Most im. Żeglugi Bydgoskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Most im. Żeglugi Bydgoskiej
Ilustracja
Most oddany do użytku w 2010
Poprzednie nazwy Most przy ul. Spornej w Bydgoszczy
Państwo  Polska
Miejscowość Bydgoszcz
Podstawowe dane
Przeszkoda rz. Brda
Długość 55[1] m
Szerokość:
• całkowita
• jezdni
• chodników
• dróg rowerowych

16,1 m
7 m
1,5 m
2,5 m
Dopuszczalna masa pojazdu: 50 t
Liczba przęseł 1
Data budowy 1901, 2009
Data zburzenia 1945
Data odbudowy 1949, 1994
Projektant mgr inż. Lech Błaut
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa konturowa Bydgoszczy, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Most im. Żeglugi Bydgoskiej”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Most im. Żeglugi Bydgoskiej”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Most im. Żeglugi Bydgoskiej”
Ziemia53°07′22″N 18°05′13″E/53,122778 18,086944
Widok od zachodu
Most przed przebudową

Most im. Żeglugi Bydgoskiejmost drogowy, stalowy na rzece Brdzie w ciągu ul. Spornej w Bydgoszczy.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Most spina oba brzegi Brdy, we wschodniej części Bydgoszczy w obrębie dzielnicy Zimne Wody. Jest to ostatni most drogowy w dolnym biegu Brdy i w związku z tym pełni ważną funkcję, umożliwiając komunikację między Bydgoszczą lewo- i prawobrzeżną we wschodniej dzielnicy przemysłowej. Przez obiekt wiedzie ulica Sporna, która łączy ul. Fordońską oraz Toruńską. Ulica ta przebiega przez dużą wyspę na Brdzie, która została utworzona w 1897 r., gdy wykonano sztuczny przekop skracający żeglugę w miejscu naturalnego meandru rzeki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budowa mostu jaki i ulicy Spornej odbyła się w kontekście kanalizacji Brdy i utworzenia na odcinku ujściowym rzeki nowego portu bydgoskiego. W 1891 r. założono Bydgoskie Przedsiębiorstwo Żeglugi Holowniczej (Bromberger Schleppschiffahrt Aktiengesellschaft)[2], które stopniowo zurbanizowało i zagospodarowało pod względem gospodarczym nabrzeża dolnej Brdy w Bydgoszczy.

W 1897 r. miejscowa żeglugowa spółka akcyjna stworzyła projekt przekopu zakola rzeki na odcinku dolnym i stworzenia przy starym korycie rzecznym – portu i przeładowni połączonych z linią kolejową na Kapuściskach. W 1897 r. wykonano przekop długości 600 m przez meander Brdy, którym prowadzono żeglugę. Starorzecze natomiast zaadaptowano na akwen portowy, przy którym powstała stocznia rzeczna oraz fabryka maszyn. Na nowo powstałej wyspie w 1901 r. przeprowadzono drogę łączącą ul. Fordońską z Toruńską (ul. Sporną) wraz z dwoma żelaznymi mostami[3]:

  • pierwszym o długości 24 metrów nad starorzeczem Brdy od strony ul. Fordońskiej
  • drugim o długości 58 metrów nad nowym korytem Brdy od strony ul. Toruńskiej.

Oba mosty wykonano w konstrukcji stalowej w miejscowej fabryce maszyn, należącej do Bydgoskiej Spółki Żeglugi Holowniczej. Koszt budowy całego połączenia drogowego wyniósł 75 tys. marek. Nowa droga stanowiła bardzo ważne, jedyne połączenie komunikacyjne między Bydgoszczą lewobrzeżną, a Czerskiem Polskim.

W kontekście tej inwestycji magistrat Bydgoszczy wysunął w 1903 r. propozycję budowy linii kolejowej wzdłuż prawego brzegu Brdy wraz ze stacją przeładowczą. To zamierzenie, jak i projekt kolei nabrzeżnej z Kapuścisk, wiodącej przez most na Brdzie wysuwany przez żeglugową spółkę akcyjną nie doszły do skutku.

W 1928 roku Lloyd Bydgoski sprzedał miastu ul. Sporną wraz z mostami. Jak wynika z dokumentów, miasto miało wtedy wybudować nowy most od strony ul. Fordońskiej, a na czas robot – przejazd tymczasowy. Obydwa mosty zostały zaznaczone na planach Bydgoszczy z 1909 oraz 1941 roku.

Mosty ucierpiały podczas działań wojennych w 1939 roku. Odbudowane tymczasowo w 1942 roku, znów zostały uszkodzone w 1945 roku. Most przez Brdę, wyremontowany po zniszczeniach wojennych oddano do użytku w 1949 r.[4] Natomiast mostu przez starorzecze Brdy nie odbudowano, zastępując go nasypem ziemnym z wbudowanym przepustem zapobiegającym zamulaniu się dna zatoki Brdy. Likwidacja przepustu i zasypanie przyczółków dawnego mostu nastąpiły w latach 60. XX wieku.

Zachowany most przez główne koryto Brdy był eksploatowany do 1956 roku. Wtedy wymieniono konstrukcję na nową, posadawiając ją na starych przyczółkach. W 1992 roku wskutek znacznego wyeksploatowania, most grożący zawaleniem zamknięto. W 1994 r. obiekt rozebrano i zastąpiono stalowym, składanym mostem tymczasowym o nośności 5 ton z dołączonymi chodnikami o szerokości 0,8 m. Ostatecznie ruch drogowy przywrócono 20 czerwca 1994 roku.

W 2006 roku mgr inż. Lech Błaut z Zakładu Projektowo-Budowlanego „Wromost” z Wrocławia opracował projekt nowego mostu, który miał zastąpić przeprawę tymczasową. W 2009 r. rozpoczęto generalną przebudowę ul. Spornej wraz z budową nowego mostu o stalowej konstrukcji kratownicowej o nośności 50 ton. W ramach tej inwestycji nie odbudowano jednak drugiego z mostów (nad starorzeczem), pozostawiając groblę, mimo starań podejmowanych przez Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy[5]. Rozbiórka filarów nurtowych poszerzyła szlak żeglugowy do 40 m. Wykonawcą inwestycji było konsorcjum firm: „Gotowski” Budownictwo Komunikacyjne i Przemysłowe Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów Sp. z o.o. z Kobylarni oraz Betpol S.A. z Bydgoszczy. Projekt warsztatowy mostu powstał pod kierownictwem mgr inż. Janusza Sochackiego i mgr inż. Włodzimierza Sokołowskiego z firmy „Gotowski”. Ostatecznie most został otwarty dnia 24 września 2010 roku.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Most zbudowano w konstrukcji stalowej, o długości całkowitej 55 m i szerokości 16,1 m. Konstrukcję nośną stanowi kratownica stalowa z jazdą dołem oparta na przyczółkach żelbetowych posadowionych na palach wierconych. Przestrzeń żeglowna pod obiektem wynosi 4,6 × 40 m[1].

Obciążenie ruchem[edytuj | edytuj kod]

Most przy ul. Spornej należy do obiektów znacznie obciążonych ruchem drogowym w Bydgoszczy. Pomiar ruchu w 2006 r. wykazał, że w szczycie komunikacyjnym przejeżdża przezeń ok. 1009 pojazdów na godzinę[6]. Na moście często tworzą się zatory pojazdów, co jest związane z ograniczoną przepustowością skrzyżowań z ul. Fordońską i Toruńską.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

W kwietniu 2010 r., w konkursie ogłoszonym przez prezydenta miasta, nowy most nazwano imieniem Żeglugi Bydgoskiej[7]

Wyspa[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Wyspa na Zimnych Wodach.

W sąsiedztwie mostu znajduje się wyspa na Brdzie, która stanowi oazę zieleni oraz siedlisko dla ptaków. W części centralnej łąkę na wyspie zaadaptowano w 2005 r. na pole golfowe służące adeptom tego sportu w Bydgoszczy do nauki.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Monografia mostów województwa kujawsko-pomorskiego. Brda i Kanał Bydgoski. Tom II z serii: Mosty z biegiem rzek pod red. Krzysztofa Dudka. Bydgoszcz – Grudziądz 2012. Wydawca: Związek Mostowców Rzeczypospolitej Polskiej Oddział Pomorsko-Kujawski. ​ISBN 978-83-934160-2-8​.
  2. Założone m.in. przez bankowca Louisa Aronsohna i gminę Bydgoszcz – późniejszy Lloyd Bydgoski, po 1945 r. Żegluga Bydgoska.
  3. Szcząchor Arleta. Tradycje Żeglugi Bydgoskiej – Lloyd Bydgoski 1891-1945. [w:] Kronika Bydgoska XXV (2003). Bydgoszcz 2004.
  4. Michalski Stanisław red.: Bydgoszcz wczoraj i dziś 1945-1980. Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Warszawa-Poznań 1988.
  5. http://www.tmmb.pl/portal/index.php?option=com_content&task=view&id=315&Itemid=28 dostęp 1 października 2009 r.
  6. http://www.zdmikp.bydgoszcz.pl/?id=drogi_komunikaty Fundacja „Rozwój ATR”. Generalny pomiar cech ruchu drogowego na sieci komunikacyjnej miasta Bydgoszczy, rok 2005/2006, Bydgoszcz wrzesień 2006.
  7. KB: Most im. Żeglugi Bydgoskiej już prawie gotowy. portal samorzadowy, 27-04-2010. [dostęp 5/05/2010].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Biskup Marian (red.): Historia Bydgoszczy. Tom I do roku 1920. Warszawa-Poznań: Bydgoskie Towarzystwo Naukowe, 1991.
  • Biskup Marian (red.): Historia Bydgoszczy. Tom II 1920-1939. Bydgoskie Towarzystwo Naukowe, 1999
  • Brakowski Konrad: Wczoraj, dziś i jutro Żeglugi Bydgoskiej. [w:] Kalendarz Bydgoski 1973
  • Kajczuk Jacek. Mosty i wiadukty. [w:] Bydgoska Gospodarka Komunalna. Bydgoszcz 1996
  • Michalski Stanisław (red.): Bydgoszcz wczoraj i dziś 1945-1980. Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Warszawa-Poznań 1988
  • Monografia mostów województwa kujawsko-pomorskiego. Brda i Kanał Bydgoski. Tom II z serii: Mosty z biegiem rzek pod red. Krzysztofa Dudka. Bydgoszcz – Grudziądz 2012. Wydawca: Związek Mostowców Rzeczypospolitej Polskiej Oddział Pomorsko-Kujawski. ​ISBN 978-83-934160-2-8​.
  • Szcząchor Arleta. Tradycje Żeglugi Bydgoskiej – Lloyd Bydgoski 1891-1945. [w:] Kronika Bydgoska XXV (2003). Bydgoszcz 2004
  • Umiński Janusz. Brzegiem Brdy do Brdyujścia. [w:] Kalendarz Bydgoski 2001

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Most Żeglugi Bydgoskiej panorama.jpg