Monaster Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Zwierkach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Monaster Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Monaster w Zwierkach, na pierwszym planie cerkiew św. Męczennika Gabriela
Monaster w Zwierkach, na pierwszym planie cerkiew św. Męczennika Gabriela
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Miejscowość Zwierki
Zwierki 46
16-060 Zabłudów
Kościół Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
Rodzaj klasztoru monaster
Eparchia Diecezja białostocko-gdańska
Ihumenia Anastazja (Charkiewicz)
Klauzura nie
Typ monasteru żeński
Liczba mniszek (2016) 31
Obiekty sakralne
Cerkiew św. Męczennika Gabriela
Kaplica Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Materiał budowlany cegła
Data budowy 2008
Położenie na mapie gminy Zabłudów
Mapa lokalizacyjna gminy Zabłudów
Monaster Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Monaster Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Położenie na mapie powiatu białostockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu białostockiego
Monaster Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Monaster Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Monaster Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Monaster Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Monaster Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Monaster Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Ziemia53°03′20″N 23°17′23″E/53,055642 23,289814

Monaster Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Zwierkach – jeden z sześciu prawosławnych klasztorów żeńskich w Polsce. Znajduje się na terenie diecezji białostocko-gdańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Przełożoną klasztoru jest ihumenia Anastazja (Charkiewicz). W 2016 w monasterze zamieszkiwało 31 sióstr (w tym 22 mniszki)[1].

Historia[edytuj]

Okres carski[edytuj]

Monaster w Zwierkach jest kontynuatorem tradycji klasztoru w Krasnymstoku (obecnie Różanystok, wieś położona niedaleko Dąbrowy Białostockiej). Krasnostocki monaster został założony w 1901 przez ihumenię Helenę (Konowałową), byłą nowicjuszkę klasztoru w Leśnej. Dzięki trudowi sióstr na czele z ihumenią Heleną monaster w ciągu 15 lat istnienia bardzo się rozwinął, liczył w 1915 około 90 sióstr, które wybudowały cerkiew Zaśnięcia Bogurodzicy, założyły pensjonat dla dziewcząt przygotowujący pedagogów do szkół parafialnych, przytułek dla sierot, internaty, szpital, aptekę, dom pielgrzyma, stołówkę i wiele innych punktów pomocy. Wychowano tam około 600 dzieci. Całe gospodarstwo było doskonale utrzymane i wzorowo prowadzone.

I wojna światowa[edytuj]

W wyniku działań wojennych krasnostocki monaster został ewakuowany w okolice Moskwy do pustelni św. Katarzyny, dokąd siostry zabrały cudowną Krasnostocką Ikonę Matki Bożej, pochodzącą z XVI w.

Po zajęciu przez Niemców Różanegostoku, w jednej z cerkwi urządzono stajnię i skład paszy dla koni. Zajęto wszystkie klasztorne budynki. W 1918 wycofujący się Niemcy przekazali wszystkie zajęte budynki klasztorne wraz z 36 hektarami ziemi Kościołowi Rzymskokatolickiemu. W 1919 władze kościelne przekazały cały majątek salezjanom. Z uwagi na wojnę domową w Rosji, ihumenia Helena wraz z grupą sióstr, które wyszły cało z bolszewickiego przewrotu, wróciła w 1921 do Różanegostoku.

Czas tułaczki[edytuj]

Po powrocie do Różanegostoku siostry żywiły nadzieję, że znajdą przytułek w wybudowanych przez nie cerkwiach i domach klasztornych. Tak się jednak nie stało. Salezjanie nie zgodzili się na pobyt sióstr i musiały one udać się do Grodna. Wspólnota nie miała stałego miejsca pobytu. Po opuszczeniu Grodna przebywała znów w Różanymstoku, następnie w Żyrowiczach i Połocku (w monasterze św. Eufrozyny Połockiej). Sytuacja taka trwała aż do 1993.

Powołanie we Francji[edytuj]

Nową kartę w historii monasteru otwierają dwie nowicjuszki Anna Charkiewicz i Anna Dziemiach, które okres nowicjatu odbywały w monasterze Opieki Matki Bożej we Francji, w miejscowości Bussy-en-Othe w Burgundii. Dwie polskie nowicjuszki uczyły się tam życia monastycznego, przygotowywały się do założenia w ojczystym kraju wspólnoty zakonnej, która będzie kontynuacją krasnostockiego monasteru. 7 października 1992, z inicjatywy arcybiskupa Sawy, ówczesnego ordynariusza białostocko-gdańskiego, dokonano postrzyżyn małej schimy nowicjuszek: Anny Charkiewicz z imieniem Anastazji i Anny Dziemiach z imieniem Atanazji.

Po powrocie do Polski młode mniszki zamieszkały przy soborze św. Mikołaja w Białymstoku pod duchową opieką arcybiskupa Sawy. Codziennie uczestniczyły we wszystkich nabożeństwach celebrowanych w soborze. Do ich obowiązków należało sprawowanie posługi przy relikwiach św. męczennika Gabriela.

Reaktywacja monasteru[edytuj]

Dekretem arcybiskupa Sawy z 25 stycznia 1993 został otwarty Prawosławny Żeński Dom Zakonny Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy, podlegający bezpośrednio ordynariuszowi białostocko-gdańskiemu. 7 maja 1993 arcybiskup Sawa wraz z arcybiskupem grodzieńskim i wołkowyskim Walentym dokonali uroczystego poświęcenia i otwarcia żeńskiego Monasteru Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w nowo wzniesionym budynku przy cerkwi św. Proroka Eliasza w Białymstoku–Dojlidach, w którym wspólnota mieszkała do 2008. Przełożoną monasteru została ihumenia Anastazja (Charkiewicz).

28 kwietnia 1996 arcybiskup Sawa dokonał położenia kamienia węgielnego pod cerkiew św. Męczennika Gabriela we wsi Zwierki koło Zabłudowa, a 10 października 1999 nowy ordynariusz diecezji, biskup Jakub poświęcił krzyż na uwieńczonej kopułą cerkwi. Pierwszą liturgię w cerkwi odprawiono w 2003, w dzień święta męczennika Gabriela. Po nabożeństwie wmurowano akt erekcyjny pod budowę żeńskiego monasteru Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy. 24 lipca 2003 z inicjatywy metropolity mińskiego i słuckiego Filareta, przekazano na rzecz monasteru jedną z kopii Krasnostockiej Ikony Matki Bożej (oryginalna ikona znajduje się w monasterze św. Eufrozyny w Połocku). W 2007 niedaleko cerkwi w Zwierkach, w pobliskim lesie postawiono krzyż upamiętniający miejsce pochówku św. Gabriela Męczennika w 1690. We wrześniu 2008 monaster Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy został ostatecznie przeniesiony z Białegostoku do Zwierek, rodzinnej wsi św. Gabriela.

W budynku klasztornym istnieje kaplica domowa pod wezwaniem Narodzenia Bogurodzicy. Posiada rzeźbiony ikonostas, do którego ikony piszą siostry z pomocą ojca Romana z Rosji.

Jesienią 2009 bracia z monasterów w Jabłecznej i Supraślu pomogli w zagospodarowaniu terenu wokół zwierkowskiego monasteru. Zasadzono część lasu, ufundowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Białymstoku.

30 sierpnia 2010 dzięki staraniom Bazylego Piwnika i Marka Jakimiuka do klasztoru przywieziono ikonę Matki Bożej Pantanassa (cs. Wsiecaryca; pol. Królowa Wszystkiego) z Monasteru Watopedzkiego na Athosie.

Dzień dzisiejszy[edytuj]

Budowę cerkwi ukończono w 2012. Polichromię wewnątrz świątyni wykonali ikonografowie z Moskwy pod kierunkiem Władimira Szczerbinina. Cerkiew została konsekrowana 20 października 2012 przez metropolitę Sawę, arcybiskupa białostockiego i gdańskiego Jakuba, biskupa supraskiego Grzegorza oraz biskupa kineszemskiego i palechskiego Hilariona (z Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego). W 2014 ukończono budowę wolnostojącej dzwonnicy przy cerkwi[2].

20 sierpnia 2016 monaster odwiedził prawosławny patriarcha Antiochii Jan X[3].

Przypisy

  1. Kalendarz Prawosławny 2017, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, ISSN 1425-2171, s.207
  2. J. Charkiewicz – Święto monasteru w Zwierkach. „Wiadomości Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego”, nr 6/2014, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, ISSN 0239-4499, s.5
  3. Oficjalna strona Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Patriarcha Antiochii Jan X w monasterze w Zwierkach [dostęp: 20.08.2016.]

Linki zewnętrzne[edytuj]