Przejdź do zawartości

Mokrzycznik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Mokrzycznik
Ilustracja
Morfologia (mokrzycznik baldaszkowy)
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

goździkopodobne

Rząd

goździkowce

Rodzina

goździkowate

Rodzaj

mokrzycznik

Nazwa systematyczna
Holosteum L.
Sp. Pl. 88. 1753
Typ nomenklatoryczny

Holosteum umbellatum L.[3]

Synonimy

Mokrzycznik (Holosteum L.) – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych. Obejmuje cztery gatunki[4]. Rodzaj występuje w Europie (tu tylko jeden gatunek[5] i bez północnej części kontynentu), w północno-zachodniej Afryce oraz w Etiopii, a także w południowo-zachodniej Azji po Pakistan, zachodnie Chiny i Kazachstan[4]. Do flory Polski należy jeden gatunek – mokrzycznik baldaszkowy H. umbellatum[6]. Gatunek ten rośnie też introdukowany w Ameryce Północnej i Południowej oraz w Południowej Afryce[7].

Naukowa nazwa rodzaju utworzona została z greckich słów holos znaczącego „cały” i osteon znaczącego „kość” w nawiązaniu do wątłości i kruchości rośliny[7].

Morfologia

[edytuj | edytuj kod]
Pokrój
Rośliny jednoroczne z cienkim korzeniem palowym, z łodygą prosto wzniesioną lub podnoszącą się, pojedynczą lub rozgałęzioną, na przekroju zaokrągloną[7].
Liście
Zebrane w odziomkową rozetę i łodygowe. Rozetowe zwężone są u nasady w ogonek, górne liście są siedzące. Blaszka jest nieco mięsista, jednożyłkowa, w dole pędu łopatkowata do lancetowatej, w górze eliptyczna do jajowatej, na wierzchołku zaostrzona[7].
Kwiaty
Zebrane w szczytowy kwiatostan w postaci baldachokształtnej wierzchotki, u nasady z błoniastołuskowatymi przysadkami. Kwiaty osadzone są na szypułkach wzniesionych w czasie kwitnienia i po dojrzeniu owoców, ale zwisających w dół po przekwitnieniu. Kwiaty są obupłciowe, czasem tylko słupkowe (żeńskie). Działek kielicha jest 5, są one wolne, zielone, na brzegu biało obłonione, lancetowate lub jajowate, na końcu zaostrzone i płaskie (bez kapturka). Płatki korony są białe lub zaróżowione, z paznokciem, nieco powcinane na szczycie, ale nie dwudzielne. Pręcików jest 3–5. Zalążnia z trzema szyjkami[7].
Owoce
Torebki walcowate lub jajowate, otwierające się sześcioma odginającymi się ząbkami. Zawierają kilkadziesiąt pomarańczowych lub brązowych nasion[7].

Systematyka

[edytuj | edytuj kod]
Pozycja systematyczna

Rodzaj z plemienia Alsineae podrodziny Alsinoideae z rodziny goździkowatych Caryophyllaceae[8].

Wykaz gatunków[4]

Zaliczany tu dawniej Holosteum cordatum L. obecnie klasyfikowany jest jako Drymaria cordata (L.) Willd. ex Schult[9]. Z kolei gatunek Holosteum glutinosum (M.Bieb.) Fisch. & C.A.Mey. jest obecnie klasyfikowany jako H. umbellatum subsp. glutinosum (M.Bieb.) Nyman[10][4].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-12] (ang.).
  3. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].
  4. a b c d e Holosteum Dill. ex L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-09-01].
  5. David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 443, DOI10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
  6. Zbigniew Mirek i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 100, ISBN 978-83-62975-45-7.
  7. a b c d e f Richard K. Rabeler, Ronald L. Hartman: Holosteum Linnaeus. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-09-02].
  8. Genus Holosteum L.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-09-01].
  9. GRIN Species Records of Holosteum
  10. Flora Europaea