Monaster Świętych Cyryla i Metodego w Ujkowicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Monaster Świętych Cyryla i Metodego
Zabudowania klasztoru – widok ogólny
Zabudowania klasztoru – widok ogólny
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Miejscowość Ujkowice
Ujkowice 110
37-713 Maćkowice
Kościół Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
Rodzaj klasztoru monaster
Eparchia Diecezja przemysko-nowosądecka
Archimandryta Nikodem (Makara) (ostatni)
Klauzura nie
Typ monasteru męski
Liczba mnichów (2014) 12
Obiekty sakralne
Cerkiew Świętych Cyryla i Metodego
Cerkiew Watopedzkiej Ikony Matki Bożej
Założyciel klasztoru Nikodem (Makara) i Atanazy (Dębowski)
Fundator Włodzimierz (Tarasewicz)
Styl postmodernistyczny
Materiał budowlany kamień, cegła, beton
Data budowy od 1986
Data zamknięcia 17 marca 2015
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Monaster Świętych Cyryla i Metodego
Monaster Świętych Cyryla i Metodego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Monaster Świętych Cyryla i Metodego
Monaster Świętych Cyryla i Metodego
Ziemia 49°50′19″N 22°41′41″E/49,838722 22,694667
Strona internetowa klasztoru

Monaster Świętych Cyryla i Metodego w Ujkowicachprawosławny klasztor męski w Ujkowicach pod Przemyślem. Funkcjonował on w latach 1986–2015, z czego przez pierwsze osiem lat jako klasztor greckokatolicki. Następnie wspólnota podlegała biskupowi diecezji przemysko-nowosądeckiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. W 2015 została rozwiązana decyzją Św. Soboru Biskupów PAKP[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Klasztor greckokatolicki[edytuj | edytuj kod]

Monaster męski w Ujkowicach powstał w 1986 na mocy specjalnego dekretu biskupa greckokatolickiego, Włodzimierza Tarasewicza, który przed swoją śmiercią korzystając z udzielonych mu przez Stolicę Apostolską pełnomocnictw erygował katolicki klasztor obrządku bizantyjsko-słowiańskiego w Polsce na prawach stauropigialnych.

Założycielami monasteru byli mnisi Nikodem i Atanazy. W 1984 powrócili oni do Polski ze Stanów Zjednoczonych Ameryki z chęcią założenia neounickiej wspólnoty zakonnej. Obaj duchowni byli byłymi paulinami z Jasnej Góry, którzy w 1980 podczas pobytu za granicą przeszli z obrządku łacińskiego na obrządek bizantyjski i otrzymali święcenia kapłańskie w Ukraińskim Kościele Greckokatolickim.

24 lipca 1986 po zgodzie Prymasa Polski, Józefa Glempa ojcowie Nikodem i Atanazy zakupili gospodarstwo rolne pod Przemyślem i w budynkach gospodarczych zorganizowali kaplicę oraz dom zakonny. Już na początku swojej misji na Podkarpaciu spotkali się z niechęcią, zarówno ze strony lokalnej społeczności jak również duchowieństwa rzymskokatolickiego diecezji przemyskiej.

Klasztor prawosławny[edytuj | edytuj kod]

W 1994 z powodu patowej sytuacji mnichów ujkowickich w konflikcie z łacińskim arcybiskupem przemyskim Ignacym Tokarczukiem oraz wiernymi parafii rzymskokatolickiej w Ujkowicach ojcowie Nikodem i Atanazy odeszli z Kościoła katolickiego, przeszli na prawosławie i podporządkowali się jurysdykcji Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

W 2014 w monasterze było 12 braci, w tym 9 mnichów[2]. Był to wówczas największy pod względem liczby mieszkańców męski klasztor prawosławny w Polsce. Klasztor jest lokalnym sanktuarium prawosławnym i ośrodkiem pielgrzymkowym. Znajduje się w nim kopia ikony Matki Bożej „Pocieszycielka” z Monasteru Watopedzkiego. Na terenie monasteru mieści się cerkiew Świętych Cyryla i Metodego; budowana jest też druga – pod wezwaniem Watopedzkiej Ikony Matki Bożej[3].

W 2015 Święty Sobór Biskupów PAKP ogłosił likwidację monasteru z uwagi na szkodliwą dla Kościoła działalność jego przełożonego (szkalowanie innych duchownych i biskupów, nawiązywanie kontaktów z „prawosławnym Kościołem niekanonicznym”[a], niestosowanie się do poleceń ordynariusza diecezji przemysko-nowosądeckiej). Archimandrytę Nikodema i ihumena Atanazego Sobór suspendował, innym mnichom i posłusznikom pozostawił możliwość wstąpienia do innych wspólnot monastycznych Kościoła[1].

Uwagi

  1. Komunikat Kancelarii Świętego Soboru Biskupów PAKP nie podaje nazwy tego Kościoła, w późniejszych informacjach wskazano jednak Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego. Por. A MONASTERY IS CLOSED IN POLAND FOR CONCELEBRATING WITH SCHISMATICS FROM “THE KYIV PATRIARCHATE”

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Komunikat o zamknięciu monasteru (pol.). orthodox.pl. [dostęp 2015-03-19].
  2. Kalendarz Prawosławny 2015, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, ISSN-1425-2171, s.215
  3. Strona monasteru Świętych Cyryla i Metodego w Ujkowicach

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • ks. A. Kuryłowicz, Prawosławne ośrodki zakonne na ziemiach polskich w okresie powojennym [w:] red. A. Mironowicz, U. Pawluczuk, P. Chomik, Życie monastyczne w Rzeczypospolitej, Zakład Historii Kultur Pogranicza Instytutu Socjologii Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2001, ISBN 83-902928-8-2, ss.268–270