Mników (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mników
Chałupa w części wsi Skały
Chałupa w części wsi Skały
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Liszki
Liczba ludności 1212
Strefa numeracyjna 12
Kod pocztowy 32-084
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0325529
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Mników
Mników
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mników
Mników
Ziemia 50°03′35″N 19°43′14″E/50,059722 19,720556

Mnikówwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Liszki.

Integralne części miejscowości: Baczyn, Bory, Dziady, Gaik, Górka, Piła, Skałki, Skały, Zarymnie[1].

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1384 roku[2]. Właścicielami byli kolejno: Piotr z Mnikowa, Jan Kożuszek z Mnikowa, Marcin Frykacz z Mnikowa, Piotr Frykacz z Mnikowa, Mikołaj Wolski[3].
Mikołaj Wolski z inspiracji papieża Klemensa VIII, zaproponował kamedułom z eremu Montis Coronae w Italii fundację w Krakowie. 22 lutego 1604 r. aktem w urzędzie grodzkim w Krakowie zapisał na rzecz fundacji wieś Mników i Mnikówek[4].

Murowany folwark wybudowany przez kamedułów w XVIII w. wraz z jedną trzecią areału ziemi ( 95 ha) wydzierżawiło w 1928 r. zgromadzenie ss. Albertynek[5]. Pozostałą część (200 ha) zakupił Józef Nieniewski[3]. Po upaństwowieniu ziemi w 1950 r., majątkiem zarządzała rolnicza spółdzielnia produkcyjna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Zabytki[edytuj]

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[6]

Inne zabytki[edytuj]

  • pozostałości grodziska zwanego „Góra Zamkowa” lub „Zamczysko” usytuowanego na grzbiecie skalnego wzniesienia nad Doliną Mnikowską. Na jego terenie odnaleziono fragmenty ceramiki kultury łużyckiej[7]. Grodzisko używane było również w okresie wczesnego średniowiecza[5].
  • ślady fortyfikacji niemieckich z lat 1944–1945.

Turystyka[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. GUS. Rejestr TERYT
  2. J. Zinkow Wokół Krzeszowic i Alwerni s. 410
  3. a b P. Libicki, Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu, s. 289
  4. B. J. Wanat, Z dziejów zakonnego budownictwa barokowego w Małopolsce, s. 57
  5. a b J. Zinkow Wokół Krzeszowic i Alwerni s. 412
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 31 marca 2016; 30 dni temu.
  7. G. Leńczyk Katalog grodzisk i zamczysk z terenu Małopolski, s. 24

Bibliografia[edytuj]

  • Piotr Libicki: Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o., 2012. ISBN 978-837510-597-1.
  • Józef Wanat: Z dziejów zakonnego budownictwa barokowego w Małopolsce. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2006. ISBN 83-7305-210-0.
  • J. Zinkow: Wokół Krzeszowic i Alwerni. Kraków: Verso, 2008. ISBN 978-83-919281-7-2.
  • Gabriel Leńczyk: Katalog grodzisk i zamczysk z terenu Małopolski. Kraków: Muzeum Archeologiczne w Krakowie, 1983.