Mleczaj złocisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mleczaj złocisty
Mleczaj złocisty: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj mleczaj
Gatunek mleczaj złocisty
Nazwa systematyczna
Lactarius chrysorrheus Fr.
Epicr. syst. mycol.: 342 (Uppsala, 1838)
Mapa zasięgu
Mleczaj złocisty: zasięg występowania na mapie
Zasięg w Europie i Azji
2004-09-30 Lactarius chrysorrheus 14203.jpg

Mleczaj złocisty (Lactarius chrysorrheus Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lactarius, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też pod nazwami: bedłka tygrysowa, podrydzyk ostry, podrydzyk psi[2]. Synonimy naukowe:[3].

  • Galorrheus chrysorrheus (Fr.) P. Kumm. 1871
  • Lactarius chrysorrheus f. immutabilis Maire 1937
  • Lactarius theiogalus var. chrysorrheus (Fr.) Quél. 1886
  • Lactifluus chrysorrheus (Fr.) Kuntze 1891

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnica 4-6(9) cm, kształt początkowo wypukły szybko jednak rozpłaszcza się i w końcu jest staje się, w środku zagłębiony do wklęsłego. Brzeg początkowo podwinięty, później rozpostarty, ostry. Powierzchnia gładka, w stanie wilgotnym śliska. Barwa od jasnomięsistej do jasno-ochrowo pomarańczowej. Posiada kilka ciemniejszych, wyraźnych lub rozmytych pręg[4].

Blaszki

Blaszki z międzyblaszkami, przy trzonie przyrosnięte, czasami rozwidlone. Mają barwę jasnopłową pomarańczowym odcieniem[4].

Trzon

Wysokość 2,5-4 (8) cm, grubość cm i grubości 0,7-1 (2) cm, walcowaty, młody gąbczasty, dojrzały pusty. Powierzchnia gładka. Delikatnie oszroniona, czasami z małymi i płytkimi jamkami. Barwa trochę jaśniejsza od kapelusza[4].

Miąższ

Kruchy, biały, na powietrzu szybko żółknący. Smak początkowo łagodny, później piekący[5].

Mleczko

Obficie wyciekające, najpierw białe, po 2-3 sekundach cytrynowożółte. W pierwszym momencie wydaje się lagodne, później jednak jest silnie piekące na języku i w gardle[4].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników białawy z cielistym odcieniem. Zarodniki szerokoowalne o rozmiarach 7,1–9,1 × 6–7,5 μm. Na powierzchni posiadają niskie brodawki połączone różnej długości listewkami tworzącymi rzadką siateczkę. Podstawki mają rozmiar 36–44 × 7–10 μm. Niezbyt liczne, wrzecionowate cystydy mają rozmiar 45–65 × 7–10 μm i wystają zarówno na ostrzu, jak i na bokach blaszek[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[6]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Estonii i Holandii[2].

Rośnie od lipca do końca jesieni, w lasach liściastych i mieszanych, głównie pod dębami, zwykle w dużych grupach. Gatunek dość częsty na nizinach.

Znaczenie[edytuj]

Grzyb mikoryzowy[2]. Grzyb niejadalny.

Gatunki podobne[edytuj]

Przypisy

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  4. a b c d e Alina Skirgiełło: Mleczaj (Lactarius). Grzyby (Mycota), tom 25. Podstawczaki (Basidiomycetes), gołąbkowce (Russulales), gołąbkowate (Russulaceae), mleczaj (Lactarius). Kraków: PWN, 1998. ISBN 83-85444-65-3.
  5. Aurel Dermek: Grzyby znane i mniej znane. Warszawa: Państ. Wydaw. Rolnicze i Leśne, 1988, s. 354. ISBN 83-09-01196-2.
  6. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.