Mistrz Ołtarza z Gościszowic

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Mistrz ołtarza z Gościeszowic – malarz i rzeźbiarz śląski z przełomu XV i XVI wieku. Tworzył również na terenie Wielkopolski, Saksonii i Brandenburgii.

Teren działania[edytuj | edytuj kod]

Mistrz Ołtarza z Gościeszowic stworzył duży warsztat działający na Śląsku w okolicach Żagania i Szprotawy, który zajmował się tworzeniem całych ołtarzy, jak również ich części (np. predelle, nastawy), itp.

Prawdopodobnym dziełem Mistrza z Gościeszowic są retabula ołtarzowe w następujących miejscowościach:

Wpływy warsztatu sięgały nie tylko północno-zachodniego Śląska, ale również Wielkopolski, okolic Drezna (nastawa w Lomnitz). Pewna liczba retabulów w Brandenburgii wykazuje związki stylistyczne z malarskimi dziełami warsztatu.

Struktura dzieł[edytuj | edytuj kod]

W środkowej części większości retabulów mieści się przedstawienie w typie Sacra Conversazione, to jest trójosobowa grupa, składająca się z Marii z Dzieciątkiem oraz dwóch świętych. Pojedyncze figury świętych często wypełniają również awersy skrzydeł nastaw (Poliptyk z Gościszowic).

Według Grażyny Jurkowlaniec z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego, przedstawienia te były bardzo tradycyjne. Mistrz powtarza właściwie jeden kobiecy i jeden męski typ fizjonomiczny, pozbawiony wyrazu psychicznego, różnicowany tylko nakryciem głowy, a w wypadku mężczyzn - zarostem i fryzurą. W scenach narracyjnych brak rozbudowanej głębi przestrzennej, postacie są ustawiane na jednym planie, a w scenach wieloosobowych – spiętrzane.

Inspiracje[edytuj | edytuj kod]

W częściach rzeźbionych dopatrywano się oddziaływań rzeźby południowoniemieckiej oraz śląskiej, zwłaszcza wrocławskiego kręgu Jakuba Beinharta. Linearny charakter malowideł pozwala, zdaniem badaczy, postawić hipotezę, że wykonywał je rzeźbiarz. Części malowane zdradzają oddziaływanie twórczości malarzy norymberskich (Michael Wolgemut, wrocławskie dzieła Hansa Pleydenwurffa) oraz anonimowego malarza wrocławskiego, zwanego Mistrzem lat 1486-1487.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Danuta Biernacka, Warsztat rzeźbiarski Mistrza ołtarza z Gościszowic, w: Zielonogórskie Zeszyty Muzealne, T. l, 1969
  2. Anna Ziomecka, Śląskie retabula szafowe w drugiej połowie XV i na początku XVI wieku, w: Roczniki Sztuki Śląskiej, 10/1976
  3. Anna Fedorowicz (oprac.), Śląskie pracownie na przełomie XV-XVI w., mistrz lat 1486-1487, Mistrz ołtarza z Gościszowic, 2. Wyd., uzup., Wrocław, 1978
  4. Grażyna Jurkowlaniec, Mistrz ołtarza z Gościszowichttp://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_mistrz_oltarza_z_gosciszowic (dostęp 18.11.2009 r.).