Minóg kaspijski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Minóg kaspijski
Caspiomyzon wagneri[1]
Kessler, 1870
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Nadgromada bezżuchwowce
Gromada cefalaspidokształtne
Rząd minogokształtne
Rodzina minogowate
Rodzaj Caspiomyzon
Berg, 1906
Gatunek minóg kaspijski
Synonimy
  • Agnathomyzon caspicus Gratzianov, 1907
  • Agnathomyzon wagneri (Kessler, 1870)
  • Petromyzon wagneri Kessler, 1870
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 NT pl.svg

Minóg kaspijski, minog kaspijski[3] (Caspiomyzon wagneri) – gatunek pasożytniczego bezżuchwowca z rodziny minogowatych (Petromyzontidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Caspiomyzon.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Morze Kaspijskie i wpadające do niego rzeki, zwłaszcza Wołga z dopływami Kamą i Oką, Ural, Terek i Kura.

Zabudowa hydrotechniczna rzek znacznie ograniczyła zasięg jego występowania.

Budowa ciała[edytuj | edytuj kod]

Osiąga długość 19–45 cm (max 55,3 cm). Średnia długość ciała samców wynosi 36 cm, zaś samic 37 cm. Masa ciała do 206 g. Procentowe proporcje długości poszczególnych część ciała są następujące: odcinek przedskrzelowy 8,7-12,1%, odcinek skrzelowy 7,7-11%, tułów 43,6-57,6%, ogon 26-33%, oko 0,8-2,2%, przyssawka 2,4-4,5%. Wzdłuż tułowia 63-66 miomery. Średnica jelita u osobników przed tarłem wynosi średnio 0,27 cm zaś u tarlaków zmniejsza się do 0,14 cm. Płetwa ogonowa ma kształt łopatkowaty.

Ubarwienie przed tarłem na grzbiecie od ciemnoszare z odcieniem jasnozielonkawym do ciemnooliwkowego, boki i brzuch jasny o srebrzystym połysku. Linia boczna nie jest pigmentowana. tarlaki mają grzbiet i boki czarne zaś brzuch z ciemnymi, owalnymi plamami.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Ślepice żyją w rzekach, w głębokich na 1-2cm norach wygrzebanych w mulistym bądź piaszczystym dnie, w miejscach o powolnym nurcie i głębokości 0,3-22 m. Spotyka się je również wśród roślinności lub między zatopionymi korzeniami bądź gałęziami. Osobniki przeobrażające się przebywają w pozbawionych roślinności, głębszych miejscach o szybszym nurcie. Osobniki dorosłe żyją w rzekach, estuariach oraz w morzu. Przepoczwarzenie w dorzeczu Wołgi następuje po 3 latach, w lipcu. W dorzeczu rzeki Kura ma ono miejsce po 2-4 latach, na przełomie sierpnia i września. W Iranie larwy przepoczwarzają się w październiku. Osobniki dorosłe żyją co najmniej 17 miesięcy.

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Ślepice żywią się okrzemkami i detrytusem. W trakcie przeobrażenia nie pobiera pokarmu. Osobniki dorosłe nie są pasożytami, w przeciwieństwie do większości minogów. Żywią się one prawdopodobnie padliną lub być może ikrą lub bezkręgowcami.

Sposób odżywiania się dorosłych minogów kaspijskich jest przedmiotem spekulacji. Mają one tępe zęby, lecz jednocześnie ich jelita rozwija się znacznie w trakcie przeobrażenia i pozostają funkcjonalne po nim.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

W Wołdze wędrówki tarłowe odbywają się od połowy września do marca, w Kurze od listopada do lutego. Odbywają się one nocą, przy braku księżyca tarlaki płyną blisko powierzchni, zaś w księżycowe noce trzymają się blisko dna. W ciągu dnia zatrzymują się one wśród kamieni na dnie. W ciągu jednej nocy wędrujące minogi kaspijskie przebywają od 2 do 16 km. Całkowity przebyty dystans dochodzi do 1500 km, choć tarliska znajdują się w całym biegu rzek od ich ujść do źródeł.

Po wpłynięciu do rzeki dorosłe osobniki nie pobierają pokarmu. Początkowo zawartość tłuszczu w ich ciałach wynosi nawet 34%, z czasem zaś spada nawet do 2%.

Tarło odbywa się w rzece od marca do maja (a nawet połowy lipca) przy temperaturze wody 15-23?°C. Samica składa od 20 do 34 tys. jajeczek w jamie wygrzebanej w piaszczystym lub żwirowym dnie, zazwyczaj w płytkiej wodzie. Jaja mają kolor jasnoszary lu żółty. Wylęg następuje po 8-10 dnach przy długości 0,33-0,42 cm. Wchłonięcie woreczka żółtkowego następuje po trzech, czterech dniach.

Przypisy

  1. Caspiomyzon wagneri, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Caspiomyzon wagneri. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Fritz Terofal, Claus Militz: Ryby słodkowodne. Leksykon przyrodniczy. Henryk Garbarczyk, Eligiusz Nowakowski i Jacek Wagner. Warszawa: Świat Książki, 1997. ISBN 83-7129-441-7.
  • Caspiomyzon wagneri. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 4 lutego 2016]