Monaster św. Jerzego w Nowogrodzie Wielkim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Monaster św. Jerzego
Свято-Юрьев монастырь
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. 5310045000[1]
Ilustracja
Widok ogólny z jeziora Ilmień
Państwo  Rosja
Obwód  nowogrodzki
Miejscowość Coat of Arms of Veliky Novgorod.svg Nowogród Wielki
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Rodzaj klasztoru monaster
Eparchia nowogrodzka
Klauzura nie
Typ monasteru męski
Obiekty sakralne
Sobór św. Jerzego
Sobór Przemienienia Pańskiego
Cerkiew Wszystkich Świętych
Fundator Jarosław Mądry
Styl staroruski
Materiał budowlany kamień, cegła
Data budowy od 1030, rozbudowy w XII i XIX w.
Data zamknięcia lata 20. XX wieku
Data reaktywacji 1991
Położenie na mapie obwodu nowogrodzkiego
Mapa lokalizacyjna obwodu nowogrodzkiego
Monaster św. Jerzego
Monaster św. Jerzego
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Monaster św. Jerzego
Monaster św. Jerzego
Ziemia58°29′11″N 31°17′05″E/58,486389 31,284722

Monaster św. Jerzegoprawosławny męski klasztor w Nowogrodzie Wielkim, w jurysdykcji eparchii nowogrodzkiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, założony według legendy w XI w. rozbudowany w w. XII, czynny nieprzerwanie do lat 20. XX wieku, restytuowany po 1991.

Klasztor położony jest u ujścia rzeki Wołchow do jeziora Ilmień[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według cerkiewnej tradycji monaster został założony w 1030 przez Jarosława Mądrego, na cześć jego patrona z chrztu – św. wielkomęczennika Jerzego. Fundator klasztoru zbudował też pierwszą cerkiew na jego potrzeby, również pod wezwaniem św. Jerzego. Monaster należał do najbogatszych na Rusi, a jego przełożony (noszący każdorazowo godność archimandryty) był w hierarchii nowogrodzkiego duchowieństwa drugą osobą po ordynariuszu miejscowej eparchii[3].

Rozbudowę klasztoru zainicjował książę Mścisław Wielki w 1119. Z jego inicjatywy w kompleksie monasterskim wzniesiony został monumentalny kamienny sobór św. Jerzego, uważany za jedno z najwspanialszych osiągnięć architektury staroruskiej. Budową kierował mistrz Piotr[3]. Do 1333 kompleks klasztorny został otoczony murami obronnymi[3].

Podczas sekularyzacji majątków cerkiewnych, przeprowadzonej w 1764 na polecenie Katarzyny II, monaster stracił większą część dotychczasowego majątku ziemskiego, jednak nawet po tym wydarzeniu był trzecim pod względem zamożności klasztorem Rosji. Został zaliczony do klasztorów I klasy – o największym znaczeniu dla Cerkwi rosyjskiej i otrzymujących najwyższe uposażenie z kasy państwowej[3].

XIX w. był okresem rozkwitu monasteru, do czego znacząco przyczynił się jego wieloletni przełożony archimandryta Focjusz (Spasski), kierujący wspólnotą od 1822 do 1848. Z jego inicjatywy w monasterze wzniesiono drugi sobór Przemienienia Pańskiego, dzwonnicę, budynki mieszkalne dla mnichów, szpital z cerkwią Ikony Matki Bożej „Krzew Gorejący” oraz cerkwie Wszystkich Świętych i Podwyższenia Krzyża Pańskiego. Ufundowany został również nowy, siedmiorzędowy, złocony ikonostas dla starszego soboru św. Jerzego[3].

Klasztor został zamknięty i zniszczony w latach 20. i 30. XX wieku. Podczas II wojny światowej kwaterowały w nim wojska niemieckie. Po wojnie budynki monasterskie zajmowały poczta, muzeum, technikum i mieszkania. Rosyjski Kościół Prawosławny odzyskał obiekt w 1991, po przeprowadzeniu prac remontowych wspólnota monastyczna została restytuowana[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Ikony pochodzące z monasteru:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]