Monaster Krzyża w Jerozolimie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Monaster Krzyża
w Jerozolimie

מנזר המצלבה, ჯვრის მონასტერი
Widok monasteru
Widok monasteru
Państwo  Izrael
Miejscowość Jerozolima
Kościół Prawosławny patriarchat Jerozolimy
Rodzaj klasztoru męski
Klauzura nie
Data budowy V wiek-XI wiek
Położenie na mapie Jerozolimy
Mapa lokalizacyjna Jerozolimy
Monaster Krzyżaw Jerozolimie
Monaster Krzyża
w Jerozolimie
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Monaster Krzyżaw Jerozolimie
Monaster Krzyża
w Jerozolimie
Ziemia31°46′20″N 35°12′29″E/31,772100 35,208000

Monaster Krzyża w Jerozolimie (hebr.: מנזר המצלבה, gruz.: ჯვრის მონასტერი [jvris monast'eri] ) – prawosławny monaster położony w dzielnicy Newe Granot w Jerozolimie, w jurysdykcji prawosławnego patriarchatu Jerozolimy[1].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Monaster położony jest w dolinie na wschód od wzgórza, na którym znajdują się Kneset i Muzeum Izraela. Zabudowania klasztorne otoczone są potężnymi murami obronnymi, przypominającymi twierdzę. Wynika to z faktu, że aż do końca XIX wieku monaster znajdował się na pustkowiu poza Jerozolimą i był narażony na ataki rabusiów. Wejściem do monasteru jest niewielka furta w murze, która otwiera się na zasadzony wiekowymi drzewami dziedziniec, otoczony celami mnichów. Cerkiew monasteru jest podzielona rzędami kolumn na 3 nawy, podłogi zdobią wspaniałe mozaiki (częściowo z V wieku), wyobrażające zwierzęta, motywy geometryczne i roślinne. Ściany wewnątrz cerkwi pokrywają barwne freski, przedstawiające świętych. Ołtarz oddziela od nawy murowany, ozdobiony freskami ikonostas[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Monaster zawdzięcza swoje istnienie legendzie, która lokalizowała w tym miejscu drzewo, z którego wyciosano krzyż i na którym umarł Jezus Chrystus. To drzewo miało być zasadzone przez Adama, pielęgnowane przez Abrahama, podlewane przez Lota i częściowo wykorzystane przez Salomona przy budowie Świątyni jerozolimskiej[2][1]. Monaster powstał nie później niż w V wieku, chociaż żadne źródła nie podają, kto go założył. Można domniemywać, że złożył go cesarz Konstantyn Wielki, jego matka, święta Helena lub gruziński król Mirian III. Monaster był odbudowany w XI wieku przez gruzińskiego mnicha Prochora, na pozostałościach wcześniejszej budowli, zniszczonej przez Persów w 614. Zamieszkiwany przez setki mnichów, stał się religijnym i kulturalnym centrum Gruzinów, mieszkających w Palestynie. W XIII wieku zamieszkał tu gruziński poeta Szota Rustaweli i napisał tu poemat Rycerz w tygrysiej skórze. Fresk, przedstawiający poetę, został zniszczony przez wandali w 2004, tak jak wiele innych malowideł monasteru. Od 1685, gdy Gruzja utraciła niepodległość, monaster przejęli prawosławni Grecy, którzy odrestaurowali go w latach 1960. i 1970, a obecnie odnowili zniszczone freski[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Art et Histoire de Jérusalem. Florence: Bonechi & Steinmatzky, 1996, s. 86-87. ISBN 88-8029-442-3. (fr.)
  2. a b c Monastery of the Cross [dostęp 2017-11-28] (ang.).