Ministerstwo Sprawiedliwości (Polska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ministerstwo Sprawiedliwości
Ilustracja
Gmach Ministerstwa Sprawiedliwości w Alejach Ujazdowskich 11 widziany z placu Na Rozdrożu
Państwo  Polska
Data utworzenia 1917
Siedziba Warszawa
Minister Zbigniew Ziobro
Sekretarz Stanu Sebastian Kaleta
Marcin Warchoł
Michał Woś
Adres
Al. Ujazdowskie 11,
00-950 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ministerstwo Sprawiedliwości”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Ministerstwo Sprawiedliwości”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ministerstwo Sprawiedliwości”
Ziemia52°13′14,578″N 21°01′26,393″E/52,220716 21,023998
Strona internetowa
Pałac Raczyńskich, siedziba Ministerstwa Sprawiedliwości do 1939

Ministerstwo Sprawiedliwości (MS) – urząd pomocniczy Ministra Sprawiedliwości, naczelnego organu administracji rządowej odpowiedzialnego za dział administracji rządowej – sprawiedliwość. Minister Sprawiedliwości z mocy Konstytucji jest członkiem Krajowej Rady Sądownictwa.

Minister sprawiedliwości od 31 marca 1990 do 30 marca 2010 i ponownie od 4 marca 2016 jest jednocześnie prokuratorem generalnym, a od 29 grudnia 1989 roku jest jednym z członków Krajowej Rady Sądownictwa. Od 31 marca 2010[1] do 3 marca 2016 istniał urząd Prokuratora Generalnego, który był odrębny od Ministra Sprawiedliwości i administracji rządowej. Prokurator Generalny powoływany był przez Prezydenta RP na 6-letnią kadencję spośród dwóch kandydatów przedstawionych przez Krajową Radę Sądownictwa i Krajową Radę Prokuratury[2].

Kierownictwo[3][edytuj | edytuj kod]

Kompetencje Ministra Sprawiedliwości[edytuj | edytuj kod]

Rozporządzenie określa szczegółowy zakres działania Ministra Sprawiedliwości:

  1. Minister kieruje działem administracji rządowej – sprawiedliwość.
  2. Minister jest dysponentem części 15 i 37 budżetu państwa.
  3. Obsługę ministra zapewnia Ministerstwo Sprawiedliwości.

Dział sprawiedliwość obejmuje sprawy:

  1. sądownictwa,
  2. prokuratury, notariatu, adwokatury i radców prawnych, w zakresie wynikającym z przepisów odrębnych,
  3. wykonywania kar oraz środków wychowawczych i środka poprawczego orzeczonego przez sądy oraz sprawy pomocy postpenitencjarnej.

Minister właściwy do spraw sprawiedliwości zapewnia przygotowywanie projektów kodyfikacji prawa cywilnego, w tym rodzinnego, oraz prawa karnego.

Minister właściwy do spraw sprawiedliwości jest właściwy w sprawach sądownictwa w zakresie spraw niezastrzeżonych odrębnymi przepisami do kompetencji innych organów państwowych i z uwzględnieniem zasady niezawisłości sędziowskiej.

Ministrowi właściwemu do spraw sprawiedliwości podlega Służba Więzienna.

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Urzędnicy Ministerstwa Sprawiedliwości (III Rzeczpospolita).

W skład Ministerstwa Sprawiedliwości wchodzą następujące jednostki organizacyjne[6]:

  • Gabinet Polityczny Ministra
  • Departament Budżetu i Efektywności Finansowej
  • Departament Funduszu Sprawiedliwości
  • Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych
  • Departament Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych
  • Departament Legislacyjny Prawa Cywilnego
  • Departament Legislacyjny Prawa Karnego
  • Departament Legislacyjny Ustroju Sądów
  • Departament Nadzoru Administracyjnego
  • Departament Prawa Administracyjnego
  • Departament Prawa Europejskiego
  • Departament Spraw Rodzinnych i Nieletnich
  • Departament Strategii i Funduszy Europejskich
  • Departament Współpracy Międzynarodowej i Praw Człowieka
  • Departament Wykonania Orzeczeń i Probacji
  • Departament Zawodów Prawniczych
  • Biuro Administracyjne
  • Biuro Cyberbezpieczeństwa
  • Biuro Dyrektora Generalnego
  • Biuro Finansów
  • Biuro Komunikacji i Promocji
  • Biuro Ministra
  • Biuro Ochrony
  • Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego

Jednostki organizacyjne podległe ministrowi[7]:

Jednostki organizacyjne nadzorowane przez ministra[7]:

  • Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury
  • Sądy powszechne – w zakresie nadzoru administracyjnego ministra nad działalnością administracyjną sądów
  • Sądy wojskowe – w zakresie zwierzchniego nadzoru ministra w zakresie organizacji i działalności administracyjnej sądów
  • Izby morskie – w zakresie zwierzchniego nadzoru ministra nad działalnością przewodniczących i wiceprzewodniczących tych izb oraz trybu postępowania przed izbami
  • Ośrodki kuratorskie
  • Opiniodawcze zespoły sądowych specjalistów
  • Instytucje gospodarki budżetowej, dla których minister jest organem założycielskim
  • Przedsiębiorstwa państwowe, dla których minister jest organem założycielskim

Lista ministrów sprawiedliwości i prokuratorów generalnych[edytuj | edytuj kod]

1917–1939

Ministrowie sprawiedliwości – naczelni prokuratorzy (1919–1939)

Rząd RP na uchodźstwie

Polska Ludowa 1944–1989

Ministrowie sprawiedliwości – prokuratorzy generalni[8] – członkowie Krajowej Rady Sądownictwa[9] (od 1989 do 2010)

Ministrowie sprawiedliwości po wydzieleniu prokuratora generalnego[11] (od 2010 do 2016)

Ministrowie sprawiedliwości – prokuratorzy generalni (od 2016)

Urzędnicy[edytuj | edytuj kod]

Siedziba[edytuj | edytuj kod]

W latach 1919–1939 siedzibą Ministerstwa Sprawiedliwości był pałac Raczyńskich przy ul. Długiej 7[13]. Po wojnie siedzibą ministerstwa był gmach Sądów Grodzkich na Lesznie[14].

Obecnie Ministerstwo Sprawiedliwości mieści się w dawnej kamienicy dochodowej Bohdanowicza (pierwotny adres Aleje Ujazdowskie 9), wzniesionej w latach 1929–1930 według projektu Adolfa Inatowicza-Łubiańskiego, połączonej z budynkami przy ul. Koszykowej 6 i 6A[15]. W czasie okupacji niemieckiej znajdowała się tam siedziba Kriminalpolizei (Kripo), a po 1945 – Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. W latach 1994–1996 gmach powiększono poprzez nadbudowę narożnej wystawki na dachu[15].

Inne informacje[edytuj | edytuj kod]

W 2018 Minister Sprawiedliwości utworzył uczelnię zawodową służb państwowych pod nazwą Wyższa Szkoła Kryminologii i Penitencjarystyki w Warszawie[16] oraz Instytut Ekspertyz Ekonomicznych i Finansowych w Łodzi[17].

15 czerwca 2019 r. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało, że pozwie naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego za wystawienie przez nich krytycznej opinii na temat kontrowersyjnych, lecz przegłosowanych przez ówczesną partię rządzącą zmian w kodeksie karnym[18][19]. Wywołało to falę krytyki nie tylko w środowisku naukowym, ale też w ogólnopolskich środkach masowego przekazu. Krakowski Instytut Prawa Karnego nazwał zapowiedzi Ministerstwa atakiem na wolność nauki, ingerencję w autonomię badań naukowych oraz próbę ograniczenia udziału społeczeństwa obywatelskiego w opiniowaniu projektów przyszłego prawa[20]. Po nagłośnieniu medialnym minister Ziobro ostatecznie wycofał się z tych zapowiedzi. Jednak według niektórych doniesień medialnych na zmianę jego decyzji wpłynęła dopiero interwencja Jarosława Kaczyńskiego, a nie fakt nagłośnienia sprawy[21].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Na mocy ustawy z dnia 9 października 2009 r. o zmianie ustawy o prokuraturze oraz niektórych innych ustaw.
  2. Krajowa Rada Prokuratury powstała 31 marca 2010 r. na mocy ustawy z dnia 9 października 2009 r. o zmianie ustawy o prokuraturze oraz niektórych innych ustaw.
  3. Kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości / Ministerstwo / Ministerstwo Sprawiedliwości
  4. Nowi wiceministrowie w rządzie premiera Mateusza Morawieckiego | Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, premier.gov.pl [dostęp 2019-06-05] (pol.).
  5. Sędzia Katarzyna Frydrych powołana na stanowisko wiceministra sprawiedliwości (pol.). gov.pl/web. [dostęp 2021-04-12].
  6. M.P. z 2018 r. poz. 524
  7. a b M.P. z 2016 r. poz. 801
  8. Od 31 III 1990 do 30 III 2010.
  9. Od 29 XII 1989 do 30 III 2010.
  10. a b c d e Według ustawy o Radzie Ministrów z 8 VIII 1996.
  11. Od 30 III 2010.
  12. Nastąpiło wówczas ponowne połączenie urzędów i likwidacja Prokuratury Generalnej. Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2016 r. poz. 178).
  13. Ryszard Mączewski: Warszawa między wojnami. Łodź: Księży Młyn, 2009, s. 16. ISBN 978-83-61253-51-8.
  14. Karol Małcużyński, Wacław Wojnacki: Zwiedzamy nową Warszawę. Warszawa: Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj”, 1950, s. 76.
  15. a b Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2005, s. 99. ISBN 83-908950-8-0.
  16. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 lipca 2018 r. w sprawie utworzenia Wyższej Szkoły Kryminologii i Penitencjarystyki w Warszawie (Dz.U. z 2018 r. poz. 1461)
  17. Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie utworzenia Instytutu Ekspertyz Ekonomicznych i Finansowych w Łodzi. „Dziennik Urzędowy Ministra Sprawiedliwości 2018 poz. 206”, 12 lipca 2018. 
  18. Ziobro zablokował pozew przeciw profesorom UJ. RMF FM: Kaczyński bał się kompromitacji. wprost.pl, 2019-06-17. [dostęp 2019-06-20].
  19. Ministerstwo Sprawiedliwości pozwie profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zarzuca im kłamstwo. rp.pl, 2019-06-25. [dostęp 2019-06-20].
  20. Łukasz Woźnicki: Ziobro nie pozwie naukowców z UJ. Teraz to naukowcy chcą pozwać Ziobrę. gazeta.pl, 2019-06-17. [dostęp 2019-06-20].
  21. RMF: To Kaczyński zablokował pozew resortu sprawiedliwości przeciw prawnikom z UJ. wiadomosci.dziennik.pl, 2019-06-17. [dostęp 2019-06-20].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]