Mniszka muszkatowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mniszka muszkatowa
Lonchura punctulata[1]
(Linneaus, 1758)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina astryldowate
Podrodzina mniszki
Rodzaj Lonchura
Gatunek mniszka muszkatowa
Synonimy
  • Loxia punctulata Linnaeus, 1758[2]
Podgatunki
  • L. p. punctulata (Linnaeus, 1758)
  • L. p. subundulata (Godwin-Austen, 1874)
  • L. p. yunnanensis Parkes, 1958
  • L. p. topela (Swinhoe, 1863)
  • L. p. cabanisi (Sharpe, 1890)
  • L. p. fretensis (Kloss, 1931)
  • L. p. nisoria (Temminck, 1830)
  • L. p. sumbae Mayr, 1944
  • L. p. blasii (Stresemann, 1912)
  • L. p. baweana Hoogerwerf, 1963
  • L. p. particeps (Riley, 1920)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Mniszka muszkatowa[4] (Lonchura punctulata) – gatunek małego ptaka z rodziny astryldowatych (Estrildidae). Występuje w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej oraz w południowych Chinach i na Tajwanie. Introdukowany w wielu rejonach świata (głównie podgatunek topela), m.in. na Seszelach, Maskarenach, w Japonii, we wschodniej Australii, na Hawajach czy na Karaibach; podgatunek nominatywny introdukowany na południu Stanów Zjednoczonych (Kalifornia, Floryda)[2]. Obecnie wyróżnia się 11 podgatunków. Została przywieziona do Europy jako ptak hodowlany w XVII w. przez marynarzy, którzy spotykali je w azjatyckich portach[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Obecnie wyróżnia się 11 podgatunków L. punctulata[2][6]:

  • mniszka muszkatowa (L. punctulata punctulata) – północny Pakistan, Indie (z wyjątkiem północno-wschodniej części), Nepal i Sri Lanka.
  • L. punctulata subundulataBhutan, północno-wschodnie Indie, Bangladesz i zachodnia Mjanma.
  • L. punctulata yunnanensis – południowo-wschodni Tybet, południowo-zachodnie Chiny i północna Mjanma.
  • L. punctulata topela – południowa Mjanma, Tajlandia, południowo-wschodnie Chiny, Tajwan, Hajnan i Indochiny.
  • L. punctulata cabanisi – północne i zachodnie Filipiny, północne Borneo.
  • L. punctulata fretensis – południowy Półwysep Malajski, Sumatra i Nias.
  • mniszka łuskowana (L. punctulata nisoria) – Jawa, Bali, zachodnie Małe Wyspy Sundajskie i południowe Borneo.
  • L. punctulata sumbaeSumba (zachodnie Małe Wyspy Sundajskie).
  • L. punctulata blasii – środkowe i wschodnie Małe Wyspy Sundajskie.
  • L. punctulata baweanaBawean (na północ od Jawy).
  • L. punctulata particepsCelebes.

Proponowane podgatunki fortior (Lombok) i holmesi (południowe Borneo) obecnie uznawane są za synonim podgatunku nisoria.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Młoda mniszka
Cechy gatunku
Wierzch ciała i skrzydła są jasnobrązowe, sterówki żółtobrązowe. Pióra, które są najbliżej skrzydeł mają czarne brzegi, przez co wyglądają jak łuski. Poszczególne gatunki nieco różnią się odcieniami poszczególnych części ciała. Młode osobniki mają beżowy brzuch.
Biotop
W Australii sawanny, a w Indiach, Indochinach, na południowym terytorium Chin, na Półwyspie Malajskim i w Indonezji także blisko zaludnionych terenów. Najczęściej występuje na nizinach i w górach do wysokości 2000 m n.p.m.
Podstawowe wymiary
  • długość ciała: 10–12,5 cm[2]
  • rozpiętość skrzydła: 5,2–5,8 cm[5]
  • długość ogona: 4,3–4,5 cm[5]
  • masa ciała: 12–16 g[2]

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Jajo
Lęgi
Samica sama buduje gniazdo, ale zwykle materiały dostarcza jej samiec, po czym składa 4–7 białych jaj, które wysiaduje przez 12–13 dni na zmianę z samcem. Pisklęta opuszczają gniazdo po 3 tygodniach od chwili, gdy się wykluły. Po lęgach te ptaki migrują w licznych stadach w poszukiwaniu pokarmu.


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lonchura punctulata, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e Payne, R.: Scaly-breasted Munia (Lonchura punctulata). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 2019-12-13].
  3. Lonchura punctulata. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Estrildidae Bonaparte, 1850 - astryldowate - Waxbills (wersja: 2017-12-15). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2019-12-13].
  5. a b c Mniszka muszkatowa. W: aviornis.com.pl [on-line]. 2008. [dostęp 2019-12-13].
  6. Frank Gill, David Donsker (red.): Waxbills, parrotfinches, munias, whydahs, Olive Warbler, accentors, pipits (ang.). IOC World Bird List: Version 9.2. [dostęp 2019-12-13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]