leczenia w szpitalu odkryto jej prawdziwą tożsamość.

Po opuszczeniu szpitala powróciła do służby wojskowej już jako Milunka Savić i wyruszyła na front toczącej się wtedy I wojny światowej. Za dzielność w bitwie nad Kolubarą otrzymała Gwiazdę Jerzego Czarnego z Mieczami. Kolejny raz została wyróżniona tym odznaczeniem po bitwie nad Crną Reką, kiedy wzięła do niewoli 23. żołnierzy bułgarskich. W 1915 brała udział w odwrocie armii serbskiej, przez Albanię na Korfu.

Dalsze losy[edytuj]

W 1919 została zdemobilizowana i wyjechała do Francji, gdzie otrzymywała wysoką emeryturę wojskową. Wkrótce jednak powróciła do Belgradu i podjęła pracę na poczcie. W 1923 poślubiła Veljko Gligorijevicia, z którym rozwiodła się po urodzeniu córki, Mileny. Zasługi wojenne Milunki zostały wkrótce zapomniane, a ona sama była zmuszona podjąć pracę sprzątaczki w banku.

W 1941, po zajęciu Serbii przez oddziały niemieckie, otrzymała zaproszenie na bankiet, organizowany przez gen. Milana Nedicia, z udziałem niemieckich oficerów. Savić odrzuciła zaproszenie, po czym została aresztowana i przez dziesięć miesięcy przebywała w obozie koncentracyjnym w Banjicy, czekając na egzekucję. Rozpoznana przez jednego z niemieckich oficerów jako bohaterka I wojny światowej, została zwolniona z obozu.

Po przejęciu władzy przez komunistów otrzymała państwową emeryturę. Mieszkała w małym domu, na przedmieściach Belgradu z córką i trojgiem adoptowanych dzieci, osieroconych w czasie wojny. W 1972 pod wpływem artykułów prasowych informujących o trudnych warunkach życia bohaterki Serbii, otrzymała nowe mieszkanie od władz Belgradu. Mieszkanie na trzecim piętrze, bez windy stało się dodatkowym utrudnieniem dla schorowanej, starej kobiety. Zmarła w 1973 na zawał serca i została pochowana na cmentarzu Novo groblje (Aleja wielikana, grobnica 18A).

Odznaczenia[edytuj]

Milunka Savić została dziewięciokrotnie ranna w czasie działań wojennych. Była najczęściej dekorowaną kobietą w historii wojen. Została wyróżniona m.in. dwukrotnie Legią Honorową, rosyjskim Krzyżem św. Jerzego, brytyjskim Orderem św. Michała i św. Jerzego, a także serbskim srebrnym i złotym Medalem Waleczności im. Miloša Obilića. Jako jedyna kobieta otrzymała francuski Krzyż Wojenny ze złotą palmą za zasługi w czasie I wojny światowej.

Pamięć[edytuj]

Imię Milunki Savić nosi jedna z ulic w Belgradzie, a w 1991 płaskorzeźbę z jej podobizną umieszczono na domu, w którym mieszkała. W 1983 Svetozar Pavlović nakręcił film dokumentalny Sečanje na ženu ratnika, poświęcony jej pamięci. W 2013 powstał fabularyzowany dokument, przedstawiający postać „serbskiej Joanny d'Arc”[1]. Wyreżyserowała go Slađana Zarić.

Przypisy

Bibliografia[edytuj]