Mimosa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy gwiazdy. Zobacz też: rodzaj roślin Mimosa z rodziny mimozowatych.
Mimosa
β Crucis
Mimosa to najjaśniejsza gwiazda na tym zdjęciu
Mimosa to najjaśniejsza gwiazda na tym zdjęciu
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Krzyż Południa
Rektascensja 12h 47m 43,269s[1]
Deklinacja −59° 41′ 19,58″[1]
Paralaksa (π) 0,01171 ± 0,00098[1]
Odległość 279 ± 25 ly
85,4 ± 7,8 pc
Wielkość obserwowana 1,25[1]m
Ruch własny (RA) −42,97 ± 0,72[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −16,18 ± 0,68[1] mas/rok
Prędkość radialna 10,30 ± 0,20[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy zmienna typu beta Cephei
Typ widmowy B0,5 III[2]
Masa 16[3] M
Promień 8,4 ± 0,6[2] R
Metaliczność [Fe/H] −0,08[4]
Wielkość absolutna −3,41[5]m
Wiek 8–10 mln lat[2]
Temperatura 27 000 ± 1000[2] K
Charakterystyka orbitalna
Odległość od Centrum Galaktyki 6814 pc[4]
Mimośród 0,0780[4]
Alternatywne oznaczenia
2MASS: J12474326-5941194
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 481
Boss General Catalogue: GC 17374
Katalog Henry’ego Drapera: HD 111123
Katalog Hipparcosa: HIP 62434
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 4853
SAO Star Catalog: SAO 240259
Becrux; CPD-59 4451

Mimosa (beta Crucis, β Cru) – druga co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Krzyża Południa (wielkość gwiazdowa: 1,25m). Odległa od Słońca o około 355 lat świetlnych.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda ta ma nazwę własną Mimosa, która pochodzi od łacińskiego określenia aktora; jej źródło nie jest jasne, ale może ona wywodzić się od rośliny o tej samej nazwie[6]. Historycznie używana była też nazwa Becrux, stworzona przez połączenie litery beta i łacińskiej nazwy gwiazdozbioru (Crux). Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Mimosa dla określenia tej gwiazdy[7].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Jest to gwiazda spektroskopowo podwójna, czyli układ podwójny gwiazd, którego składników nie można rozdzielić optycznie, nawet za pomocą silnych teleskopów. Gwiazdy wchodzące w skład układu krążą po silnie wydłużonych orbitach w średniej odległości 8,7 au[3]. Pełny obrót wokół wspólnego środka masy układu zajmuje im około 5 lat[3].

Olbrzym będący głównym składnikiem układu to gwiazda zmienna typu beta Cephei[1]. Należy do typu widmowego B0,5. Jej temperatura to około 27 000 K, jasność zaś przewyższa 34 000 razy jasność Słońca. Jej promień jest ponad ośmiokrotnie większy niż promień Słońca, a masa szesnastokrotnie większa od masy naszej Dziennej Gwiazdy[2]. Gwiazda o tak dużej masie za 6–10 milionów lat zakończy życie jako supernowa[6].

Drugi składnik układu ma typ widmowy B2 V, co odpowiada temperaturze 22 000–23 000 K. Jego masa wynosi około 10 M[3].

Układ ten posiada towarzysza o znacznie mniejszej masie, znajdującego się jeszcze w momencie ewolucji przed ciągiem głównym[8], oddalonego o 4 sekundy kątowe, co odpowiada w przestrzeni odległości około 430 au[2]. Został on odkryty za pomocą kosmicznego teleskopu Chandra, odkrycie ogłoszono w 2007 roku.

Ponadto beta Crucis ma optycznych towarzyszy. Składnik B o wielkości 11,4m jest oddalony o 42,6″ (pomiar z 2010 r.)[9][10]. Jeśli byłby związany grawitacyjnie z Mimosą, byłby to pomarańczowy karzeł należący do typu widmowego K, oddalony od olbrzyma o co najmniej 3600 au i obiegający go w czasie co najmniej 55 tysięcy lat[6]. Gwiazda oznaczona literą C jest odległa o 373,1″ (w 2000 r.)[9] i jest niezwiązanym obiektem tła[6].

Z terenów Polski gwiazdy tej nie można obserwować, należy ona do obiektów widocznych jedynie z południowej półkuli.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Mimosa w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f David H. Cohen et al.. Chandra spectroscopy of the hot star beta Crucis and the discovery of a pre-main-sequence companion. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. 386 (4), s. 1855-1871, 2008. DOI: 10.1111/j.1365-2966.2008.13176.x. arXiv:0802.4084 (ang.). 
  3. a b c d C. Aerts et al.. Evidence for binarity and multiperiodicity in the beta Cephei star beta Crucis. „Astronomy & Astrophysics”. 329 (1), s. 137-146, 1998. Bibcode1998A&A...329..137A (ang.). 
  4. a b c Anderson E., Francis C: HIP 62434 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2017-10-20].
  5. Obliczona na podstawie paralaksy i wielkości obserwowanej.
  6. a b c d Jim Kaler: MIMOSA (Beta Crucis) (ang.). W: STARS [on-line]. 2009-07-10. [dostęp 2017-10-20].
  7. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-02-01. [dostęp 2017-10-20].
  8. Kamil Złoczewski: Kosmos. Przewodnik obserwatora. T. 68. Poznań: Amermedia Sp. z o.o., 2013, s. 20-21. ISBN 978-83-252-1921-5.
  9. a b Mason et al.: WDS J12477-5941A. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
  10. CPD-59 4451B w bazie SIMBAD (ang.)