Mir (osiedle typu miejskiego)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mir
Ilustracja
Zamek w Mirze
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Białoruś
Obwód grodzieński
Populacja (2010)
• liczba ludności

2 400[1]
Kod pocztowy 231444
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Mir
Mir
Ziemia 53°27′N 26°28′E/53,450000 26,466667
Portal Portal Białoruś

Mir (biał. Мір, Mir) – osiedle typu miejskiego na Białorusi, położone w obwodzie grodzieńskim, w rejonie korelickim, ok. 85 km na południowy zachód od Mińska; 2,4 tys. mieszkańców (2010).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wioska Mir została założona przed 1345. Jej historia łączy się ściśle z zamkiem, wybudowanym na przełomie XV/XVI wieku przez starostę brzeskiego i kowieńskiego Jerzego Illinicza herbu Korczak. Po bezpotomnej śmierci jego wnuka Jerzego Illnicza dobra poprzez spadek objął Mikołaj Krzysztof Radziwiłł (Sierotka). Miejscowość w tym czasie była otoczona wałem i posiadała cztery bramy: Mińską, Wileńską, Słonimską, Zamkową. W 1579 miejscowość otrzymała prawa miejskie magdeburskie. W 1589 roku Mir stał się częścią należącej do Radziwiłłów Ordynacji nieświeskiej. W 1605 roku konsekrowano kościół katolicki. W 1677 w Mirze znajdowało się 109 sklepów. W 1700 roku zbudowano unicką cerkiew bazylianów. W 1706 miasteczko ucierpiało od wojsk szwedzkich Karola XII. W 1785 roku przez miasteczko przejeżdżał król Stanisław August Poniatowski.

11 czerwca 1792 roku podczas wojny polsko-rosyjskiej 1792 pod miastem wojska Wielkiego księstwa litewskiego zostały pokonane przez wojska rosyjskie. W efekcie III Rozbioru Polski w 1795 roku Mir znalazł się na terytorium Rosji. Po śmierci Dominika Radziwiłła Mir odłączono z Ordynacji i przekazano jego córce Stefanii, która wyszła za Leona Wittgensteina.

Miasto zyskało sławę także dzięki założonej tu instytucji Mir Jesziwa, która działała od 1815 do 1939, stanowiąc renomowane międzynarodowe centrum kultury żydowskiej. W trakcie I wojny światowej miasteczko zostało zajęte przez wojska niemieckie. Po wycofaniu się Niemców w grudniu 1918 roku miejscowość została zajęta bez walki przez bolszewików[2]. Za II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą wiejskiej gminy Mir. W 1939 roku Mir liczył około 5500 mieszkańców z czego połowę stawiła ludność żydowska. We wrześniu 1939 roku na mocy Paktu Ribbentrop-Mołotow Mir został zajęty przez wojska radzieckie. Wkrótce zaczęto wprowadzać kolektywizację. W 1940 roku studenci z mirskiej Jesziwy i ich wykładowcy skorzystali z wiz holenderskich i uciekli do Wilna, następnie do Chin, Jerozolimy i Nowego Jorku, gdzie założyli jesziwy noszące nazwę "mirskie". W 1941 roku po ataku Niemiec na ZSRR Mir został zajęty przez Wehrmacht. W dniu 9 listopada 1941 r. ponad 1500 Żydów rozstrzelano w piaskowni na końcu parku zamkowego. W tym samym roku Niemcy zabili 700 Żydów przy ulicy Oktiabrskoj. Wkrótce utworzono w jednej z dzielnic miasta getto, które w maju 1942 roku przeniesiono do zamku, który otoczono drutem kolczastym i karabinami maszynowymi. W lipcu 1942 r. w uroczysku Jabłonowścina Niemcy rozstrzelali 750 Żydów. W nocy 9 sierpnia 1942 około 200 młodych Żydów uciekło z zamku do lasu. Pozostali zostali zamordowani przez Niemców na terenie zamku 13 sierpnia 1942 r.[3]

W Mirze można odnaleźć wiele miejsc upamiętniających historię Żydów, a także historię ZSRR. Po II wojnie światowej miejscowość została odebrana Polsce i weszła w skład Białoruskiej SRR jako siedziba władz rejonu.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Zamek w Mirze
  • Kościół katolicki pw. św. Mikołaja gotycko-renesansowy, zbudowany w l. 1599-1605. Świątynia jest trójnawową bazyliką z półkoliście zamkniętym prezbiterium i dwiema półokrągłymi zakrystiami. Od frontu, na osi nawy głównej, znajduje się czworoboczna wieża, pierwotnie czterokondygnacyjna (zachowały się dwie kondygnacje), o elewacjach ozdobionych profilowanymi gzymsami i głębokimi niszami. Na przedłużeniu niskich naw bocznych znajdowały się niegdyś okrągłe wieżyczki, flankujące centralną wieżę. Pod kościołem znajduje się krypta grobowa.
  • Cerkiew unicka bazylianów (obecnie prawosławna) pw. Św. Trójcy, fundowana ok. 1700 r. przez kanclerza litewskiego ks. Karola Stanisława Radziwiłła jako cerkiew klasztoru bazylianów, po kasacie unii w 1839 r. zamieniona na prawosławną, po pożarze w 1865 r. przebudowana w stylu rosyjsko-bizantyjskim. Czwórdzielna; składa się z trójkondygnacyjnej wieży-dzwonnicy dobudowanej w 2 poł. XIX w., babińca, nawy na planie kwadratu i części ołtarzowej. Wieżę wieńczy spiczasty dach namiotowy z kopułką, nawę – pięć większych kopuł nadbudowanych w 2 poł. XIX w.
  • Stary cmentarz katolicki
  • Cmentarz żydowski
  • Cerkiew prawosławna św.Jerzego z 1910

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Urodzeni[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]