Mników (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mników
Chałupa w części wsi Skały
Chałupa w części wsi Skały
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Liszki
Liczba ludności 1212
Strefa numeracyjna 12
Kod pocztowy 32-084
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0325529
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Mników
Mników
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mników
Mników
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Mników
Mników
Ziemia 50°03′35″N 19°43′14″E/50,059722 19,720556

Mnikówwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Liszki.

Integralne części miejscowości: Baczyn, Bory, Dziady, Gaik, Górka, Piła, Skałki, Skały, Zarymnie[1].

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1384 roku[2]. Właścicielami byli kolejno: Piotr z Mnikowa, Jan Kożuszek z Mnikowa, Marcin Frykacz z Mnikowa, Piotr Frykacz z Mnikowa, Mikołaj Wolski[3].
Mikołaj Wolski z inspiracji papieża Klemensa VIII, zaproponował kamedułom z eremu Montis Coronae w Italii fundację w Krakowie. 22 lutego 1604 r. aktem w urzędzie grodzkim w Krakowie zapisał na rzecz fundacji wieś Mników i Mnikówek[4].

Murowany folwark wybudowany przez kamedułów w XVIII w. wraz z jedną trzecią areału ziemi ( 95 ha) wydzierżawiło w 1928 r. zgromadzenie ss. Albertynek[5]. Pozostałą część (200 ha) zakupił Józef Nieniewski[3]. Po upaństwowieniu ziemi w 1950 r., majątkiem zarządzała rolnicza spółdzielnia produkcyjna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Zabytki[edytuj]

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[6]

Inne zabytki[edytuj]

  • pozostałości grodziska zwanego „Góra Zamkowa” lub „Zamczysko” usytuowanego na grzbiecie skalnego wzniesienia nad Doliną Mnikowską. Na jego terenie odnaleziono fragmenty ceramiki kultury łużyckiej[7]. Grodzisko używane było również w okresie wczesnego średniowiecza[5].
  • ślady fortyfikacji niemieckich z lat 1944–1945.

Turystyka[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. GUS. Rejestr TERYT
  2. J. Zinkow Wokół Krzeszowic i Alwerni s. 410
  3. a b P. Libicki, Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu, s. 289
  4. B. J. Wanat, Z dziejów zakonnego budownictwa barokowego w Małopolsce, s. 57
  5. a b J. Zinkow Wokół Krzeszowic i Alwerni s. 412
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 31 marca 2016.
  7. G. Leńczyk Katalog grodzisk i zamczysk z terenu Małopolski, s. 24

Bibliografia[edytuj]

  • Piotr Libicki: Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o., 2012. ISBN 978-837510-597-1.
  • Józef Wanat: Z dziejów zakonnego budownictwa barokowego w Małopolsce. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2006. ISBN 83-7305-210-0.
  • J. Zinkow: Wokół Krzeszowic i Alwerni. Kraków: Verso, 2008. ISBN 978-83-919281-7-2.
  • Gabriel Leńczyk: Katalog grodzisk i zamczysk z terenu Małopolski. Kraków: Muzeum Archeologiczne w Krakowie, 1983.