Minecraft

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Minecraft
Sześcian trawy jako logo gry
Sześcian trawy jako logo gry
Producent Mojang AB
4J Studios (PS4, PS3, PS Vita, Xbox One, Xbox 360, Wii U)
Wydawca Mojang AB, Microsoft
Projektant Markus Persson (Notch)
Jens Bergensten (Jeb)
Kompozytor Daniel „C418” Rosenfeld
Aktualna wersja 1.10.2 (PC)[1]
0.30 (Classic)
TU42 (Xbox 360)[2]
CU32 (Xbox One)[2]
0.16.0 (Pocket Edition)[3]
1.35 (PS3, PS4 i PSVita)[2]
Patch 14 (Wii U)[2]
Data wydania
Gatunek Survival
Tryby gry gra jednoosobowa, gra wieloosobowa
Kategorie wiekowe PEGI 7+[9]
Język 77 języków, w tym polski
Wymagania sprzętowe
Platforma PC, Android, iOS, Xbox 360, PlayStation 3, PlayStation Vita, PlayStation 4, Xbox One, Windows Phone, Wii U
Nośniki dystrybucja cyfrowa, dysk optyczny (wersje konsolowe)
Strona internetowa

Minecraftniezależna gra komputerowa o otwartym świecie stworzona przez Markusa Perssona i rozwijana przez studio Mojang AB. Minecraft pozwala graczom na budowanie i niszczenie obiektów położonych w losowo generowanym świecie gry. Gracz może atakować napotkane istoty, zbierać surowce czy wytwarzać przedmioty. W trybie wieloosobowym istnieje możliwość grania wspólnie z innymi osobami. Istnieje kilka trybów gry m.in. survival, gdzie gracz zbiera przedmioty w celu przetrwania, creative, w którym ma zdolność latania i nieskończoną ilość surowców czy adventure, gdzie uczestnicy grają na wcześniej stworzonych mapach.

Pierwsza publiczna testowa wersja gry została wydana 17 maja 2009 roku. Gra została oficjalnie wydana 18 listopada 2011 roku na komputery osobiste. Następnie wydano wersje na konsole i telefony. Jeszcze przed oficjalną premierą gra zdobyła dużą popularność i liczne nagrody. Co roku odbywa się konwent MineCon, na którym fani gry mogą się spotkać i wspólnie zagrać. Sukces gry spowodował, że zaczęto sprzedawać związane z nią przedmioty np. książki, zabawki, tematyczne klocki Lego. W latach 2015–2016 studio Telltale Games wydało spin-off zatytułowany Minecraft: Story Mode, składający się z kilku epizodów.

Rozgrywka[edytuj]

Osoba przebrana za głównego bohatera gry, Steve’a, którym gracz kieruje w trakcie gry

Minecraft jest grą bez określonych celów, jednak bardzo ważne jest przetrwanie[10]. Gracze mają nieograniczone możliwości w eksplorowaniu i modyfikowaniu świata gry[11]. Dostępne są również osiągnięcia (ang. achievements)[12]. Widok w grze jest przedstawiony domyślnie z perspektywy pierwszej osoby, ale istnieje możliwość zmiany na widok trzecioosobowy[13]. Ideą gry jest budowanie i niszczenie konstrukcji składających się z bloków. Świat gry zbudowany jest z obiektów 3D, głównie sześcianów, ułożonych w stałej strukturze siatki reprezentujących różne bloki: trawę, ziemię, kamień, drewno, lawę czy wodę[14]. Gracz może rozbijać bloki, a następnie tworzyć z nich inne bloki lub przedmioty[10]. Pomimo iż gracze mogą poruszać się bez żadnych przeszkód po świecie, to bloki muszą być umieszczane w trójwymiarowej siatce. Gracze mogą stworzyć wszystko, a ogranicza ich tylko wyobraźnia[15].

Po rozpoczęciu gry, bohater zostaje umieszczony w stale rozwijającym się i niemal nieograniczonym wirtualnym świecie[16], który podzielony jest na biomy[17][18]. Gracz może przemierzać tereny gry składające się z nizin, gór, lasów, jaskiń czy różnych zbiorników wodnych[16]. Czas w grze opiera się na cyklu dnia i nocy, trwającym około 20 prawdziwych minut. Podczas swojej wędrówki gracz może spotkać różnorodnych bohaterów niezależnych, znanych jako moby, włączając w to zwierzęta, osadników i potwory[19]. Na pasywne stworzenia – takie jak krowy, świnie czy kurczaki – można polować, aby zdobyć jedzenie i materiały. Pojawiają się one w dzień. Dla kontrastu, stworzenia wrogie, takie jak pająki, szkielety czy zombie, pojawiają się w nocy lub w ciemnych miejscach, jak na przykład jaskinie[16].

Świat gry jest tworzony na bieżąco podczas jego eksplorowania używając ziarna, które otrzymuje się z aktualnej godziny zegara systemowego, jeżeli gracz nie podał własnego[20][21].

Choć istnieją ograniczenia w przemieszczaniu w górę i dół, to Minecraft pozwala na niemal nieskończoną długość i szerokość mapy. Gra pozwala na to dzieląc świat na mniejsze części nazywane chunkami, które są tworzone lub wczytywane tylko wtedy, gdy gracz jest w pobliżu nich[20].

Fizyka w Minecrafcie jest często przez krytyków określana jako nierealistyczna[22]. Na większość trwałych bloków ona nie oddziałuje[22].

Minecraft, oprócz głównego świata, oferuje jeszcze dwa wymiary: Nether i End (nazywany też Kresem)[23]. Nether to wymiar podobny do piekła, do którego gracz może się dostać przez portal. Znajduje się tam wiele unikalnych materiałów niemożliwych do zdobycia nigdzie indziej, a także może być użyty do szybkiego przemieszczania się po normalnym świecie[24]. End jest wymiarem, w którym znajduje się boss nazywany Ender Dragon (pol. Kresosmok lub Smok Kresu[25])[26]. Zabicie go powoduje uruchomienie się portalu do normalnego świata i możliwość odczytania poematu Kresu napisanego przez Juliana Gougha[27].

Gra jest dostępna w dwóch wersjach – darmowej Classic oraz płatnej Premium. Obie pozwalają zarówno na grę jednoosobową jak i wieloosobową[28]. Premium pozwala dodatkowo graczowi na zmianę wyglądu postaci (tzw. skórki)[29].

Tryby gry w wersji płatnej[30][edytuj]

  • Creative, skupiająca się wyłącznie na budowaniu. Gracz dysponuje nieograniczoną liczbą wszystkich materiałów, pozwalających na dowolne modyfikowanie świata gry, oraz posiada dużą swobodę przemieszczania się (może latać); w trybie tym nie występują elementy surwiwalowe (walka z potworami, wytwarzanie narzędzi, głód itp.); wersja Classic pod względem rozgrywki przypomina tryb Creative, jest ona wczesną wersją rozwojową gry Minecraft (aktualna wersja: 0.30, wyd. 2009).
  • Survival, w którym gracz samodzielnie zdobywa materiały, wytwarza narzędzia, broń i inne przedmioty, walczy z potworami (wyjątkiem jest gra na poziomie „pokojowym”, gdzie te się nie pojawiają), handluje z mieszkańcami wiosek, musi zaspokajać głód i uważać na punkty życia, by nie zginąć (w przypadku śmierci następuje odrodzenie postaci gracza bez posiadanego ekwipunku oraz utrata zdobytego poziomu doświadczenia); dodatkowo w trybie gry wieloosobowej bohater może walczyć z innymi graczami (tzw. PvP);
  • Hardcore, w którym rozgrywka przebiega identycznie jak w poprzednim trybie, jednak stopień trudności ustawiony jest na najwyższym poziomie, a w przypadku śmierci postaci gracza nie ma możliwości odrodzenia się i świat, na którym grał, zostaje usunięty. Tryb oficjalnie dodany w wersji 1.0.0; w trybie gry wieloosobowej sprowadza się to najczęściej do potyczek między gildiami zrzeszającymi graczy. W przypadku śmierci gracz zostaje czasowo wyłączony z rozgrywki (pot. zbanowany);
  • Adventure, w którym gracz ma ograniczoną możliwość niszczenia i ustawiania bloków, może natomiast używać programowalnych dźwigni, przycisków i innych urządzeń; tryb dostępny od wersji 1.3;
  • Spectator, tryb przeznaczony do obserwacji świata gry; gracz może się przemieszczać w dowolne miejsce dzięki możliwości latania i przenikania przez bloki, może również patrzeć z perspektywy zwierząt i potworów (mobów); nie może on jednak dokonywać interakcji ze światem gry ani go modyfikować; gracz znajdujący się w trybie obserwatora jest widzialny tylko dla graczy obecnych w tym trybie; tryb został wprowadzony do gry w wersji 1.8.

Produkcja[edytuj]

Pluszowe zabawki stylizowane na bloki z gry na Pyrkonie 2013

Twórca gry Minecraft, Markus Persson, pracował wcześniej nad Wurm Online oraz przez ponad cztery lata jako deweloper gier dla king.com[31][32]. Rozwój Minecrafta rozpoczął on 10 maja 2009 roku i wkrótce później zrezygnował z pracy dla king.com, aby skoncentrować się na własnym projekcie[31][33]. Do stworzenia gry zainspirowały go takie tytuły jak Dwarf Fortress (autorstwa Bay 12 Games), Infiniminer (aut. Zachtronics Industries) i Dungeon Keeper (aut. Bullfrog Productions). Po odkryciu gry Infiniminer Persson oświadczył, że właśnie taką grę chce stworzyć. Infiniminer miał ogromny wpływ na styl rozgrywki, której efektem był Minecraft, w tym widzenie z perspektywy pierwszej osoby i „blokowy” styl wizualny[34].

Minecraft po raz pierwszy został udostępniony publicznie 17 maja 2009 roku jako wersja[35], którą później nazwano Classic. Persson z początku pracował na pełny etat w Jalbum.net, ale później pracował w niepełnym wymiarze godzin, aby skupić się na pracy nad Minecraftem. Zgodnie z zapowiedzią twórcy aktualizacje gry, dodające nowe elementy, mają być wydawane tak długo, jak długo gra będzie mieć aktywnych użytkowników.

Jens „Jeb” Bergensten na MineConie w 2011 roku

We wrześniu 2010 roku Persson zapowiedział, że wraz ze znajomym założył własne przedsiębiorstwo, Mojang AB, z pieniędzy zarobionych ze sprzedaży Minecrafta[36]. W 2010 roku Persson zatrudnił w przedsiębiorstwie cztery dodatkowe osoby: Jensa Bergenstena, Daniela Kaplana, Jakoba Porsera oraz Markusa Toivonena. Plany spółki Perssona zostały opóźnione, kiedy jego konto PayPal zostało zamrożone[37]. 20 października 2010 roku strona minecraft.net stała się celem ataku DDoS[38][39].

11 grudnia 2010 roku Persson ogłosił na swoim blogu, że Minecraft wejdzie w fazę beta 20 grudnia 2010 roku, a cena wzrośnie do 14,95 euro[40]. Ponadto każdy, kto miał zakupić grę po tej dacie miał nie otrzymać za darmo ewentualnych przyszłych dodatków do gry, jednak wszystkie aktualizacje pozostawały bezpłatne. Na początku 2011 roku Mojang zatrudnił dwóch kolejnych pracowników: Carla Manneha i Tobiasa Möllstama[41]. 7 kwietnia 2011 roku Persson napisał na swoim blogu, że gra wyjdzie z fazy beta 11 listopada 2011 roku, ale nie będzie to gotowy produkt i będzie aktualizowany zarówno przed tą datą, jak i po niej[42]. 11 maja 2011 roku został zapowiedziany MineCon 2011, który odbył się w Las Vegas w dniach 18–19 listopada. Później premiera samej gry została przeniesiona z 11 na 18 listopada tak, by odbyła się ona podczas MineConie.

2 grudnia 2011 roku Persson ogłosił, że poprzedniego dnia ustąpił z funkcji głównego programisty Minecrafta, a funkcję tę przejął Jens Bergensten[43][44][45].

W połowie września 2014 roku przedsiębiorstwo Mojang AB zostało zakupione przez Microsoft za kwotę 2,5 mld dolarów amerykańskich[46].

Ścieżka dźwiękowa[edytuj]

Za warstwę audio odpowiadał niemiecki muzyk Daniel „C418” Rosenfeld. 4 marca 2011 roku wydał oficjalną ścieżkę dźwiękową z gry o tytule Minecraft – Volume Alpha[47]. 9 listopada 2013 wydał drugą płytę Minecraft – Volume Beta z kolejnymi utworami, które zostały dodane do gry od premiery pierwszej płyty[48]. Fizyczna wersja Volume Alpha zawierająca m.in. płyty CD i winylowe została wydana przez wytwórnię Ghostly International 21 sierpnia 2015[49].


Odbiór[edytuj]

 
Recenzje
Publikacja Ocena
1UP.com A+[50]
CD-Action 9/10[51]
Edge 9/10
Eurogamer 10/10[52]
Game Informer 9,25/10
GamePro 5/5 gwiazdek
GameSpot 8,5/10[53]
GameSpy 5/5 gwiazdek[54]
IGN 9/10[55]
Oceny z agregatorów
Agregator Ocena
GameRankings

92,79% (21 recenzji)[56]

Metacritic

PC: 93/100 (33 recenzje)[57]
Xbox 360: 82/100[58]
Xbox One: 88/100[59]
PS3: 86/100[60]
PS4: 89/100[61]
PS Vita: 84/100[62]

Terrag z Gry-Online chwalił przede wszystkim generator mapy, który zawsze tworzy inny świat, duży czas potrzebny do jego eksploracji oraz ogromne podziemne systemy jaskiń[63]. Marcin Jank, recenzując grę na Polygamia.pl, zwrócił uwagę z kolei na prostotę i jednoczesną logikę całego sześciennego świata[14]. Wojciech Gruszczyk, z portalu ppe.pl, pochwalił grę za możliwości „budowania miejsc, tworzenia elementów, kreowania świata” przez samego gracza[64]. Scottowi Sharkeyowi, recenzentowi z portalu 1UP.com, spodobały się natomiast creepery[50]. Minecrafta często chwalono za wciągającą rozgrywkę i możliwości, które gracz otrzymuje[53]. Nathan Meunier dobrze ocenił system tworzenia różnych przedmiotów, który jego zdaniem stanowi integralną część świata gry. Nathan zauważył też odpowiedni balans pomiędzy budowaniem struktur i odkrywaniem świata. Recenzent określił, że produkcja wydaje się niedopracowana i skrytykował m.in. błędy oświetlenia[53]. Anthony Gallegos pochwalił oprawę graficzną. Według niego początkowo wygląda na przestarzałą, ale ostatecznie pozostaje w pamięci. Anthony’emu nie przypadło do gustu skomplikowane tworzenie własnych serwerów i dołączanie do już dostępnych[55]. Alec Meer uznał grę za wybitne osiągnięcie. Niezależnie od wcześniejszego doświadczenia z grami, każdy może w nią zagrać i czerpać z tego radość. Każda osoba będzie grać na swój sposób i stworzy unikalną historię[52].

Sprzedaż[edytuj]

Gra szybko zyskała na popularności, przynosząc twórcy duże dochody[65]. Sprzedano ponad 24 miliony kopii gry na komputery osobiste[66], 10 milionów na urządzenia mobilne, tyle samo na Xboxa 360 i milion na PlayStation 3[67]. Według danych z lutego 2014 roku łącznie sprzedano ponad 35 mln kopii gry[67]. Próg miliona sprzedanych kopii na PC został przekroczony 12 stycznia 2011 roku[68], a próg 30 milionów graczy zarejestrowanych na oficjalnej stronie 26 maja 2012 roku[69].

Nagrody[edytuj]

Minecraft od serwisu Indie DB otrzymał nagrody dla najlepszej niezależnej gry 2010 roku[70] w kategoriach:

  • wybór internautów – gra roku;
  • wybór redaktorów – najbardziej innowacyjna gra;
  • najlepszy tryb jednoosobowy.

Gra zdobyła dwie nagrody Dataspelsgalan 2012: 2. miejsce w kategorii „szwedzka gra roku” oraz „casualowa gra roku”[71].

Redakcja czasopisma „PC Gamer UK” w 2015 roku przyznała grze 21. miejsce na liście najlepszych gier na PC[72].

Porty gry[edytuj]

Minecraft
Ciasto stylizowane na przedmiot z gry.
Owca stylizowana na zwierzę z gry.
Osoba przebrana za Creepera – wybuchającego potwora z Minecrafta.
Jeden z bossów z gry zbudowany z klocków LEGO.
Diamentowy miecz z Minecrafta.
Drugi bohater, w którego gracz może się wcielić w grze – Alex.
Wydrukowana w drukarce 3D wersja biomu grzybowego z gry.
Przykład zabawek stylizowanych na Stevie, głównym bohaterze gry.

Powstał klon gry na iPhone i iPod touch zatytułowany Minecrafted, udostępniony za pośrednictwem sklepu App Store. Szybko został jednak z niego usunięty[73].

Gra została wydana na platformy Android, iOS oraz Windows Phone pod nazwą Minecraft – Pocket Edition. Gra znajduje się obecnie w wersji alpha.

Wersja na Xbox 360[edytuj]

9 maja 2012 została wydana wersja na konsolę Xbox 360[74], która jest rozwijana przez 4J Studios i będzie docelowo obsługiwać Kinecta[75]. W przeciągu pierwszych 24 godzin od wydania sprzedano poprzez Xbox Live ponad 400 tys. kopii, co było rekordem w historii serwisu[76].

Generalnie gra nie różni się od pierwowzoru na komputery osobiste[77]. Wersja na Xboksa posiada tutorial oraz możliwość rozgrywki np. dla dwóch osób na jednym ekranie. Początkowo gra nie posiadała trybu Creative Mode (TU5) oraz Adventure Mode (TU19), które zostały dodane przez Microsoft później[78]. W trybie Creative gracz ma możliwości konstruowania przedmiotów świata bez ograniczeń oraz możliwości latania po całym terenie mapy. Został również przeprojektowany system produkcji przedmiotów oraz interfejs użytkownika tworząc go bardziej przyjaznym dla nowych graczy[79].

Wersja na Xbox One[edytuj]

5 września 2014 roku na całym świecie wydana została wersja na konsolę Xbox One[80]. Odpowiada ona wersji TU14 na Xboksa 360 i 1.05 na PlayStation 3[81]. Rozgrywka nie różni się od pierwowzoru czy portów na inne konsole.

Wersja na PlayStation 3[edytuj]

17 grudnia w Stanach Zjednoczonych i 18 grudnia 2013 roku w reszcie świata w PlayStation Network odbyła się premiera Minecrafta[82]. Wersja ta odpowiada wersji 1.3.2 na PC z małymi dodatkami (TU13 na Xbox)[81]. Studio 4J Studios cały czas rozwija tę wersję gry. Podobnie jak w wersji na Xboksa 360, tutaj także dostępny jest tutorial i możliwość gry w 1, 2 lub 4 osoby na jednej konsoli lub do ośmiu przez sieć.

Wersja na PlayStation 4[edytuj]

3 września 2014 roku na konsolę PlayStation 4 został wydany oficjalny port Minecrafta[83]. Odpowiada on wersji CU4 z Xboksa One, TU16 z Xboksa 360, 1.07 z PlayStation 3, 1.00 z PlayStation Vita i Patcha 1.00 z Nintendo Wii U[81]. Tutaj także rozgrywka jest bardzo podobna do oryginalnej wersji.

Wersja na PlayStation Vita[edytuj]

14 października 2014 roku wydana została wersja na konsolę przenośną PlayStation Vita[84]. Odpowiada ona wersji CU4 z Xboksa One, TU16 z Xboksa 360, 1.07 z PlayStation 3, 1.00 z PlayStation 4 i Patcha 1.00 z Nintendo Wii U[81].

Wersja na Nintendo Wii U[edytuj]

17 grudnia 2015 roku wydany został port gry na konsolę Wii U firmy Nintendo[85]. Odpowiada on wersji CU4 z Xboksa One, TU16 z Xboksa 360, 1.07 z PlayStation 3, 1.00 z PlayStation Vita i 1.00 z PlayStation Vita[81]. Ten port także nie różni się od innych względem rozgrywki.

Wersja na Raspberry Pi[edytuj]

20 grudnia 2012 roku został wydany oficjalny port Minecrafta na Raspberry Pi[86].

Wersje na smartfony[edytuj]

Minecraft: Pocket Edition to seria portów gry na smartfony. Na Androida wydany został 7 października 2011 roku[87], na iOS 17 listopada tego samego roku[88], a na Windows Phone dopiero po ponad trzech latach – 11 grudnia 2014[89].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Historia wersji. gamepedia.com. [dostęp 2016-03-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (14 października 2013)].
  2. a b c d Minecraft Historia wersji/Konsola. gamepedia.com. [dostęp 2016-05-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (22 maja 2016)].
  3. Minecraft Pocket Edition/Historia wersji. gamepedia.com. [dostęp 2016]. [zarchiwizowane z tego adresu (28 kwietnia 2016)].
  4. Data premiery gry Minecraft na komputery osobiste. gry-online. [zarchiwizowane z tego adresu (16 maja 2014)].
  5. Data premiery gry Minecraft na platformę Xbox 360. [zarchiwizowane z tego adresu (16 maja 2014)].
  6. Data premiery gry Minecraft na platformę PlayStation 3. gry-online. [zarchiwizowane z tego adresu (16 maja 2014)].
  7. Tamoor Hussain: Minecraft PS4 and Xbox One get August release (ang.). CVG, 2014-05-22. [dostęp 2014-07-25].
  8. Timothy J. Seppala: Finally, you can now play 'Minecraft' on Windows Phone too (ang.). Engadget, 2014-12-11. [dostęp 2014-12-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (11 grudnia 2014)].
  9. PEGI: Advanced Search. www.pegi.info. [dostęp 2016-09-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-23)].
  10. a b MatthewM. Monk MatthewM., SimonS. Monk SimonS., Minecraft. Buduj mechanizmy i twórz własne mody. Przewodnik mistrza, MaksymilianM. Gutowski (tłum.), 2015, ISBN 978-83-283-0804-6.
  11. Anthony Gallegos: Minecraft Review. IGN. [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (16 lutego 2013)].
  12. Minecraft:Wolves, Achievements, Mods, Merch. Rock Paper Shotgun. [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (28 marca 2015)].
  13. Minecraft 1.0 launch patch notes. eurogamer.net. [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (21 lutego 2013)].
  14. a b Minecraft, czyli historia z blokowiska [recenzja | Polygamia]. polygamia.pl. [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (6 czerwca 2016)].
  15. Jeremy Ashdown: This is Minecraft. IGN. [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (16 lutego 2013)].
  16. a b c Josh Miller-Watt: Minecraft beginner’s guide. gamesradar.com, 8 kwietnia 2011. [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (29 czerwca 2016)].
  17. Alec Meer: BiomeShock: The New Minecraft Worlds. rockpapershotgun.com, 27 października 2010. [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (16 lutego 2013)].
  18. Tom Phillips: Minecraft jungle biome, creatures coming soon. eurogamer.net, 20 stycznia 2012. [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (21 lutego 2013)].
  19. Minecraft update snapshot includes trading, currency, new item and sandstone stairs. pcgamer.com. [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (6 czerwca 2016)].
  20. a b Terrain generation, Part 1. notch.tumblr.com (The Word of Notch). [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (30 maja 2012)].
  21. A Short Demystification of the 'Map Seed'. mojang.com. [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (28 stycznia 2013)].
  22. a b Minecraft In Education: How Video Games Are Teaching Kids. gamespot.com. [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (29 kwietnia 2014)].
  23. Minecraft Review. eurogamer.net. [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (13 listopada 2014)].
  24. A clearer look at Minecraft's new hell dimension. pcgamer. [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (4 marca 2016)].
  25. Nad paskiem zdrowia można dostrzec jego nazwę. W wersji na PC jest to Smok Kresu, a w edycjach konsolowych – Kresosmok. (Mojang AB, Minecraft. The End: .)
  26. Matt Liebl: Minecraft: The End, Ender Dragons, and Goop Portal All Explained. gamezone.com. [dostęp 2016-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (6 czerwca 2016)].
  27. Ending an endless game: an interview with Julian Gough, author of Minecraft’s epic finale. Boing Boing, 2012-01-09. [dostęp 2016-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (21 lutego 2013)].
  28. Tryby gry – Oficjalna Minecraft Wiki Polska. minecraft-pl.gamepedia.com. [dostęp 2016-05-26].
  29. Minecraft Skins (ang.). Mojang Support. [dostęp 2016-07-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-06)].
  30. Menu tworzenia świata (Mojang AB, Minecraft. .)
  31. a b Alex Handy: Interview: Markus ‘Notch’ Persson Talks Making Minecraft (ang.). gamasutra.com. [dostęp 2012-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (5 grudnia 2012)].
  32. Jaz McDougall: Community heroes: Notch, for Minecraft (ang.). pcgamer.com, 29 lipca 2010. [dostęp 2012-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (9 września 2012)].
  33. About the game (ang.). minecraft.net. [dostęp 2012-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (10 lipca 2012)].
  34. Markus Persson: Credits due (ang.). The Word of Notch, 26 maja 2009. [dostęp 20 lipca 2011]. [zarchiwizowane z tego adresu (24 maja 2012)].
  35. Graham Smith: The First Moments of Minecraft (ang.). pcgamer.com, 2012-02-06. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-24)].
  36. Tom Cheshire: Changing the game: how Notch made Minecraft a cult hit (ang.). 2012-06-06.
  37. Andy Chalk: PayPal Freezes $750K in MineCraft Dev’s Account (ang.). escapistmagazine.com, 10 września 2010. [dostęp 2012-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (25 maja 2016)].
  38. Brian Crecente: Minecraft Apparently Under Siege By Angry Addicts Demanding More Updates (ang.). kotaku.com. [dostęp 2012-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (12 lipca 2012)].
  39. Tom Bramwell: Minecraft hit by DDOS attack (ang.). eurogamer.net, 22 października 2010. [dostęp 2012-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (4 sierpnia 2012)].
  40. Minecraft Beta: December 20, 2010 (ang.). notch.tumblr.com, 11 grudnia 2010. [dostęp 2012-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (12 lipca 2012)].
  41. 2011, here we go! (ang.). notch.tumblr.com, 3 stycznia 2011. [dostęp 2012-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (14 lipca 2012)].
  42. 11/11/11 (ang.). notch.tumblr.com, 7 kwietnia 2011. [dostęp 2012-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (25 maja 2012)].
  43. Casey Johnston: Markus „Notch” Persson steps down as lead Minecraft developer (ang.). arstechnica.com, 2 grudnia 2011. [dostęp 2012-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (26 lipca 2012)].
  44. Tom Senior: Notch steps down as Minecraft lead designer, plans to start new projects (ang.). pcgamer.com, 2011-12-02. [dostęp 2012-01-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (29 czerwca 2016)].
  45. Markus Persson: Och med dom orden så passar jag micken. (ang.). notch.tumblr.com, 2011-12-02. [dostęp 2012-01-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (27 maja 2014)].
  46. Matt Peckham: Minecraft Is Now Part of Microsoft, and It Only Cost $2.5 Billion (ang.). time.com (Time), 2014-09-15. [dostęp 2014-12-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (15 września 2014)].
  47. Daniel „C418” Rosenfeld: Minecraft – Volume Alpha (ang.). Bandcamp, 2011-03-04. [dostęp 2013-05-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (3 maja 2015)].
  48. Keith Stuart: How Daniel Rosenfeld wrote Minecraft's music (ang.). 2014-11-07. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-03)].
  49. C418 presents Minecraft Volume Alpha (ang.). [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-29)].
  50. a b Minecraft (ang.). 1up.com. [dostęp 2011-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (18 lipca 2012)].
  51. Michał „enki” Kuszewski. Minecraft. „CD-Action”. 01/2012 (199), s. 42–47, 2011-12-20. Jerzy Poprawa – redaktor naczelny. Wydawnictwo Bauer Sp. z o.o.. ISSN 1426-2916. 
  52. a b Alec Meer: Minecraft Review (ang.). eurogamer.net, 18 listopada 2011. [dostęp 2011-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2 sierpnia 2012)].
  53. a b c Nathan Meunier: Minecraft Review (ang.). gamespot.com. [dostęp 2011-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (13 listopada 2013)].
  54. Nathan Grayson: Minecraft Review (ang.). gamespy.com. [dostęp 2011-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (16 lipca 2012)].
  55. a b Anthony Gallegos: Minecraft Review. The only limit is your imagination. (ang.). ign.com, 22 listopada 2011. [dostęp 2011-12-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (26 lipca 2012)].
  56. Minecraft (ang.). gamerankings.com. [dostęp 2011-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2 stycznia 2013)].
  57. Minecraft (ang.). metacritic.com. [dostęp 2011-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (5 września 2012)].
  58. Minecraft: Xbox 360 Edition. Metacritic. [dostęp 2016-05-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (29 maja 2016)].
  59. Minecraft: Xbox One Edition. Metacritic. [dostęp 2016-05-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (29 maja 2016)].
  60. Minecraft: PlayStation 3 Edition. Metacritic. [dostęp 2016-05-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (29 maja 2016)].
  61. Minecraft: PlayStation 4 Edition. Metacritic. [dostęp 2016-05-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (29 maja 2016)].
  62. Minecraft: PlayStation Vita Edition. Metacritic. [dostęp 2016-05-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (29 maja 2016)].
  63. Nowy wymiar swobody – recenzja gry Minecraft. gry-online.pl. [dostęp 2016-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (8 czerwca 2016)].
  64. Wojciech Gruszczyk: Recenzja gry: Minecraft – Recenzje gier – PPE.pl. ppe.pl, 2 lutego 2014. [dostęp 2016-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (8 czerwca 2016)].
  65. Minecraft: Zrób grę, zostań milionerem. cdaction.pl, 2010-10-10. [dostęp 2011-01-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (7 września 2012)].
  66. Minecraft – Statistics (ang.). Minecraft.net. [dostęp 2016-04-17].
  67. a b Kamil Zwijacz: Minecraft na PC w rękach 14 mln graczy. Gry-Online, 2014-02-03. [dostęp 2014-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (29 czerwca 2016)].
  68. Markus Persson: Exclamation mark. The Word of Notch, 2011-01-12. [dostęp 2012-01-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (25 grudnia 2012)].
  69. Markus Persson: Minecraft now has 30 million registered users (ang.). twitter.com. [dostęp 2012-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (15 lipca 2012)].
  70. Minecraft niezależną grą roku według czytelników IndieDB. cdaction.pl, 2010-12-27. [dostęp 2011-01-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (7 marca 2016)].
  71. Skyrim är Årets spel (szw.). dataspelsgalan.se, 2012-04-26. [dostęp 2012-05-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (29 marca 2016)].
  72. Top 100 Greatest Games. „PC Gamer UK”, s. 52–73, 2015-09. Future plc (ang.). 
  73. Minecraft…On the iPhone? (ang.). Kotaku.com. [dostęp 2011-01-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (4 marca 2016)].
  74. Minecraft for Xbox 360 (ang.). xbox.com. [dostęp 2012-05-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (10 lipca 2012)].
  75. Ben Gilbert: Minecraft for Kinect is an XBLA title, ported by 4J Studios (ang.). joystiq.com, 16 czerwca 2011. [dostęp 2012-03-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (29 czerwca 2016)].
  76. Matthew Hawkins: ‘Minecraft’ on Xbox Live a smash success (ang.). ingame.msnbc.msn.com. [dostęp 2012-05-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (16 grudnia 2012)].
  77. Xbox 360 World Premieres Biggest Blockbuster Games and Entertainment. microsoft.com, 2011-06-06. [dostęp 2012-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (27 kwietnia 2013)].
  78. Jeffrey Matulef: Minecraft adds Creative Mode to the Xbox 360 version (ang.). eurogamer.net (Eurogamer), 2012-10-16. [dostęp 2013-01-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2 maja 2013)].
  79. Minecraft Review: Xbox 360 port only as good as your imagination (ang.). cbsnews.com. [dostęp 2012-05-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (29 czerwca 2016)].
  80. Minecraft (XBOX ONE). gry-online.pl. [dostęp 2016-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (26 maja 2016)].
  81. a b c d e Historia wersji/Konsola – Minecraft Wiki Polska. minecraft-pl.gamepedia.com. [dostęp 2016-03-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (28 marca 2016)].
  82. Minecraft (PS3). gry-online.pl. [dostęp 2016-03-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (16 maja 2014)].
  83. Minecraft (PS4). gry-online.pl. [dostęp 2016-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (26 maja 2016)].
  84. Minecraft (PS Vita). gry-online.pl. [dostęp 2016-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (26 maja 2016)].
  85. Minecraft (WiiU). gry-online.pl. [dostęp 2016-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (26 maja 2016)].
  86. Download Pi Edition now! | Minecraft: Pi Edition. pi.minecraft.net. [dostęp 2016-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (13 kwietnia 2013)].
  87. Minecraft: Pocket Edition (Android). gry-online.pl. [dostęp 2016-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (26 maja 2016)].
  88. Minecraft: Pocket Edition (iOS). gry-online.pl. [dostęp 2016-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (26 maja 2016)].
  89. Minecraft: Pocket Edition (Win Phone). gry-online.pl. [dostęp 2016-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (26 maja 2016)].

Linki zewnętrzne[edytuj]