Minóg południowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Minóg południowy
Geotria australis[1]
Gray, 1851
Samiec
Samiec
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Nadgromada bezżuchwowce
Gromada cefalaspidokształtne
Rząd minogokształtne
Rodzina Geotriidae
Rodzaj Geotria
Gatunek minóg południowy
Synonimy
  • Velasia chilensis Gray, 1851
  • Thysanochilus valdivianus Philippi, 1857
  • Ammocoetes caeruleus Philippi, 1858
  • Petromyzon Fonki Philippi, 1865
  • Petromyzon macrostomus Burmeister, 1868
  • Geotria allporti Günther, 1872
  • Yarra Singularis de Castelnau, 1872
  • Neomordacia howittii de Castelnau, 1872
  • Velasia stenostomus Ogilby, 1896
  • Macrophthalmia chilensis Plate, 1897
  • Geotria saccifera Regan, 1911

Minóg południowy[2] (Geotria australis) – jedyny gatunek minoga z rodziny Geotriidae i rodzaju Geotria, dla których jest typem nomenklatorycznym[3].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Występuje na półkuli południowej – w południowym Pacyfiku oraz południowo-zachodnim Atlantyku. Na tarło wchodzi do rzek w południowej części Australii i Nowej Zelandii, oraz Ameryki Południowej - w Chile (rzeki Andalién, Biobío, Carampangue, Malleco, Picoiquén, Huequén, Purén, Claro, Mehuín, Calle-Calle, Valdivia, Santo Domingo, Maullín, Curilelfu i Donguil oraz Jezioro Risopatron), południowej Argentynie (rzeka Limay) oraz na Falklandach i Georgii Południowej.[4].

Cechy morfologiczne[edytuj | edytuj kod]

Całkowita długość ciała dorosłych osobników wynosi od 7,6 cm do 57 cm[4](zwykle 45-50 cm), maksymalnie 62 cm[5], a larw – maksymalnie 11 cm[4]. Proporcje ciała: odcinek przedskrzelowy 8,3 20,2 % długości całkowitej, odcinek skrzelowy 7,9-11,8 %, tułów 47,6-61,5 %, ogon 16,1-31,1 %. Wzdłuż tułowia 70-78 miomerów Brodawka urogenitalna u dorosłych osobników niewidoczna. Płetwa ogonowa zaokrąglona.

Przed tarłem dorosłe osobniki mają ciemne ubarwienie grzbietu z parą niebiesko zielonych pasów biegnących wzdłuż grzbietowej części boków oraz srebrzysty brzuch. Tarlaki mają ciemno niebieski grzbiet i jasnoniebieski brzuch. Linia boczna ciemni pigmentowana.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Minóg południowy jest gatunkiem anadromicznym. Larwy przez pierwsze cztery lata żyją w norach wygrzebanych w mule w spokojniejszych partiach górnego biegu rzek, następnie po metamorfozie spływają do morza. Dorosłe osobniki żyją w przypowierzchniowych wodach morskich, gdzie przez kilka lat pasożytują na rybach. Przytwierdzają się do ciała nosiciela i żywią jego płynami ustrojowymi i tkankami. Pasożytniczy tryb życia wiodą do czasu uzyskania rozmiarów wystarczających do podjęcia długiej wędrówki rozrodczej. W czasie pobytu w morzach stanowią pokarm albatrosów[4][6].

Migracje rozrodcze tego gatunku trwają prawdopodobnie 12–16 miesięcy i w tym czasie minogi nie pobierają pokarmu[4][6]. Nie są znane trasy tych wędrówek, ale szacuje się, że minogi południowe pokonują w tym celu do 1900 km. Wędrówki te odbywają się najczęściej w pochmurne dni lub przy ciemnej fasie Księżyca, przy podniesionym stanie wody i temperaturze około 12-14.5 ° C. Wędrujące osobniki często gromadzą się przy wodospadach i innych przeszkodach wodnych. W celu ich pokonania potrafią wypełznąć z wody i pokonać je lądem; potrafią również przemieszczać kamienie o wielkości piłki tenisowej. Do rozrodu przystępują w szybko płynących strumieniach, w rzekach i jeziorach. Osobniki rozpoczynające wędrówkę nie są jeszcze gotowe do podjęcia tarła. Dojrzałość osiągają w trakcie wędrówki przez wody słodkie. Jaja są składane w żwirze. Jedna samica składa od 48 tys. do 68 tys. jaj[4]. Dorosłe minogi południowe giną wkrótce po tarle[2].

Znaczenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Maorysi łowią wpływające do rzek minogi południowe w celach konsumpcyjnych oraz obrzędowych. Połowy odbywają się przy pomocy specjalnych tam lub ręcznie podczas pokonywania przez minogi progów wodnych i płycizn. Minogi przeznaczone do celów spożywczych są suszone[4], częściowo na słońcu, a później przy ogniu[6].

Pogłowie minoga południowego spadło w wyniku zabudowy hydrotechnicznej rzek uniemożliwiającej wędrówkę tarłową.

Przypisy

  1. Geotria australis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 2,0 2,1 Ryby : encyklopedia zwierząt. Henryk Garbarczyk, Małgorzata Garbarczyk i Leszek Myszkowski (tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN : Dorota Szatańska, 2007, s. 67. ISBN 978-83-01-15140-9.
  3. Eschmeyer, W. N. (ed).: Catalog of Fishes electronic version (6 December 2012) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 1 stycznia 2013].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 C.B. Renaud: Lampreys of the world. An annotated and illustrated catalogue of lamprey species known to date. Rzym: FAO, 2011, seria: FAO Species Catalogue for Fishery Purposes. No. 5. ISBN 978-92-5-106928-8.
  5. Geotria australis. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 6 sierpnia 2015]
  6. 6,0 6,1 6,2 Alex James: Ecology of the New Zealand Lamprey (Geotria australis). New Zealand Department of Conservation, 2008. ISBN 978-0-478-14542-7. (pdf)