Most Stacha

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Most im. Jana Stacha
Most Stacha
Długość całkowita

20 m

Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Miejscowość

Znamirowice

Podstawowe dane
Przeszkoda

jar

Długość

20 m

Szerokość:
• całkowita


7,5 m

Wysokość

13

Dopuszczalna masa pojazdu:

ok. 20[1] t

Data budowy

1971

Projektant

Jan Stach

Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Most im. Jana Stacha”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Most im. Jana Stacha”
Ziemia49°43′57,18″N 20°41′29,11″E/49,732550 20,691420
Strona internetowa

Most Stacha (zwany też „Mostem Mocarza”[2]) – kamienna budowla znajdująca się w Znamirowicach, w województwie małopolskim, nad Jeziorem Rożnowskim. Most został wzniesiony z piaskowca typu „Siwiec” w latach 1968–1971 własnoręcznie przez miejscowego gospodarza Jana Stacha nad głębokim jarem, który uniemożliwiał dojazd do gospodarstwa. Wysokość budowli wynosi 13 m, długość 20 m, a szerokość 7,5 m. Kamienne ściany po obu stronach mostu są poprowadzone na linii łuku, zapewniając konstrukcji odpowiednią sztywność i wytrzymałość. Niewielki potok płynący w dnie jaru, przepływa pod mostem poprzez tunel o wysokości 3 m i szerokości 2 m, sklepiony kolebkowo[3].

Powodem, dla którego Jan Stach samodzielnie wzniósł tę imponującą budowlę był brak drogi dojazdowej do jego gospodarstwa, znajdującego się w przysiółku Zapaść. Jedyny możliwy dojazd odbywał się przez drogę sąsiada, ten jednak zabronił Stachowi z niej korzystać[4]. W związku z tym gospodarz wybudował własną drogę o długości 500 m i skonstruował kamienny most nad jarem. Niezwykła determinacja Jana Stacha, która doprowadziła do powstania tej budowli, była szeroko opisywana[5] i spowodowała, że most stał się znaną miejscową atrakcją, często odwiedzaną przez turystów[6][2].

W 1971 roku Jerzy Jaraczewski nakręcił o Janie Stachu i budowanym przez niego moście film pod tytułem Wznoszę pomnik[7][8][9].

W 2013 roku ukazała się książka Jacka Turka Jan Stach – twórca największego kamiennego mostu: historia prawdziwa[10][11].

Budowniczego mostu upamiętnia tablica pamiątkowa[12][13].

Most leży w pobliżu znakowanego szlak turystyczny niebieski szlaku turystycznego Tarnów – Wielki Rogacz[14][15].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Aleksander Jakimowicz. Wikinomiczne wzorce biznesowe w warunkach polskich. „Studia i Prace WNEiZ US”. nr 47/3 (781), s. 31, 2017. Barbara Kryk – redaktor naczelny. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. DOI: 10.18276/sip.2017.47/3-03. ISSN 2450-7733 (pol.). [dostęp 2020-05-24]. 
  2. a b Dariusz Gacek: Beskid Wyspowy: przewodnik. Wyd. II. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2020, s. 187, 364–365. ISBN 978-83-8122-025-5. (pol.)
  3. Rafał Dobrowolski: The bridge of Jan Stach (ang.). Świat Kamienia, 2013-03-05. [dostęp 2020-05-24].
  4. Most imienia Jana Stacha. W: Antoni Kroh: Powrót na Sądecczyznę. Wyd. I. Nowy Sącz: Fundacja Sądecka, 2019, s. 319–321. ISBN 978-83-951742-1-6. (pol.)
  5. Rolnik, który własnymi rękami zbudował sobie most, tygodnik.tvp.pl [dostęp 2021-12-18] (pol.).
  6. Największy most kamienny (pol.). Pogorza.PL, 2007-05-01. [dostęp 2020-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-08)].
  7. Wznoszę pomnik (pol.). Archiwum Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego. [dostęp 2020-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-09-22)].
  8. Wznoszę pomnik (pol.). Internetowa Baza Filmu Polskiego. [dostęp 2020-05-24].
  9. Most Jana Stacha w serwisie YouTube
  10. Jacek Turek: Jan Stach – twórca największego kamiennego mostu: historia prawdziwa. Brzezia Łąka: Wydawnictwo Poligraf, 2013. ISBN 978-83-63506-06-3. OCLC 829887911. (pol.)
  11. Wojciech Molendowicz: O człowieku, który górę przenosił (pol.). Dobry Tygodnik Sądecki. [dostęp 2020-05-24].
  12. Gabriela Mruszczak: Most Stacha w Znamirowicach zostanie oznaczony (pol.). Kronika, 2012-04-09. [dostęp 2012-06-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-05-11)].
  13. Violetta Bratuń: Jedyny taki most w Polsce – warto zobaczyć (pol.). Sądeczanin TV, 2015-05-15. [dostęp 2020-05-24].
  14. Falkowa – Babia Góra (pol.). Szlaki turystyczne Małopolski. [dostęp 2020-05-24].
  15. Most Jana Stacha (pol.). Urząd Gminy Łososina Dolna, 2012-05-02. [dostęp 2020-05-24].