Morze Karskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Morze Karskie
Morze Karskie: ujścia Obu i Jeniseju
Morze Karskie: ujścia Obu i Jeniseju
Kontynent Azja
Państwa  Rosja
Powierzchnia 883 tys. km²
Średnia głębokość 111 m
Największa głębia 620 m
Zasolenie 8-30
Temperatura zima: -28 – -20 °C
lato: 1 – 6 °C
Typ morza otwarte
Wyspy Wyspa Biała, Olenij, Archipelag Nordenskiölda
Położenie na mapie Arktyki
Mapa lokalizacyjna Arktyki
Morze Karskie
Morze Karskie
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Morze Karskie
Morze Karskie
Ziemia 74°49′55″N 71°18′43″E/74,831944 71,311944
Mapa morza Karskiego
Mapa morza Karskiego

Morze Karskie (ros. Карское море) – część Oceanu Arktycznego u północnych wybrzeży Azji, między wyspami Nowej Ziemi i archipelagami Ziemi Franciszka Józefa i Ziemi Północnej. Jest to morze szelfowe. Można spotkać się z nazwą Arktycznego Morza Śródziemnego.

Hydrologia[edytuj]

Od zachodu Morze Karskie łączy się z Morzem Barentsa za pośrednictwem kilku cieśnin: Karskie Wrota, Jugorski Szar, Matoczkin Szar. Od wschodu z Morzem Łaptiewów głównie przez cieśniny: Wilkickiego, Szokalskiego i Armii Czerwonej. Od północy morze otwiera się na pokryte lodem wody Oceanu Arktycznego.

Do Morza Karskiego wpadają duże syberyjskie rzeki: Ob i Jenisej, także rzeka Taz.

Wyspy[edytuj]

Na Morzu Karskim znajduje się dużo wysp, znacznie więcej niż na innych morzach rosyjskiej Arktyki. U wybrzeży znajdują się duże, nizinne wyspy, oddzielone od lądu wąskimi cieśninami, m.in. Wyspa Biała, Olenij, Wyspa Sibiriakowa i Wyspa Wilkickiego. Na pełnym morzu znajdują się zarówno samotne wyspy (m.in. Wyspa Uszakowa, Wyspa Wize), jak i archipelagi (Archipelag Nordenskiölda, Wyspy Instytutu Arktycznego, Wyspy Izwiestii CIK).

Działalność ludzka[edytuj]

Główny port Morza Karskiego to rosyjskie miasto Dikson.

Na archipelagu Nowa Ziemia, oddzielającym Morze Karskie od Morza Barentsa, znajdował się radziecki poligon atomowy. W latach 1955-90 były przeprowadzane na nim próby nuklearne, najpierw podwodne, w latach 1957-62 nadziemne i w latach 1964-90 podziemne[1].

W latach zimnej wojny w Morzu Karskim ZSRR zatopił 17 tys. pojemników i 19 statków z radioaktywnymi odpadami, a także 14 reaktorów atomowych[2]. Według oficjalnych danych opublikowanych przez rząd Rosji w marcu 1993 roku, w latach 1965-1988 zatopiono w Morzu Karskim sześć reaktorów atomowych z atomowych okrętów podwodnych i dziesięć innych reaktorów atomowych[3]. M.in. do Morza Karskiego została wrzucona odcięta sekcja uszkodzonego i napromieniowanego reaktora atomowego okrętu podwodnego K-19[4].

Przypisy

  1. Vitaly I. Khalturin, Tatyana G. Rautian, Paul G. Richards i William S. Leith "A Review of Nuclear Testing by the Soviet Union at Novaya Zemlya, 1955–1990"
  2. BBC:"Russia explores old nuclear waste dumps in Arctic"
  3. "Radioecological Hazard of Ship Nuclear Reactors Sunken in the Arctic", Atomic Energy, Vol.79, No. 3, 1995.
  4. Norman Polmar: Cold War Submarines, The Design and Construction of U.S. and Soviet Submarines, s. 112-114.

Bibliografia[edytuj]

Poduszkowiec Hivus-10 na brzegu Morza Karskiego