Modrak (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Crambe”. Zobacz też: Crambe – miejscowość w hrabstwie North Yorkshire (Anglia).
Modrak
Modrak: zdjęcie
Morfologia (modrak morski)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd kapustowce
Rodzina kapustowate
Rodzaj modrak
Nazwa systematyczna
Crambe L.
Sp. Pl. 671. 1753
Typ nomenklatoryczny
Crambe maritima L.[2]
Modrak morski

Modrak (Crambe L.) – rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych. Należy do niego ok. 30 gatunków[3]. Rosną dziko w Europie (8 gatunków), Azji i w północnej Afryce (kilka gatunków na obszarach górskich oraz 9, w tym też drewniejące, na Wyspach Kanaryjskich)[4][5][6]. Rośliny te zasiedlają tereny nadmorskie, miejsca skaliste, suche, tereny górskie. Niektóre rozprzestrzeniają się niesione wiatrem jako tzw. biegacze pustynni[6]. Gatunkami jadalnymi o pewnym znaczeniu ekonomicznym są: modrak morski C. maritima i modrak abisyński C. hispanica[7][4]. Roślin tym nie należy mylić z chabrem bławatkiem, który w dialekcie wielkopolskim również nazywany jest modrakiem.

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Rośliny jednoroczne i byliny, rzadko półkrzewy, zwykle nagie, często sine, jeśli owłosione to z włoskami prostymi. Łodyga często u nasady prosta i w górnej części silniej rozgałęziona[4][5]. Maksymalnie rośliny te osiągają do 4 m wysokości, niektóre gatunki są kolczaste[6].
Liście
Najniższe często okazałe, pojedyncze, ząbkowane i zatokowo wcinane lub częściej podzielone, lirowate. Wyższe liście zwykle słabiej podzielone, zatokowo wcinane[4][5].
Kwiaty
Drobne, z 4-płatkowymi, białymi koronami, zebrane w okazałe kwiatostany, wydłużające się podczas owocowania[4][5].
Owoce
Jednonasienne kulistawe lub jajowate łuszczynki w dolnej części sterylne. Czasem czterokątne lub żebrowane[6].

Systematyka[edytuj]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny kapustowatych (Brassicaceae), rzędu kapustowców (Brassicales), kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta)[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Capparanae Reveal, rząd kaparowce (Capparales Hutch.), podrząd Capparineae Engl., rodzina kapustowate (Brassicaceae Burnett), plemię Crambeae Caruel in Parl., rodzaj modrak (Crambe L.)[8].

Wykaz gatunków

Zastosowanie[edytuj]

Niektóre gatunki są uprawiana jako rośliny ozdobne, niektóre również jako rośliny jadalne (np. modrak morski)[8].

Przypisy

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001- .... [dostęp 2010-05-13].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-28].
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-25].
  4. a b c d e zbiorowe: Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 978-3-8331-1916-3.
  5. a b c d Crambe (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2012-06-13].
  6. a b c d Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 174. ISBN 0333748905.
  7. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  8. a b Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Crambe (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-28].