Morze Andamańskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Morze Andamańskie
Zdjęcie satelitarne Morza Andamańskiego z widocznym na północy charakterystycznym kolorem wody wynikającym z uchodzących w tym miejscu rzek Irawadi oraz Saluin
Zdjęcie satelitarne Morza Andamańskiego z widocznym na północy charakterystycznym kolorem wody wynikającym z uchodzących w tym miejscu rzek Irawadi oraz Saluin
Kontynent Azja
Państwa  Tajlandia
 Mjanma
Powierzchnia 602 tys. km²
Średnia głębokość 1043[potrzebny przypis] m
Największa głębia Rów Andamański: 4507 m
Zasolenie od 32 do 33
Temperatura 26–30 °C
Typ morza przybrzeżne
Położenie na mapie Oceanu Indyjskiego
Mapa lokalizacyjna Oceanu Indyjskiego
Morze Andamańskie
Morze Andamańskie
Ziemia10°N 96°E/10,000000 96,000000
Mapa morza

Morze Andamańskie (malajski Andaman Laut) – morze przybrzeżne położone w części północno-wschodniej Oceanu Indyjskiego na południowy-wschód od Zatoki Bengalskiej, pomiędzy Półwyspem Indochińskim a archipelagiem wysp: Nikobary, Andamany i Sumatrą[1]. Łączy się z Zatoką Bengalską od strony zachodniej poprzez wiele cieśnin, m.in.: Kanał Dziesiątego Stopnia, Dunkan, Nikobarską, Preparis południową i północną oraz Kokosową[2]. Od południowego-wschodu łączy się poprzez Cieśninę Malakka z Morzem Południowochińskim. Zajmuje powierzchnię 602 tys. km²[3]. Rozciąga się z północy na południe na około 1200 km oraz z zachodu na wschód na około 645 km[2].

Widok na Morze Andamańskie z plaży Ton Sai na półwyspie Railay w Tajlandii

Największa głębia znajduje się w Rowie Andamańskim i wynosi 4507 m, przy czym głębokości poniżej 3000 m stanowią mniej niż 5% obszaru morza[3][2]. Północna oraz południowa część Morza Andamańskiego ma mniej niż 180 m głębokości (dla północnego obszaru głównie z powodu naniesionego mułu przez wody rzeki Irawadi)[2].

Posiada liczne zatoki, wśród nich m.in. Martaban[4].

Temperatura wód powierzchniowych wynosi 27-29 °C, do 30 °C (w okresie maja), w latach 1945−2004 średnia miesięczna temperatura wody wzrosła z około 28,3 °C do około 29 °C[5]. Zasolenie oscyluje pomiędzy 32 (dla północnych obszarów morza) a 33‰ (dla południowych obszarów morza)[5]. Zasolenie dla wód przybrzeżnych północnej części Morza Andamańskiego oscyluje pomiędzy 31‰ a 32,8‰, natomiast dla południowych wód przybrzeżnych waha się od 32,1‰ do 33,6‰[5]. W okresie monsunowym zasolenia spada do 20-25 (szczególnie na północy, gdzie uchodzą rzeki Irawadi oraz Saluin)[5][6]. Po okresie deszczy monsunowych w północnej części morza powstaje silna haloklina położona na głębokościach od 10 do 60 m[5]. Pływy wahają się zazwyczaj od 2 do 5 metrów przy czym dochodzą nawet do 7,2 m (w zatoce Martaban)[6][7].

W wodach morza zaobserwowano około 630 gatunków ryb, w tym obfite łowiska tuńczyków (tuńczyk żółtopłetwy, tuńczyk wielkooki, tuńczyk tongol)[8][9]. Głównymi rzekami uchodzącymi do Morza Andamańskiego są Irawadi oraz Saluin. Głównymi portami są Rangun, Penang oraz Mulmejn[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ebook Sailing guide/Guide nautique Andaman sea, Indian Ocean, „Sea - Seek”, grudzień 2017, s. 2 [dostęp 2018-01-17] (ang.).
  2. a b c d Andaman Sea, Asia, „Encyclopedia Britannica” [dostęp 2018-01-17] (ang.).
  3. a b c M. Frydrych, S. Kobojek, Z. Rdzany: Geografia Świata. Warszawa: Wydawnictwo SBM, 2016, s. 29. ISBN 987-838-059-086-1. (pol.)
  4. OCEANS IN THE BALANCE, THAILAND IN FOCUS, „Greenpeace Southeast Asia” (ang.).
  5. a b c d e R. N. Gibson, R. J. A. Atkinson, J. D. M. Gordon, Oceanography and Marine Biology: An Annual Review, CRC Press, 20 czerwca 2007, s. 183, ISBN 978-1-4200-5094-3 [dostęp 2018-01-20] (ang.).
  6. a b Andamańskie, Morze - Encyklopedia PWN, encyklopedia.pwn.pl [dostęp 2018-01-20] (pol.).
  7. R. N. Gibson, R. J. A. Atkinson, J. D. M. Gordon, Oceanography and Marine Biology: An Annual Review, CRC Press, 20 czerwca 2007, s. 173, ISBN 978-1-4200-5094-3 [dostęp 2018-01-20] (ang.).
  8. TUNA IN THE ANDAMAN SEA, „Marine Fishery Resources Management in the Bay of Bengal”, grudzień 1987, s. 24-25 [dostęp 2018-01-18] (ang.).
  9. Species in Andaman Sea, www.fishbase.org [dostęp 2018-01-20] (ang.).