Most Rialto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Most Rialto
Venezia - Ponte di Rialto.jpg
Wenecja - Most Rialto
Państwo  Włochy
Miejscowość Wenecja
Podstawowe dane
Przeszkoda Canal Grande
Długość 48 m
Zbudowano 1588–1591
Projektant Antonio da Ponte
Położenie na mapie Wenecji
Mapa lokalizacyjna Wenecji
Most Rialto
Most Rialto
Położenie na mapie Wenecji Euganejskiej
Mapa lokalizacyjna Wenecji Euganejskiej
Most Rialto
Most Rialto
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Most Rialto
Most Rialto
Ziemia45°26′16,93″N 12°20′09,22″E/45,438036 12,335894

Most Rialto (wł. Ponte di Rialto) – najstarszy i jedyny do czasu wybudowania Ponte dell’Accademia w 1854 roku most wenecki nad Canal Grande we Włoszech. Łączy brzegi Riva del Vin i Riva del Ferro[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym mostem w dzielnicy Rialto był prowizoryczny most ułożony na barkach. Za panowania dozy Sebastiana Zianiego lub jego następcy, Oria Mastropiera Nicolò Barattiero, półlegendarny budowniczy z Lombardii, zastąpił dotychczas istniejącą konstrukcję mostem posadowionym na palach[2]. Rialto było dzielnicą strategiczną jeśli chodzi o handel i produkcję uzbrojenia dla okrętów wojennych. W pobliżu znajdowała się stara mennica, Zecca di Venezia, od której most wziął swą pierwszą nazwę, Ponte della Moneta[1].

Około połowy XIII wieku wzniesiono most drewniany most, składający się z dwóch ramp bocznych łączących ruchomą część środkową, którą w razie potrzeby można podnieść w celu ułatwienia tranzytu statków[1].

W 1310 roku most został poważnie uszkodzony przez powstańców przeciwko Rządowi Republiki Weneckiej, kierowanych przez Bajamonte Tiepolo. Odbudowany, most zawalił się po raz drugi w 1444 roku pod ciężarem ogromnego tłumu gapiów obserwujących przejazd dworu markizy Ferrary, córki Alfonsa V Aragońskiego. Most ten został odbudowany w formie zbliżonej do XIII-wiecznej, z podnoszoną częścią środkową i charakterystycznymi sklepami po obu jego bokach. W 1524 roku most zawalił się po raz kolejny. Ponieważ koszty utrzymania mostu drewnianego były wysokie, w Senacie Wenecji pojawił się projekt zbudowania mostu kamiennego[1]. Drewniany most został odbudowany w 1568 roku, ale w 1578 roku po raz kolejny zawalił się[3]. W grudniu 1587 roku Senat Wenecji powołał trzech superintendentów, którym zlecił wykonanie projektów odbudowy mostu; byli to: Antonio da Ponte, Alvise Zorzi i Vincenzo Scamozzi. Między 20 a 23 grudnia przedłożyli oni swoje projekty. Projekt da Ponte, który wybrano, zakładał budowlę kamienną z trzema sklepieniami, trzema zadaszonymi uliczkami i dwoma rzędami sklepów. Ostatecznie Senat 20 stycznia 1588 roku zatwierdził zmodyfikowaną propozycję da Ponte (z jednym sklepieniem), a 1 lutego powierzył mu kierownictwo robót. W 1590 roku ukończono budowę sklepienia mostu i rozpoczęto jego zabudowę sklepami[3]. Most zbudowano w ciągu trzech lat za sumę 250 tysięcy dukatów. Niektórzy XIX-wieczni badacze wątpią, iż autorem projektu był da Ponte przypisując projekt Scamozziemu, a da Ponte pozostawiając zaszczyt budowniczego mostu[4].

Most Rialto to budowla masywna i majestatyczna, należąca do najbardziej charakterystycznych zabytków Wenecji. Ma 48 metrów długości i jest szeroki na 22 metry. Wsparty jest na jednym łuku, wznoszącym się 7,5 metra nad poziomem wody[5] i mającym 28 m rozpiętości[1]. Łuk z kolei wspiera się z każdej strony na 6 tysiącach dębowych pali, wbitych dla jego wzmocnienia w dno kanału. Przez most prowadzą trzybiegowe schody, z których środkowe obudowane są sklepami złotniczymi i pamiątkarskimi[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Il Progetto di Restauro Ponte di Rialto: Il Ponte di Rialto nella storia (wł.). www.restauropontedirialto.it. [dostęp 2017-08-06].
  2. Elena Bassi: BARATTIERO, Nicolò (wł.). www.treccani.it. [dostęp 2017-08-05].
  3. a b Mauro Petrecca: DA PONTE, Antonio (wł.). www.treccani.it. [dostęp 2017-08-05].
  4. Venice the future (Associazione culturale Aliusmodi): ANTONIO DA PONTE (ang.). www.venicethefuture.com. [dostęp 2017-08-05].
  5. a b Danuta Stefańska: Wenecja i okolice. Przewodnik turystyczny. Wyd. I. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1980, s. 53.