Mleczaj złocisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mleczaj złocisty
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj mleczaj
Gatunek mleczaj złocisty
Nazwa systematyczna
Lactarius chrysorrheus Fr.
Epicr. syst. mycol.: 342 (Uppsala, 1838)
Mapa zasięgu
Mleczaj złocisty: zasięg występowania na mapie
Zasięg w Europie i Azji
2004-09-30 Lactarius chrysorrheus 14203.jpg

Mleczaj złocisty (Lactarius chrysorrheus Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lactarius, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też pod nazwami: bedłka tygrysowa, podrydzyk ostry, podrydzyk psi[2]. Synonimy naukowe:[3].

  • Galorrheus chrysorrheus (Fr.) P. Kumm. 1871
  • Lactarius chrysorrheus f. immutabilis Maire 1937
  • Lactarius theiogalus var. chrysorrheus (Fr.) Quél. 1886
  • Lactifluus chrysorrheus (Fr.) Kuntze 1891

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnica 4-6(9) cm, kształt początkowo wypukły szybko jednak rozpłaszcza się i w końcu jest staje się, w środku zagłębiony do wklęsłego. Brzeg początkowo podwinięty, później rozpostarty, ostry. Powierzchnia gładka, w stanie wilgotnym śliska. Barwa od jasnomięsistej do jasno-ochrowo pomarańczowej. Posiada kilka ciemniejszych, wyraźnych lub rozmytych pręg[4].

Blaszki

Blaszki z międzyblaszkami, przy trzonie przyrosnięte, czasami rozwidlone. Mają barwę jasnopłową pomarańczowym odcieniem[4].

Trzon

Wysokość 2,5-4 (8) cm, grubość cm i grubości 0,7-1 (2) cm, walcowaty, młody gąbczasty, dojrzały pusty. Powierzchnia gładka. Delikatnie oszroniona, czasami z małymi i płytkimi jamkami. Barwa trochę jaśniejsza od kapelusza[4].

Miąższ

Kruchy, biały, na powietrzu szybko żółknący. Smak początkowo łagodny, później piekący[5].

Mleczko

Obficie wyciekające, najpierw białe, po 2-3 sekundach cytrynowożółte. W pierwszym momencie wydaje się lagodne, później jednak jest silnie piekące na języku i w gardle[4].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników białawy z cielistym odcieniem. Zarodniki szerokoowalne o rozmiarach 7,1–9,1 × 6–7,5 μm. Na powierzchni posiadają niskie brodawki połączone różnej długości listewkami tworzącymi rzadką siateczkę. Podstawki mają rozmiar 36–44 × 7–10 μm. Niezbyt liczne, wrzecionowate cystydy mają rozmiar 45–65 × 7–10 μm i wystają zarówno na ostrzu, jak i na bokach blaszek[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[6]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Estonii i Holandii[2].

Rośnie od lipca do końca jesieni, w lasach liściastych i mieszanych, głównie pod dębami, zwykle w dużych grupach. Gatunek dość częsty na nizinach.

Znaczenie[edytuj]

Grzyb mikoryzowy[2]. Grzyb niejadalny.

Gatunki podobne[edytuj]

Przypisy

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  4. a b c d e Alina Skirgiełło: Mleczaj (Lactarius). Grzyby (Mycota), tom 25. Podstawczaki (Basidiomycetes), gołąbkowce (Russulales), gołąbkowate (Russulaceae), mleczaj (Lactarius). Kraków: PWN, 1998. ISBN 83-85444-65-3.
  5. Aurel Dermek: Grzyby znane i mniej znane. Warszawa: Państ. Wydaw. Rolnicze i Leśne, 1988, s. 354. ISBN 83-09-01196-2.
  6. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.