Minister Handlu Wewnętrznego i Usług

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Minister Handlu Wewnętrznego i Usług – naczelny urząd administracji państwowej, członek Rady Ministrów  powołany z zadaniem działania w obszarze  obrotu hurtowego i detalicznego, drobnej wytwórczości i usług świadczonych dla ludności.

Ustanowienie urzędu Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie ustawy z 1972 r. o utworzeniu urzędu Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług[1] ustanowiono nowy urząd w miejsce zniesionego urzędu Ministra Handlu Wewnętrznego[2]  oraz Komitetu Drobnej Wytwórczości[3].

Zakres działania urzędu[edytuj | edytuj kod]

Do zakresu działania Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług należały sprawy:

  • handlu wewnętrznego;
  • przemysłu gastronomicznego;
  • koordynacja działalności oraz rozwoju  drobnej wytwórczości;
  • usług dla ludności;
  • państwowego przemysłu terenowego;
  • spółdzielczości pracy;
  • rzemiosła;
  • jakość wyrobów przeznaczonych na zaspokojenie potrzeb ludności.

Zakres działania urzędu z 1976 r.[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 1976 r. Minister Handlu Wewnętrznego i Usług był koordynatorem kształtowania i realizacji zaopatrzenia rynku w towary i usługi oraz rozwoju i działalności drobnej wytwórczości, wynikających z polityki gospodarczej państwa, na podstawie wieloletnich i rocznych narodowych planów społeczno-gospodarczych[4]. Minister Handlu Wewnętrznego i Usług koordynował w ramach narodowego planu społeczno-gospodarczego działalność ministerstw, urzędów centralnych, centralnych związków spółdzielni oraz innych jednostek organizacyjnych w dziedzinie handlu wewnętrznego, usług i drobnej wytwórczości. Minister Handlu Wewnętrznego i Usług przedstawiał wnioski, propozycje i współdziała w ustalaniu kwartalnych planów dochodów i wydatków pieniężnych ludności oraz określaniu rozwoju produkcji towarów rynkowych i ich importu.

Do zakresu działania Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług należało w szczególności:

  • organizowanie zaopatrzenia rynku w towary i usługi, oddziaływanie na wielkość i strukturę podaży towarów i usług oraz dostosowanie ich do potrzeb nabywców,
  • określanie w ramach narodowego planu społeczno-gospodarczego kierunków rozwoju handlu wewnętrznego, usług i drobnej wytwórczości oraz zadań gospodarczych, polityki inwestowania, zatrudnienia i płac w zakresie handlu i usług dla centralnych organizacji prowadzących działalność handlową i usługową,
  • opracowywanie systemów planowania i zarządzania w handlu wewnętrznym i usługach, stosowanie ekonomicznych instrumentów oddziaływania na jednostki handlowe, usługowe i drobnej wytwórczości oraz grupujące je organizacje,
  • opracowywanie programów rozwoju i kształtowania struktury konsumpcji indywidualnej,
  • ocena potrzeb rynku na towary i usługi,
  • podejmowanie działań w celu niedopuszczenia na rynek wewnętrzny towarów nieodpowiedniej jakości,
  • inicjowanie badań naukowych w zakresie problematyki handlu wewnętrznego i usług,
  • programowanie kształcenia, doskonalenia i rozwoju kadr stosownie do potrzeb handlu wewnętrznego i usług,
  • sprawy produkcji w jednostkach podporządkowanych oraz importu urządzeń i sprzętu na potrzeby handlu wewnętrznego, usług i drobnej wytwórczości.

Nadane uprawnienia urzędowi   z 1976 r.[edytuj | edytuj kod]

Minister Handlu Wewnętrznego i Usług w celu wykonania swoich zadań[5]:

  • ustalał zasady obrotu towarami rynkowymi, organizacji i funkcjonowania handlu wewnętrznego, usług i drobnej wytwórczości oraz inicjuje kierunki postępu organizacyjno-technicznego,
  • opracowywał i przedstawiał Komisji Planowania przy Radzie Ministrów zbiorcze projekty wieloletnich i rocznych planów obejmujące działalność resortów, centralnych organizacji handlu i centralnych związków spółdzielni w zakresie handlu wewnętrznego i usług, a także kompleksowe projekty wieloletnich i rocznych planów jednostek bezpośrednio podporządkowanych,
  • określał kierunki inwestowania oraz rozwoju sieci handlowo-usługowej w kraju,
  • określał w ramach zasad ustalonych przez Radę Ministrów politykę zatrudnienia i płac w dziedzinie handlu wewnętrznego i usług,
  • kontrolował  wyniki ekonomiczne osiągane w działalności handlowej i usługowej,
  • przedstawiał propozycje, wnioski i opinie w sprawie zasad systemów ekonomiczno-finansowych, zasad opodatkowania i polityki kredytowej,
  • ustalał zasady i opracowywał  okresowe plany zaopatrzenia rynku w towary i usługi oraz sprzedaży detalicznej prowadzonej przez wszystkie uspołecznione organizacje,
  • przedstawiał Komisji Planowania przy Radzie Ministrów stanowisko wobec projektów planów dostaw towarów przez resorty i organizacje dostarczające towary na rynek,
  • dysponował określoną w narodowym planie społeczno-gospodarczym masą towarową na zaopatrzenie rynku wewnętrznego i drobnej wytwórczości oraz podejmował działania w kierunku dostosowania wielkości i struktury podaży towarów do potrzeb rynku,  
  • decydował  o wielkości dostaw towarów rynkowych realizowanych przez wszystkie resorty dla poszczególnych regionów kraju,
  • przyznawał nagrody dla zakładów przemysłowych z funduszu aktywizacji produkcji towarów rynkowych,
  • wyrażał zgodę na ograniczenie lub zaniechanie przez resorty dotychczasowej produkcji towarów rynkowych,
  • wydawał i cofał uprawnienia do prowadzenia działalności hurtowej,
  • określał zasady wyprzedaży towarów posezonowych oraz obniżek cen towarów o podaży przekraczającej popyt,
  • planował  limity dewizowe na import towarów przeznaczonych na zaopatrzenie rynku i drobnej wytwórczości, dysponował nimi oraz ustalał strukturę asortymentową towarów importowanych,
  • określał strukturę wymiany towarów rynkowych z zagranicą oraz zasady eksportu wewnętrznego towarów rynkowych,
  • przyznawał  prawo do oznaczania wyrobów rynkowych znakami jakości,
  • wydawał zakazy zakupu towarów nieodpowiedniej jakości oraz występował do właściwych ministrów o wydanie zakazu produkcji tych wyrobów,
  • ustalał w porozumieniu z właściwymi ministrami wykaz towarów rynkowych, które powinny być objęte gwarancją producenta oraz szczegółowe zasady tej gwarancji,
  • zgłaszał wnioski i wydawał opinie co do zasad ustalania i wysokości cen towarów rynkowych, stawek i opłat taryfowych, usług i marż handlowych oraz w ramach ustalonych łącznie marż handlowych ustalał podział tych marż na hurtową i detaliczną,
  • inicjował i organizował wspólnie z resortami przemysłowymi reklamę towarów rynkowych i usług,
  • organizował  i prowadził badania rynku, spożycia towarów i świadczenia usług opłacanych z dochodów osobistych ludności oraz badania naukowe w zakresie problematyki handlu wewnętrznego i usług,
  • inicjował i organizował  współpracę naukowo-techniczną i gospodarczą z zagranicą w zakresie działania resortu, reprezentował handel wewnętrzny, usługi i drobną wytwórczość wobec organizacji międzynarodowych,  
  • prowadził politykę w dziedzinie informacji, publikacji i wydawnictw dotyczących handlu wewnętrznego i usług,
  • ustalał zasady dokumentacji i ewidencji oraz organizował systemy informatyki handlu wewnętrznego i usług,
  • wprowadzał w szczególnie uzasadnionych wypadkach doraźne, uproszczone informacje o sytuacji rynkowej, powiadamiając o tym Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego,
  • określał zadania handlu wewnętrznego i usług związane z obronnością kraju.

Zniesienie urzędu[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie ustawy z 1987 r.  o zmianach w zakresie działania niektórych naczelnych i centralnych organów administracji państwowej zniesiono urząd Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług i ustanowiono utworzenie urzędu Ministra Rynku Wewnętrznego[6]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz. U. 1972 nr 11 poz. 74: Ustawa z dnia 29 marca 1972 r. o utworzeniu urzędu Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług.
  2. Dz. U. 1972 nr 11 poz. 75: Ustawa z dnia 29 marca 1972 r. o zniesieniu urzędu Ministra Handlu Wewnętrznego.
  3. Dz. U. 1972 nr 11 poz. 76: Ustawa z dnia 29 marca 1972 r. o zniesieniu Komitetu Drobnej Wytwórczości.
  4. Dz. U. 1976 nr 38 poz. 222: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1976 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług.
  5. Dz. U. 1976 nr 38 poz. 222: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1976 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług.
  6. Dz. U. 1987 nr 33 poz. 180: Ustawa z dnia 23 października 1987 r. o zmianach w zakresie działania niektórych naczelnych i centralnych organów administracji państwowej.