Molo w Sopocie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Molo spacerowe w Sopocie
Obiekt zabytkowy nr rej. 864 z 1 kwietnia 1982
Molo spacerowe w Sopocie
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Miejscowość Sopot
Ukończenie budowy przełom XIX/XX, lata 30. XX w.
Położenie na mapie Sopotu
Mapa lokalizacyjna Sopotu
Molo spacerowe w Sopocie
Molo spacerowe w Sopocie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Molo spacerowe w Sopocie
Molo spacerowe w Sopocie
Ziemia 54°26′52″N 18°34′34″E/54,447778 18,576111

Molo w Sopocie im. Jana Pawła II – najdłuższe molo nad Morzem Bałtyckim[1]. Ma około pół kilometra długości – część spacerowa ma 511,5 m, z czego 458 m wchodzi w głąb Zatoki Gdańskiej. Jest jedną z największych atrakcji miasta. W głowicy mola jest zlokalizowana przystań morska „Molo” w Sopocie.

Historia[edytuj]

Molo w Sopocie, ostatnia dekada XIX w.

Pierwszy pomost, mierzący 31,5 metra, zbudowany został w 1827 przez doktora Jerzego Haffnera. Następnie, do końca XIX, molo wydłużone zostało do 150 m, a w 1910 do 315 m. Obecnie istniejące molo zostało zbudowane w 1928 – przebudowano wtedy też Skwer Kuracyjny. Była to największa przebudowa w historii mola – okazją było 25-lecie Sopotu oraz 100-lecie budowy pomostu. W latach 90. XX dobudowano żelbetową głowicę, ochraniającą pomost główny, a na początku XXI w. prowadzono prace konserwacyjne tegoż pomostu.

Obiekt początkowo spełniał funkcję lokalnej przystani, dopiero po pewnym czasie (po rozbudowie uzdrowiska) uzyskał funkcję rekreacyjną. Z mola podziwiać można widok na Grand Hotel, port morski Gdańsk oraz Kępę Redłowską.

W 2005 r. w części mola ustanowiono przystań morską „Molo” w Sopocie.

W lipcu 2011 firma Hydrobudowa zakończyła budowę mariny dla jachtów, na końcu pomostu.

W latach 1961–1963 przed wejściem na molo funkcjonował klub muzyki młodzieżowej Non Stop.

Promenada nadmorska i molo, widok z latarni, maj 2013
Widok z początku drewnianej części, grudzień 2006
Główna brama na Skwer Kuracyjny
Tablica pamiątkowa u wejścia na molo

Molo przystanią[edytuj]

Początki żeglugi przybrzeżnej[edytuj]

W 1888 uruchomiono pierwszą regularną linię żeglugową, łączącą Sopot z Gdańskiem. W 1922 Towarzystwo Żeglugi Morskiej „Gryf” otworzyło linię żeglugową na trasie: Gdańsk-Sopot-Gdynia-Puck-Hel obsługiwaną przez małe stateczki „Abdank”, „Ajaks”, „Gryf”, „Jadwiga”, „Kaszuba”, „Monika” i „Straż”. W 1929 PP „Żegluga Polska” pływała do Gdyni i na Hel statkami „Gdańsk”, „Gdynia”, „Hanka”, „Jadwiga” i „Wanda”.

Molo „portem”[edytuj]

Mapa rejsów Seedienst Ostpreußen z 1936

Molo pełniło też, zwłaszcza w okresie międzywojennym, funkcję przystani dla dużych statków pasażerskich. W rzeczywistości statki cumowały w pewnym oddaleniu od mola, do którego pasażerowie byli przewożeni łodziami. M.in. można było odnotować zawinięcia jednostek następujących armatorów:

  • angielskich
    • Blue Star Line – „Arrandora” (12.838 t),
    • Canadian Pacific Line - „Empress of Australia” (21.498) - w dniu 2 lipca 1935, „Montcalm” (16.418),
    • Cunard Line - „Franconia” (20.158), Lancastria” (16.243) - w dniu 4 lipca 1935,
    • Lamport and Holt Line – „Voltaire” (13.248),
    • Orient Steam Navigation Company - „Orcades” (23.456 t), „Orion” (23.371), „Orontes” (20.097),
    • P&O Line (Peninsular & Oriental Steam Navigation Company) – „Viceroy of India” (19.648), „Moldavien” (16.436),
    • Royal Mail Lines Ltd – „Atlantis” (15.620),
  • belgijskiego Lloyd Royal (Compagnie Maritime Belge) – „Leopoldville” (11.256),
  • francuskiej French Line (Compagnie Générale Transatlantique) – „Colombie” (13.391),
  • holenderskiej Royal Netherlands Steamship Co. (Koninklijke Nederlandsche Stoomboot Maatschappij - KNSM) – „Columbia” (10,782), „Costa Rica” (8.672),
  • niemieckich
    • Hamburg America Line - „Reliance” (19.618), „Milwaukee” (16.699), „Ozeana” (7.859) - w dniu 1 lipca 1935,
    • North German Lloyd Company (Nord-deutscher Lloyd - NDL Bremen) – „Columbus” (32.364) - w dniu 3 lipca 1935, „General v. Steuben” (13.325),
  • norweskiej Norse American Line (Det Norsk Amerikanske Dampskibsselskab) – „Bergensfjord” (10.699),
  • szwedzkiej Swedish America Line (Svenska Amerika Linien - SAL) - „Gripsholm” (20.000) - w czerwcu 1935, „Drottningholm” (11.182), „Marieholm” (1.162).

Dla porównania można odnotować, iż jednostka największa z nich „Columbus” (32.364 t) była około dwóch razy większa od polskich flagowych jednostek - „Batorego” (14.287) i „Stefana Batorego” (15.024) które regularnie zawijały do pobliskiej Gdyni.

W okresie 1920-1939 Sopot obsługiwał serwis żeglugowy Prus Wschodnich - Seedienst Ostpreußen, np. w sezonie letnim 1939 komunikując drogą morską Sopot z Kilonią, Travemünde, Świnoujściem, Pilawą (Bałtijskiem), Memelem (Kłajpedą), Rygą i Helsinkami. Rejsy obsługiwały jednostki następujących armatorów: Norddeutscher Lloyd z Bremy, Hapag z Hamburga oraz Braeunlich ze Szczecina. Z chwilą wkroczenia Niemców do Polski, serwis zlikwidowano.

Mało znane są dwa epizody:

  • z 21 października 1947, kiedy na pokładzie brytyjskiego frachtowca „Baltavia” opuścił Polskę Stanisław Mikołajczyk,
  • oraz z grudnia 1970, kiedy przy sopockim molu wyokrętowano przybyłych z Montrealu pasażerów transatlantyka „Stefan Batory”[2].

Od 1946 żeglugę przybrzeżną realizuje Żegluga Gdańska.

Epizod lotniczy[edytuj]

Hydroplan w Sopocie w rejsie z Hamburga do Tallina (1923)

W okresie sezonu letniego 1923 sopockie molo wielokrotnie służyło jako przystań dla hydroplanów. Niestety, nie można było uruchomić regularnej komunikacji, zwłaszcza większymi samolotami. W kwietniu 1925 władze miejskie wydzieliły do tego celu teren przy Łazienkach Południowych. Budynek odpraw celnych znajdował się nieopodal. Szczegółowe badania wykazały jednakże, że niekorzystne prądy morskie i mierzeje pozwoliłyby by tylko na rzadko niezakłócany ruch lotniczy. Z tego powodu, w maju 1925 otwarto przystań hydroplanów w Gdańsku-Pleniewie. Sopocki epizod lotniczy zakończył się definitywnie w 1927.[3]

Molo w kulturze[edytuj]

Na molo zrealizowano następujące filmy lub projekty kulturalne:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Sopot. W: Encyklopedia Powszechna PWN. T. 4. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976, s. 237.
  2. Wojciech Fułek, Roman Stinzing-Wojnarowski: Kurort w cieniu PRL-u Sopot 1945-1989, L@L Gdańsk 2007, s. 204
  3. Günter Frost: Auszüge aus der luftfahrt geschichte der Freien Stadt Danzig, [w:] [1]

Bibliografia[edytuj]

  • Album Statki w Sopocie 1938, [w:] [2]
  • Abramowicz, Dorota: Łowca statków z Zoppot, [w:] [3]

Linki zewnętrzne[edytuj]