Minecraft

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Minecraft
Producent Mojang AB
4J Studios (PS4, PS3, PS Vita, Xbox One, Xbox 360, Wii U)
Wydawca Mojang AB, Microsoft
Projektant Markus Persson (Notch)
Jens Bergensten (Jeb)
Kompozytor Daniel „C418” Rosenfeld
Aktualna wersja 1.10 (PC)[1]
0.30 (Classic)
TU35 (Xbox 360)[2]
CU23 (Xbox One)[2]
0.14.3 (Pocket Edition)[3]
1.26 (PS3, PS4 i PSVita)[2]
Patch 4 (Wii U)[2]
Data wydania
Tryby gry gra jednoosobowa, gra wieloosobowa
Język 77 języków, w tym polski
Wymagania sprzętowe
Platforma PC, Android, iOS, Xbox 360, PlayStation 3, PlayStation Vita, PlayStation 4, Xbox One, Windows Phone, Wii U
Nośniki dystrybucja cyfrowa, Dysk optyczny (wersje konsolowe)
Strona internetowa

Minecraftniezależna gra komputerowa z otwartym światem stworzona przez Markusa Perssona i później rozwijana przez studio Mojang AB. Minecraft pozwala graczom na budowanie i niszczenie obiektów położonych w losowo generowanym świecie gry. Gracz może atakować napotkane istoty, zbierać surowce czy wytwarzać przedmioty. W trybie wieloosobowym istnieje możliwość grania wspólnie z innymi osobami. Istnieje kilka trybów gry m.in. „survival”, gdzie gracz zbiera przedmioty w celu przetrwania, „creative” ze zdolnością latania i nieskończoną ilością surowców czy „adventure” w którym gracze grają na wcześniej stworzonych mapach.

Pierwsza publiczna testowa wersja gry została wydana 17 maja 2009 roku. Gra została oficjalnie wydana 18 listopada 2011 roku na komputery osobiste. Następnie wydawano porty na konsole i telefony. Jeszcze przed oficjalną premierą gra zdobyła dużą popularność i liczne nagrody. Co roku odbywa się konwent MineCon, na którym fani gry mogą się spotkać i razem pograć. Sukces gry spowodował, że zaczęto sprzedawać związane z nią przedmioty np. książki, zabawki, tematyczne klocki Lego. W latach 2015-2016 studio Telltale Games wydało epizodyczny spin-off Minecraft: Story Mode.

Rozgrywka

Osoba przebrana za głównego bohatera gry, Steve’a, którym gracz kieruje w trakcie gry

Minecraft jest grą bez określonych celów. Gracze mają nieograniczone możliwości w eksplorowaniu i modyfikowaniu świata gry[9]. Nie zmienia tego nawet fakt, że gra posiada osiągnięcia[10]. Domyślnie rozgrywka odbywa się z widoku pierwszej osoby, ale istnieje możliwość zmiany na widok z trzeciej osoby[11]. Rozgrywka opiera się na stawianiu i niszczeniu bloków. Świat gry zbudowany jest z obiektów 3D – głównie sześcianów – ułożonych w stałej strukturze siatki reprezentujących różne bloki: trawę, ziemię, kamień, drewno, lawę czy wodę[12]. Pomimo, iż gracze mogą poruszać się bezproblemowo po świecie, to bloki muszą być umieszczane siatkowo. Gracze mogą stworzyć wszystko, a ogranicza ich tylko wyobraźnia[13].

Po rozpoczęciu gry, gracz jest umieszczony w stale tworzonym i niemal nieograniczonym wirtualnym świecie[14], który podzielony jest na biomy[15][16]. Gracz może przemierzać tereny gry składające się z nizin, gór, lasów, jaskiń, czy różnych zbiorników wodnych[14]. Czas w grze opiera się na cyklu dnia i nocy, cały cykl trwa około 20 prawdziwych minut. Podczas swojej wędrówki gracz może spotkać różnorodnych bohaterów niezależnych, znanych jako moby, włączając w to zwierzęta, osadników i potwory[17]. Na pasywne stworzenia – takie jak krowy, świnie czy kurczaki – można polować, aby zdobyć jedzenie i materiały. Pojawiają się one w dzień. Dla kontrastu, stworzenia wrogie, takie jak pająki, szkielety czy zombie, pojawiają się w nocy lub w ciemnych miejscach, jak na przykład jaskinie[14].

Świat gry jest tworzony na bieżąco podczas jego eksplorowania używając ziarna, które otrzymuje się z aktualnej godziny zegara systemowego, jeżeli gracz nie podał własnego[18][19].

Choć istnieją ograniczenia w przemieszczaniu w górę i dół, to Minecraft pozwala na niemal nieskończoną długość i szerokość mapy. Gra pozwala na to dzieląc świat na mniejsze części nazywane „chunkami”, które są tworzone lub wczytywane tylko wtedy, gdy gracz jest w pobliżu nich[18].

Fizyka w Minecrafcie jest często przez krytyków określana jako nierealistyczna[20]. Na większość trwałych bloków ona nie oddziałuje.

Minecraft, oprócz głównego świata, oferuje jeszcze dwa wymiary: Nether i End (nazywany też Kresem)[21]. Nether to wymiar podobny do piekła, do którego gracz może się dostać przez portal. Znajduje się tam wiele unikalnych materiałów niemożliwych do zdobycia nigdzie indziej, a także może być użyty do szybkiego przemieszczania się po normalnym świecie[22]. End jest wymiarem, w którym znajduje się boss nazywany Ender Dragon (pol. Kresosmok lub Smok Kresu[23])[24]. Zabicie go powoduje uruchomienie się portalu do normalnego świata i możliwość odczytania poematu Kresu napisanego przez Juliana Gougha[25].

Gra jest dostępna w dwóch wersjach – darmowej Classic oraz płatnej Premium. Obie pozwalają zarówno na grę jednoosobową jak i wieloosobową[26]. Premium pozwala dodatkowo graczowi na zmianę wyglądu postaci (tzw. skórki).

Wersja płatna zawiera pięć trybów gry[27]:

  • Creative, skupiająca się wyłącznie na budowaniu. Gracz dysponuje nieograniczoną ilością wszystkich materiałów, pozwalających na dowolne modyfikowanie świata gry, oraz posiada dużą swobodę przemieszczania się (może latać). W trybie tym nie występują elementy surwiwalowe (walka z potworami, wytwarzanie narzędzi, głód itp.).
  • Survival, w którym gracz samodzielnie zdobywa materiały, wytwarza narzędzia, broń i inne przedmioty, walczy z potworami (wyjątkiem jest gra na poziomie „pokojowym”, gdzie te się nie pojawiają), handluje z mieszkańcami wiosek, musi zaspokajać głód i uważać na punkty życia, by nie zginąć (w przypadku śmierci następuje odrodzenie postaci gracza bez posiadanego ekwipunku oraz utrata zdobytego poziomu doświadczenia), dodatkowo w trybie gry wieloosobowej bohater może walczyć z innymi graczami (tzw. PvP).
  • Hardcore, w którym rozgrywka przebiega identycznie jak w poprzednim trybie, jednak stopień trudności ustawiony jest na najwyższym poziomie, a w przypadku śmierci postaci gracza nie ma możliwości odrodzenia się i świat, na którym grał, zostaje usunięty. Tryb oficjalnie dodany w wersji 1.0.0. W trybie gry wieloosobowej sprowadza się to najczęściej do potyczek między gildiami zrzeszającymi graczy. W przypadku śmierci gracz zostaje czasowo wyłączony z rozgrywki (pot. zbanowany).
  • Adventure, w którym gracz ma ograniczoną możliwość niszczenia i ustawiania bloków, może natomiast używać programowalnych dźwigni, przycisków i innych urządzeń. Tryb dostępny od wersji 1.3.
  • Spectator, tryb przeznaczony do obserwacji świata gry. Gracz może się przemieszczać w dowolne miejsce dzięki możliwości latania i przenikania przez bloki, może również patrzeć z perspektywy zwierząt i potworów (mobów). Nie może on jednak dokonywać interakcji ze światem gry ani go modyfikować. Gracz znajdujący się w trybie obserwatora jest widzialny tylko dla graczy obecnych w tym trybie. Tryb został wprowadzony do gry w wersji 1.8.

Wersja Classic pod względem rozgrywki przypomina tryb Creative, jest ona wczesną wersją rozwojową gry Minecraft (aktualna wersja: 0.30 wydana w 2009 roku).

Produkcja

Pluszowe zabawki stylizowane na bloki z gry na Pyrkonie 2013

Twórca gry Minecraft, Markus Persson, pracował wcześniej nad Wurm Online oraz przez ponad cztery lata jako deweloper gier dla king.com[28][29]. Rozwój Minecrafta rozpoczął 10 maja 2009 roku i wkrótce później zrezygnował z pracy dla king.com, aby skoncentrować się na własnym projekcie[28][30]. Do stworzenia gry zainspirowały go takie tytuły jak Dwarf Fortress autorstwa Bay 12 Games, Infiniminer autorstwa Zachtronics Industries i Dungeon Keeper autorstwa Bullfrog Productions. Po odkryciu gry Infiniminer Persson oświadczył, że właśnie taką grę chce stworzyć. Infiniminer miał ogromny wpływ na styl rozgrywki, której efektem był Minecraft, w tym widzenie z perspektywy pierwszej osoby i „blokowy” styl wizualny[31].

Minecraft po raz pierwszy został udostępniony publicznie 17 maja 2009 roku jako wersja[32], którą później nazwano Classic. Markus Persson z początku pracował na pełny etat w Jalbum.net, lecz później przeniósł się do pracy w niepełnym wymiarze godzin, aby skupić się na pracy nad Minecraftem. Zgodnie z zapowiedzią twórcy aktualizacje gry, dodające nowe elementy, mają być wydawane tak długo, jak długo gra będzie mieć aktywnych użytkowników.

Markus „Notch” Persson na MineConie 2012
Jens „Jeb” Bergensten na MineConie 2011

We wrześniu 2010 roku Persson zapowiedział, że wraz ze znajomym założył własne przedsiębiorstwo, Mojang AB, z pieniędzy zarobionych ze sprzedaży Minecrafta[33]. W 2010 roku Persson zatrudnił w przedsiębiorstwie cztery dodatkowe osoby: Jensa Bergenstena, Daniela Kaplana, Jakoba Porsera oraz Markusa Toivonena. Plany spółki Perssona zostały opóźnione, kiedy jego konto PayPal zostało zamrożone[34]. 20 października 2010 roku strona minecraft.net stała się celem ataku DDoS[35][36].

11 grudnia 2010 roku Persson ogłosił na swoim blogu, że Minecraft wejdzie w fazę beta 20 grudnia 2010 roku, a cena wzrośnie do 14,95 euro[37]. Ponadto każdy, kto zakupi grę po tej dacie nie otrzyma za darmo ewentualnych przyszłych dodatków do gry, jednak wszystkie aktualizacje pozostaną bezpłatne. Na początku 2011 roku Mojang zatrudnił dwóch kolejnych pracowników: Carla Manneha i Tobiasa Möllstama[38]. 7 kwietnia 2011 roku Persson napisał na swoim blogu, że gra wyjdzie z fazy beta 11 listopada 2011 roku, ale nie będzie to gotowy produkt i będzie aktualizowany zarówno przed tą datą, jak i po niej[39]. 11 maja 2011 roku został zapowiedziany MineCon 2011, który odbył się w Las Vegas w dniach 18-19 listopada. Później premiera samej gry została przeniesiona z 11 na 18 listopada tak, by odbyła się ona na MineConie.

2 grudnia 2011 roku Persson ogłosił, że poprzedniego dnia ustąpił z funkcji głównego programisty Minecrafta, a funkcję tę przejął Jens Bergensten[40][41][42].

W połowie września 2014 roku przedsiębiorstwo Mojang AB zostało zakupione przez Microsoft za kwotę 2,5 mld dolarów amerykańskich[43].

Ścieżka dźwiękowa

Za warstwę audio odpowiada niemiecki muzyk Daniel „C418” Rosenfeld. 4 marca 2011 roku wydał oficjalną ścieżkę dźwiękową z gry o tytule Minecraft – Volume Alpha [44]. 9 listopada 2013 wydał drugą płytę Minecraft – Volume Beta z kolejnymi utworami, które zostały dodane do gry od premiery pierwszej płyty[45]. Fizyczna wersja Volume Alpha zawierająca m.in. płyty CD i winylowe została wydana przez wytwórnię Ghostly International 21 sierpnia 2015[46].


Odbiór

 
Recenzje
Publikacja Ocena
1UP.com A+[47]
CD-Action 9/10[48]
Edge 9/10
Eurogamer 10/10[49]
Game Informer 9,25/10
GamePro 5/5 gwiazdek
GameSpot 8,5/10[50]
GameSpy 5/5 gwiazdek[51]
IGN 9/10[52]
Oceny z agregatorów
Agregator Ocena
GameRankings

92,79% (21 recenzji)[53]

Metacritic

PC: 93/100 (33 recenzje)[54]
Xbox 360: 82/100[55]
Xbox One: 88/100[56]
PS3: 86/100[57]
PS4: 89/100[58]
PS Vita: 84/100[59]

Terrag z Gry-Online chwali przede wszystkim generator mapy, który zawsze generuje inny świat, duży czas potrzebny do jego eksploracji oraz ogrome podziemne systemy jaskiń[60]. Marcin Jank, recenując grę na Polygamia.pl, zwrócił uwagę z kolei na prostotę i jednoczesną logikę całego sześciennego świata[12]. Wojciech Gruszczyk, z portalu ppe.pl, pochwalił grę za możliwości „budowania miejsc, tworzenia elementów, kreowania świata” przez samego gracza[61]. Scottowi Sharkey’owi, recenzentowi z portalu 1UP.com, spodobały się natomiast creepery[47]. Minecrafta często chwalono za wciągającą rozgrywkę i możliwości jakie gracz otrzymuje[50]. Nathan Meunier dobrze ocenił system tworzenia różnych przedmiotów, który jego zdaniem stanowi integralną część świata gry. Nathan zauważył też odpowiedni balans pomiędzy budowaniem struktur i odkrywaniem świata. Recenzent określił, że produkcja wydaje się niedopracowana i skrytykował m.in. błędy oświetlenia[50]. Anthony Gallegos pochwalił oprawę graficzną. Według niego początkowo wygląda na przestarzałą, ale ostatecznie pozostaje w pamięci. Anthony’emu nie przypadło do gustu skomplikowane tworzenie własnych serwerów i dołączanie do już dostępnych[52]. Alec Meer uznał grę za wybitne osiągnięcie. Niezależnie od wcześniejszego doświadczenia z grami, każdy może w nią zagrać i czerpać z tego radość. Każda osoba będzie grać na swój sposób i stworzy unikalną historię[49].

Sprzedaż

Gra szybko zyskała na popularności, przynosząc twórcy duże dochody[62]. Sprzedano ponad 23 miliony kopii gry na komputery osobiste[63], 10 milionów na urządzenia mobilne, tyle samo na Xboxa 360 i milion na PlayStation 3[64]. Według danych z lutego 2014 roku łącznie sprzedano ponad 35 mln kopii gry[64]. Próg miliona sprzedanych kopii na PC został przekroczony 12 stycznia 2011 roku[65], a próg 30 milionów graczy zarejestrowanych na oficjalnej stronie 26 maja 2012 roku[66].

Nagrody

Minecraft od serwisu Indie DB otrzymał nagrody dla „najlepszej niezależnej gry 2010 roku”[67][68] w kategoriach:

  • wybór internautów – gra roku;
  • wybór redaktorów – najbardziej innowacyjna gra;
  • najlepszy tryb jednoosobowy.

Gra zdobyła dwie nagrody Dataspelsgalan 2012: drugie miejsce w kategorii „szwedzka gra roku” oraz „casualowa gra roku”[69].

Redakcja magazynu PC Gamer UK w 2015 roku przyznała grze 21. miejsce na liście najlepszych gier na PC[70].

Minecraft
Ciasto stylizowane na przedmiot z gry.
Owca stylizowana na zwierzę z gry.
Jeden z potworów w grze - Enderman.
Osoba przebrana za Creepera - wybuchającego potwora z Minecrafta.
Jeden z bossów z gry zbudowany z klocków LEGO.
Diamentowy miecz z Minecrafta.
Drugi bohater, w którego gracz może się wcielić w grze - Alex.
Wydrukowana w drukarce 3D wersja biomu grzybowego z gry.
Przykład zabawek stylizowanych na głównym bohaterze gry - Steve'ie.

Porty gry

Powstał klon gry na iPhone i iPod touch zatytułowany Minecrafted, udostępniony za pośrednictwem sklepu App Store. Szybko został jednak z niego usunięty[71].

Gra została wydana na platformy Android, iOS oraz Windows Phone pod nazwą Minecraft – Pocket Edition. Gra znajduje się obecnie w wersji alpha.

Wersja na Xbox 360

9 maja 2012 została wydana wersja na konsolę Xbox 360[72], która jest rozwijana przez 4J Studios i będzie docelowo obsługiwać Kinecta[73]. W przeciągu pierwszych 24 godzin od wydania sprzedano poprzez Xbox Live ponad 400 tys. kopii, co było rekordem w historii serwisu[74].

Generalnie gra nie różni się od pierwowzoru na komputery osobiste[75]. Wersja na Xboksa posiada tutorial oraz możliwość rozgrywki np. dla dwóch osób na jednym ekranie. Początkowo gra nie posiadała trybu Creative Mode, który został dodany przez Microsoft później[76]. W trybie tym gracz ma możliwości konstruowania przedmiotów świata bez ograniczeń oraz możliwości latania po całym terenie mapy. Został również przeprojektowany system produkcji przedmiotów oraz interfejs użytkownika tworząc go bardziej przyjaznym dla nowych graczy[77].

Wersja na Xbox One

5 września 2014 roku na całym świecie wydana została wersja na konsolę Xbox One[78]. Odpowiada ona wersji TU14 na Xboksa 360 i 1.05 na PlayStation 3[79]. Rozgrywka nie różni się od pierwowzoru czy portów na inne konsole.

Wersja na PlayStation 3

17 grudnia w Stanach Zjednoczonych i 18 grudnia 2013 r. w reszcie świata w PlayStation Network odbyła się premiera Minecrafta[80]. Wersja ta odpowiada wersji 1.3.2 na PC z małymi dodatkami (TU13 na Xbox)[79]. Studio 4J Studios cały czas rozwija tę wersję gry. Podobnie jak w wersji na Xboksa 360, tutaj także dostępny jest tutorial i możliwość gry w 1, 2 lub 4 osoby na jednej konsoli lub do ośmiu przez sieć.

Wersja na PlayStation 4

3 września 2014 roku na konsolę PlayStation 4 został wydany oficjalny port Minecrafta[81]. Odpowiada on wersji CU4 z Xboksa One, TU16 z Xboksa 360, 1.07 z PlayStation 3, 1.00 z PlayStation Vita i Patcha 1.00 z Nintendo Wii U[79]. Tutaj także rozgrywka jest bardzo podobna do oryginalnej wersji.

Wersja na PlayStation Vita

14 października 2014 roku wydana została wersja na konsolę przenośną PlayStation Vita[82]. Odpowiada ona wersji CU4 z Xboksa One, TU16 z Xboksa 360, 1.07 z PlayStation 3, 1.00 z PlayStation 4 i Patcha 1.00 z Nintendo Wii U[79].

Wersja na Nintendo Wii U

17 grudnia 2015 roku wydany został port gry na konsolę Wii U firmy Nintendo[83]. Odpowiada on wersji CU4 z Xboksa One, TU16 z Xboksa 360, 1.07 z PlayStation 3, 1.00 z PlayStation Vita i 1.00 z PlayStation Vita[79]. Ten port także nie różni się od innych względem rozgrywki.

Wersja na Raspberry Pi

20 grudnia 2012 roku został wydany oficjalny port Minecrafta na Raspberry Pi[84].

Wersje na smartfony

Minecraft: Pocket Edition to seria portów gry na smartfony. Na Androida wydany został 7 października 2011 roku[85], na iOS 17 listopada tego samego roku[86], a na Windows Phone dopiero po ponad trzech latach - 11 grudnia 2014[87].

Przypisy

  1. Historia wersji (pol.). gamepedia.com. [dostęp 2016-03-31].
  2. a b c d Minecraft Historia wersji/Konsola (pol.). gamepedia.com. [dostęp 2016-05-22].
  3. Minecraft Pocket Edition/Historia wersji (pol.). gamepedia.com. [dostęp 2016].
  4. Data premiery gry Minecraft na komputery osobiste. Gry–Online.
  5. Data premiery gry Minecraft na platformę Xbox 360.
  6. Data premiery gry Minecraft na platformę PlayStation 3. Gry–Online.
  7. Tamoor Hussain: Minecraft PS4 and Xbox One get August release (ang.). CVG, 2014-05-22. [dostęp 2014-07-25].
  8. Timothy J. Seppala: Finally, you can now play 'Minecraft' on Windows Phone too (ang.). Engadget, 2014-12-11. [dostęp 2014-12-16].
  9. By AnthonyB. A. Gallegos By AnthonyB. A., Minecraft Review, IGN [dostęp 2016-06-06].
  10. Minecraft:Wolves, Achievements, Mods, Merch, Rock Paper Shotgun [dostęp 2016-06-06].
  11. Minecraft 1.0 launch patch notes, Eurogamer.net [dostęp 2016-06-06].
  12. a b Minecraft, czyli historia z blokowiska [recenzja] | Polygamia, polygamia.pl [dostęp 2016-06-06].
  13. By JeremyB. J. Ashdown By JeremyB. J., This is Minecraft, IGN [dostęp 2016-06-06].
  14. a b c Minecraft beginner's guide, gamesradar [dostęp 2016-06-06].
  15. BiomeShock: The New Minecraft Worlds, Rock Paper Shotgun [dostęp 2016-06-06].
  16. Minecraft jungle biome, creatures coming soon, Eurogamer.net [dostęp 2016-06-06].
  17. Minecraft update snapshot includes trading, currency, new item and sandstone stairs, pcgamer [dostęp 2016-06-06].
  18. a b Terrain generation, Part 1, The Word of Notch [dostęp 2016-06-06].
  19. A Short Demystification of the 'Map Seed', www.mojang.com [dostęp 2016-06-06].
  20. Minecraft In Education: How Video Games Are Teaching Kids, GameSpot [dostęp 2016-06-06].
  21. Minecraft Review, Eurogamer.net [dostęp 2016-06-06].
  22. A clearer look at Minecraft's new hell dimension, pcgamer [dostęp 2016-06-06].
  23. Mojang AB, Minecraft. The End: (pol.).). Nad paskiem zdrowia można dostrzec jego nazwę. W wersji na PC jest to Smok Kresu, a w edycjach konsolowych – Kresosmok
  24. GameZone, Minecraft: The End, Ender Dragons, and Goop Portal All Explained, www.gamezone.com [dostęp 2016-06-06].
  25. Ending an endless game: an interview with Julian Gough, author of Minecraft's epic finale, Boing Boing, 9 stycznia 2012 [dostęp 2016-05-26].
  26. Tryby gry – Oficjalna Minecraft Wiki Polska, minecraft-pl.gamepedia.com [dostęp 2016-05-26].
  27. Menu tworzenia świata (Mojang AB, Minecraft. (pol.).)
  28. a b Interview: Markus ‘Notch’ Persson Talks Making Minecraft (ang.). gamasutra.com. [dostęp 2012-03-02].
  29. Community heroes: Notch, for Minecraft (ang.). pcgamer.com. [dostęp 2012-03-02].
  30. About the game (ang.). minecraft.net. [dostęp 2012-03-02].
  31. Markus Persson, Credits due, 26 maja 2009, The Word of Notch, [dostęp 20 lipca 2011].
  32. Graham Smith: The First Moments of Minecraft (ang.). Future plc, 2012-02-06. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-24)].
  33. Tom Cheshire: Changing the game: how Notch made Minecraft a cult hit (ang.). 2012-06-06. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-06)].
  34. PayPal Freezes $750K in MineCraft Dev’s Account (ang.). escapistmagazine.com. [dostęp 2012-03-02].
  35. Minecraft Apparently Under Siege By Angry Addicts Demanding More Updates (ang.). kotaku.com. [dostęp 2012-03-02].
  36. Minecraft hit by DDOS attack (ang.). eurogamer.net. [dostęp 2012-03-02].
  37. Minecraft Beta: December 20, 2010 (ang.). notch.tumblr.com. [dostęp 2012-03-02].
  38. 2011, here we go! (ang.). notch.tumblr.com. [dostęp 2012-03-02].
  39. 11/11/11 (ang.). notch.tumblr.com. [dostęp 2012-03-02].
  40. Markus „Notch” Persson steps down as lead Minecraft developer (ang.). arstechnica.com. [dostęp 2012-03-02].
  41. Tom Senior: Notch steps down as Minecraft lead designer, plans to start new projects (ang.). pcgamer.com, 2011-12-02. [dostęp 2012-01-14].
  42. Markus Persson: Och med dom orden så passar jag micken. (ang.). notch.tumblr.com, 2011-12-02. [dostęp 2012-01-14].
  43. Matt Peckham: Minecraft Is Now Part of Microsoft, and It Only Cost $2.5 Billion (ang.). Time, 2014-09-15. [dostęp 2014-12-29].
  44. Daniel „C418” Rosenfeld: Minecraft – Volume Alpha (ang.). Bandcamp, 2011-03-04. [dostęp 2013-05-03].
  45. Keith Stuart: How Daniel Rosenfeld wrote Minecraft's music (ang.). 2014-11-07. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-03)].
  46. C418 presents Minecraft Volume Alpha (ang.). [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-29)].
  47. a b Minecraft (ang.). 1up.com. [dostęp 2011-12-13].
  48. Michał „enki” Kuszewski. Minecraft. „CD-Action”. 01/2012 (199), s. 42-47, 2011-12-20. Jerzy Poprawa – redaktor naczelny. Wydawnictwo Bauer Sp. z o.o.. ISSN 1426-2916 (pol.). 
  49. a b Minecraft Review (ang.). eurogamer.net. [dostęp 2011-12-13].
  50. a b c Minecraft Review (ang.). gamespot.com. [dostęp 2011-12-13].
  51. Minecraft Review (ang.). gamespy.com. [dostęp 2011-12-13].
  52. a b Minecraft Review. The only limit is your imagination. (ang.). ign.com. [dostęp 2011-12-11].
  53. Minecraft (ang.). gamerankings.com. [dostęp 2011-12-13].
  54. Minecraft (ang.). metacritic.com. [dostęp 2011-12-13].
  55. Minecraft: Xbox 360 Edition, Metacritic [dostęp 2016-05-29].
  56. Minecraft: Xbox One Edition, Metacritic [dostęp 2016-05-29].
  57. Minecraft: PlayStation 3 Edition, Metacritic [dostęp 2016-05-29].
  58. Minecraft: PlayStation 4 Edition, Metacritic [dostęp 2016-05-29].
  59. Minecraft: PlayStation Vita Edition, Metacritic [dostęp 2016-05-29].
  60. Nowy wymiar swobody - recenzja gry Minecraft, GRY-Online.pl [dostęp 2016-06-08] (pol.).
  61. Recenzja gry: Minecraft - Recenzje gier - PPE.pl, www.ppe.pl [dostęp 2016-06-08].
  62. Minecraft: Zrób grę, zostań milionerem. cdaction.pl, 2010-10-10. [dostęp 2011-01-03].
  63. Minecraft – Statistics (ang.). Minecraft.net. [dostęp 2016-04-17].
  64. a b Kamil Zwijacz: Minecraft na PC w rękach 14 mln graczy (pol.). Gry-Online, 2014-02-03. [dostęp 2014-02-04].
  65. Markus Persson: Exclamation mark. The Word of Notch, 2011-12-01. [dostęp 2012-01-15].
  66. Markus Persson: Minecraft now has 30 million registered users (ang.). twitter.com. [dostęp 2012-05-27].
  67. Oskar „XsomX” Śniegowski: Minecraft – kolejny wielki sukces. Gameriddles.com, 2010-12-27. [dostęp 2011-01-03].
  68. Piotrek66: Minecraft niezależną grą roku według czytelników IndieDB. Cdaction.pl, 2010-12-27. [dostęp 2011-01-03].
  69. Skyrim är Årets spel (szw.). dataspelsgalan.se, 2012-04-26. [dostęp 2012-05-01].
  70. Top 100 Greatest Games. „PC Gamer UK”, s. 52-73, 2015-09. Future plc (ang.). 
  71. Minecraft...On The iPhone? (ang.). Kotaku.com. [dostęp 2011-01-03].
  72. Minecraft for Xbox 360 (ang.). xbox.com. [dostęp 2012-05-15].
  73. Ben Gilbert: Minecraft for Kinect is an XBLA title, ported by 4J Studios (ang.). joystiq.com, 16 czerwca 2011. [dostęp 2012-03-05].
  74. Matthew Hawkins: ‘Minecraft’ on Xbox Live a smash success (ang.). msn.com. [dostęp 2012-05-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-29)].
  75. Xbox 360 World Premieres Biggest Blockbuster Games and Entertainment. xbox.com, 2011-06-06. [dostęp 2012-01-06].
  76. Jeffrey Matulef: Minecraft adds Creative Mode to the Xbox 360 version (ang.). Eurogamer, 2012-10-16. [dostęp 2013-01-29].
  77. Minecraft Review: Xbox 360 port only as good as your imagination (ang.). cbsnews.com. [dostęp 2012-05-19].
  78. Minecraft (XBOX ONE), GRY-Online.pl [dostęp 2016-05-26] (pol.).
  79. a b c d e Historia wersji/Konsola – Minecraft Wiki Polska, minecraft-pl.gamepedia.com [dostęp 2016-03-28].
  80. Minecraft (PS3), GRY-Online.pl [dostęp 2016-03-28].
  81. Minecraft (PS4), GRY-Online.pl [dostęp 2016-05-26] (pol.).
  82. Minecraft (PS Vita), GRY-Online.pl [dostęp 2016-05-26] (pol.).
  83. Minecraft (WiiU), GRY-Online.pl [dostęp 2016-05-26] (pol.).
  84. Download Pi Edition now! | Minecraft: Pi Edition, pi.minecraft.net [dostęp 2016-05-26].
  85. Minecraft: Pocket Edition (Android), GRY-Online.pl [dostęp 2016-05-26] (pol.).
  86. Minecraft: Pocket Edition (iOS), GRY-Online.pl [dostęp 2016-05-26] (pol.).
  87. Minecraft: Pocket Edition (Win Phone), GRY-Online.pl [dostęp 2016-05-26] (pol.).

Zobacz też

Linki zewnętrzne