Monaster Krzyża w Jerozolimie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Monaster Krzyża
מנזר המצלבה, ჯვრის მონასტერი
Ilustracja
Widok monasteru
Państwo  Izrael
Miejscowość Emblem of Jerusalem.svg Jerozolima
Kościół Prawosławny patriarchat Jerozolimy
Klauzura nie
Typ zakonu męski
Data budowy V w.; XI w.
Położenie na mapie Jerozolimy
Mapa lokalizacyjna Jerozolimy
Monaster Krzyża
Monaster Krzyża
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Monaster Krzyża
Monaster Krzyża
Ziemia31°46′20″N 35°12′21″E/31,772222 35,205833

Monaster Krzyża (hebr. מנזר המצלבה, gruz. ჯვრის მონასტერი [jvris monast'eri] ) – prawosławny monaster położony w dzielnicy Newe Granot w Jerozolimie, w jurysdykcji Patriarchatu Jerozolimy[1].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Monaster położony jest w dolinie na wschód od wzgórza, na którym znajdują się Kneset i Muzeum Izraela. Zabudowania klasztorne otoczone są potężnymi murami obronnymi, przypominającymi twierdzę. Wynika to z faktu, że aż do końca XIX wieku monaster znajdował się na pustkowiu poza Jerozolimą i był narażony na ataki rabusiów. Wejściem do monasteru jest niewielka furta w murze, która otwiera się na zasadzony wiekowymi drzewami dziedziniec, otoczony celami mnichów. Cerkiew monasteru jest podzielona rzędami kolumn na 3 nawy, podłogi zdobią wspaniałe mozaiki (częściowo z V w.), wyobrażające zwierzęta, motywy geometryczne i roślinne. Ściany wewnątrz cerkwi pokrywają barwne freski, przedstawiające świętych. Ołtarz oddziela od nawy murowany, ozdobiony freskami ikonostas[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Monaster zawdzięcza swoje istnienie legendzie, która lokalizowała w tym miejscu drzewo, z którego wyciosano krzyż, na którym umarł Jezus Chrystus. To drzewo miało być zasadzone przez Adama, pielęgnowane przez Abrahama, podlewane przez Lota i częściowo wykorzystane przez Salomona przy budowie Świątyni jerozolimskiej[2][1].

Monaster powstał nie później niż w V w., chociaż żadne źródła nie podają, kto go założył. Można domniemywać, że złożył go cesarz Konstantyn Wielki, jego matka, Helena lub gruziński król Mirian III. Monaster był odbudowany w XI w. przez gruzińskiego mnicha Prochora, na pozostałościach wcześniejszej budowli, zniszczonej przez Persów w 614. Zamieszkiwany przez setki mnichów, stał się religijnym i kulturalnym centrum Gruzinów, mieszkających w Palestynie. W XIII wieku zamieszkał tu gruziński poeta Szota Rustaweli i napisał tu poemat Rycerz w tygrysiej skórze. Fresk, przedstawiający poetę, został zniszczony przez wandali w 2004, tak jak wiele innych malowideł monasteru. Od 1685, gdy Gruzja utraciła niepodległość, monaster przejęli prawosławni Grecy, którzy odrestaurowali go w latach 60. i 70. XX w., a obecnie odnowili zniszczone freski[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Art et Histoire de Jérusalem. Florence: Bonechi & Steinmatzky, 1996, s. 86–87. ISBN 88-8029-442-3. (fr.)
  2. a b c Monastery of the Cross [dostęp 2017-11-28] (ang.).