Most drewniany z 1500 roku w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Most drewniany z 1500 roku
w Toruniu
Ilustracja
Najstarszy most Torunia z 1500, widziany w 1684
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Miejscowość

Toruń

Podstawowe dane
Przeszkoda

Wisła

Data budowy

1500

Data zburzenia

ok. 1880

Położenie na mapie Torunia
Mapa konturowa Torunia, w centrum znajduje się punkt z opisem „Most drewniany z 1500 roku w Toruniu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Most drewniany z 1500 roku w Toruniu”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Most drewniany z 1500 roku w Toruniu”
Ziemia53°00′24,2″N 18°36′35,6″E/53,006722 18,609889
Most z 1641 roku
Most z 1870 roku

Most drewniany z 1500 roku w Toruniu – najstarszy most na Wiśle w Toruniu, jeden z najdłuższych w ówczesnej Europie i najdłuższy w Polsce, o konstrukcji drewnianej, istniejący w latach 1500 – ok. 1880.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Most znajdował się w centrum miasta, jego prawy przyczółek zlokalizowany był na wysokości ul. Mostowej, a lewy na wysokości obecnej ul. Majdany.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Toruń od początku swojego istnienia pełnił ważną rolę w przeprawach przez Wisłę. Od czasów starożytnych wykorzystywano fakt jej szerokiego rozlania się w okolicy i wykorzystywano bród do przepraw (Szlak bursztynowy wiódł przez bród w okolicy Otłoczyna). Było jednak to uciążliwe, więc coraz częściej padały propozycje wybudowania stałego mostu.

W XIV i XV wieku Toruń przeżywał złoty okres swego rozwoju. W 1500 roku ukończono po kilku latach budowy najdłuższy polski most. Wychodził on na ulicę Mostową. Mimo jego niszczenia przez krę co kilkanaście-kilkadziesiąt lat, stale go odbudowywano. Był najdłuższym mostem drewnianym w Polsce i jednym z najdłuższych w Europie.

Od 14 sierpnia 1873 roku w Toruniu równolegle istniał most żelazny i most drewniany był coraz mniej używany. Po kolejnych zniszczeniach przez krę około 1880-1881 roku, już go nie odbudowano, rozbierając część pozostałą po zniszczeniu[1][2].

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Most w całości zbudowany był z drewna. W Wiśle umieszczono 6-8 filarów, każdy składający się z kilkudziesięciu pali wbitych w dno rzeki i powiązanych ze sobą. Na obu wlotach mostu wybudowano budynki strażnicze i skarbowe, pobierające opłatę za przejazd.

Kilkanaście metrów przed każdą z przypór, zbudowano w rzece niezależne konstrukcje osłonowe, przejmujące na siebie największą energię uderzenia wiosennej kry, która stanowiła największe zagrożenie dla mostu. Kilkanaście razy w jego historii most był znoszony na wiosnę przez wezbraną wodę lub topiącą się krę. Zawsze go odbudowywano, w zależności od możliwości skarbu miasta po roku lub po kilku latach. W historii opisano przypadek bogatej rodziny kupieckiej, podróżującej w XVI wieku przez most. Kra zniosła prawie cały most, zostawiając tylko fragment z jego powozami. Bogaty uratowany kupiec ofiarował wówczas znaczne sumy dziękczynne dla toruńskiej katedry świętych Janów.

W pewnym okresie jedna z części mostu była podnoszona, dla ułatwienia żeglugi po Wiśle. Do dziś zachowały się zdjęcia mostu z ok. 1890 roku, z budynkami strażniczymi przy jego wlocie od strony Zespołu Staromiejskiego[3].

Ślady po moście dzisiaj[edytuj | edytuj kod]

  • Nazwa ulicy Mostowej wychodzącej na opisywany most, najbardziej reprezentacyjnej w ówczesnym Toruniu, która dziś nie wychodzi już na żaden most[4].
  • Platforma widokowa na Kępie Bazarowej, będącej wyspą na Wiśle – piętrowa drewniana konstrukcja wybudowana ok. 2000 roku z widokiem na panoramę miasta, usytuowana w miejscu dawnego przyczółka mostowego[5].
  • toruńska łódka „Katarzynka” – prom przez Wisłę, statek pasażerski (15-osobowy) pływający śladem drewnianego mostu w sezonie turystycznym[6].
  • Drewniany most na tzw. Małej albo Polskiej Wiśle (południowej odnodze Wisły opływającej Kępę Bazarową) istniał i był wykorzystywany przez wojsko jeszcze w latach 20. XX wieku[7].
  • Pozostałości mostu w korycie rzeki, odsłonięte przez Wisłę w lipcu 2015 roku[8].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Ślady po moście dzisiaj
Taras widokowy na Bulwarze Filadelfijskim symbolizujący pierwszą przeprawę przez Wisłę
Katarzynka II – pływająca śladem drewnianego mostu w sezonie turystycznym


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kłopoty Torunia z mostem – oToruniu.net, otoruniu.net [dostęp 2016-12-23].
  2. JW Web Development, Toruń, Atrakcje Torunia, Przewodnik po Toruniu, Zwiedzanie Torunia z przewodnikiem, Przewodnicy miejscy Toruń przewodnik miejski Informacja turystyczna, Zabytki Torunia i kujawsko-pomorskiego, Muzea, Historia, Pierniki toruńskie, Twierdza Toruń, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2016-12-23].
  3. Most drewniany, Toruń - 1870 rok, stare zdjęcia, torun.fotopolska.eu [dostęp 2016-12-23].
  4. Ulice: Mostowa i Podmurna | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-12-23].
  5. Małgorzata Oberlan, Taras na Kępie Bazarowej będzie zmodernizowany, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-23].
  6. Katarzynką w piękny rejs | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-12-23].
  7. a (red.), Remontują ul. Majdany. Na taras widokowy dojdziesz od ul. Dybowskiej, „torun.naszemiasto.pl”, 4 lipca 2014 [dostęp 2016-12-23] (pol.).
  8. Zielony pomost czyli Toruń wzywa Batmana, „Nightscapes.pl”, 12 czerwca 2014 [dostęp 2016-12-23] (pol.).