Mosty i wiadukty w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Mosty w Toruniu)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Most drewniany, 1641 rok
Most drewniany, 1870 rok
Taras widokowy na Bulwarze Filadelfijskim symbolizujący pierwszą przeprawę przez Wisłę
Katarzynka II – pływająca śladem drewnianego mostu w sezonie turystycznym
Most kolejowy, 1891 rok
Most kolejowy, 1920 rok
Most kolejowy widziany z Bulwaru Filadelfijskiego, 2017 rok
Wysadzony most drogowy im. Józefa Piłsudskiego, 1939 rok
Most autostradowy, 2018 rok
Budowa mostu drogowego im. Elżbiety Zawackiej, 2013 rok
Most drogowy im. Elżbiety Zawackiej, 2015 rok

Mosty i wiadukty w Toruniu – obiekty inżynierskie na terenie Torunia.

Główne mosty w Toruniu to przeprawy przez Wisłę. Ponadto istnieją mosty przez Drwęcę i inne rzeki, wiadukty drogowe i kolejowe oraz przejścia dla pieszych.

Mosty przez Wisłę[edytuj | edytuj kod]

Dawny drewniany most przez Wisłę[edytuj | edytuj kod]

Toruń jako ważny cel szlaków kupieckich, leżący na bursztynowym szlaku, od początku istnienia pełnił ważny cel w przeprawach przez Wisłę. W średniowieczu wykorzystywano fakt jej szerokiego rozlania się w okolicy i wykorzystywano bród do przepraw. Jednak coraz częściej padały propozycje wybudowania stałego mostu na Wiśle.

W 1500 otwarto drewniany, znany z historii pierwszy most drewniany, wychodzący na ulicę Mostową. Mimo jego niszczenia przez krę co kilkanaście-kilkadziesiąt lat, stale go odbudowywano. Był najdłuższym mostem drewnianym w Polsce i jednym z najdłuższych w Europie. Z racji istnienia od 1873 roku mostu stalowego przez Wisłę w Toruniu, po zniszczeniach w 1877 roku, kiedy spłonął, mostu już nie odbudowano, rozbierając jego resztki po kolejnych szkodach spowodowanych przez krę w 1879 roku.

Obecne mosty przez Wisłę[edytuj | edytuj kod]

Przez Toruń przepływa Wisła na długości 21 kilometrów, od 725 do 746 kilometra jej długości. Aktualnie w Toruniu znajdują się cztery mosty przez Wisłę: dwa w centrum (drogowy i kolejowy), most drogowy we wschodniej części miasta oraz drogowy (autostradowy) zlokalizowany na peryferiach.

Mosty na Wiśle w Toruniu
nazwa rok otwarcia jezdnie tory tramwajowe tory kolejowe drogi rowerowe chodniki
Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego 1873 brak (1 - istniała w latach 1873 - 1934) brak 2 (1 - do 1934) brak (planowane[1]) brak (planowane[2])
Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego 1934 2 brak (2 - istniały w latach 1934–1939 i 1950–1984) brak brak (planowane[3]) 2
Most autostradowy im. Armii Krajowej 1998, 2011 4 brak brak brak brak
Most drogowy im. gen. Elżbiety Zawackiej 2013 4 brak brak 2 2

Most kolejowy[edytuj | edytuj kod]

W 1873 roku otwarto pierwszy, kolejowo-drogowy most przez Wisłę – Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego o charakterze łukowym. Wiązało się to z budową linii kolejowej z Poznania do Olsztyna i Wystrucia. Początkowo posiadał po jednym pasie drogowym i kolejowym, konieczne więc były „mijanki” przed wjazdem. W 1934 roku zamknięto most kolejowy dla ruchu kołowego (z racji wybudowania mostu drogowego w centrum) i położono drugi tor kolejowy. Most został wysadzony w powietrze w 1939 roku przez wycofujące się wojska polskie, następnie ponownie w 1945 roku przez wycofujące się wojska niemieckie, a w 1948 roku odbudowany. W latach 80. XX wieku zamieniono pierwsze i ostatnie przęsło mostu na konstrukcje nowoczesne, płaskie. Most jest użytkowany do dziś.

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

Most drogowy w centrum[edytuj | edytuj kod]

W 1934 roku otwarto drugi most przez Wisłę, pierwszy drogowy – Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego o charakterze łukowym. Pochodził on z rozebranego w 1928 roku mostu kolejowego w Opaleniu koło Kwidzyna, niepotrzebnego z powodu zmiany granic po 1918 roku i prowadzącego na skraj przyczółka, odciętego granicą od reszty kraju. Po moście 11 listopada 1934 roku uruchomiono pierwszą linię tramwajową na Podgórz, zamkniętą z racji ogromnego przeciążenia ruchu w 1984 roku. Most został wysadzony w 1939 roku przez wycofujące się wojska polskie, następnie ponownie w 1945 roku przez wycofujące się wojska niemieckie, a w 1950 roku odbudowany. W filmie Zamach odgrywa on rolę warszawskiego mostu Kierbedzia - już nieistniejącego[4][5]. Most jest użytkowany do dziś i skupia na sobie ruch dróg krajowych: nr 15 z kierunku Inowrocławia, Poznania, Krotoszyna, Wrocławia i Olsztyna.

Zastępczo dla mostu (awaria, kataklizm) wyznaczona trasa objazdu to droga wojewódzka nr 257 (ulica Przybyszewskiego – Zagrodowa) dla potrzeb ewentualnego mostu pontonowego.

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

Most autostradowy[edytuj | edytuj kod]

W lipcu 1998 roku otwarto trzeci, autostradowy most przez Wisłę – Most autostradowy im. Armii Krajowej w Toruniu, a raczej, jedną z dwu zaprojektowanych nitek tego mostu. Dla drugiej nitki wybudowano wówczas jedynie podpory oraz rozjazdy, i zaniechano dalszej budowy. W latach 2008-2011 wybudownano drugą nitkę. Most łączy toruńską dzielnicę Czerniewice ze Złotorią i Grabowcem, a dalej z Rubinkowem.

Zastępczo dla mostu (awaria, kataklizm) wyznaczona trasa objazdu to droga wojewódzka nr 258 (Złotoria-Silno-Karczemka) dla potrzeb ewentualnego mostu pontonowego.

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

Most Wschodni[edytuj | edytuj kod]

Realizacja mostu z racji bardzo dużych korków w mieście (zwłaszcza w okolicy starówki) była najbardziej wyczekiwaną inwestycją.

W ciągu ulicy Wschodniej (tzw. Most Wschodni). Most stał się częścią drogi krajowej nr 91 w kierunku Gdańska i Łodzi, a także fragmentem 15 kilometrowej trasy Wschodniej.

Mostem drogowym w ramach trasy Wschodniej poprowadzono nowy przebieg drogi krajowej nr 91 w kierunku Gdańska i Łodzi. Most powstał jako konstrukcja dwuprzęsłowa o długości całkowitej 540 m (jedno przęsło ma długość 270 m). Jezdnia została podwieszona na czterech łukach o wysokości maksymalnej 50 m, opartych na przyczółkach brzegowych oraz sztucznej wyspie centralnej[6].

W 2007 roku zakończono prace projektowe i rozpoczęto starania o pozyskanie środków na budowę. 5 października 2007 roku wojewoda kujawsko-pomorski podpisał decyzję lokalizacyjną dla mostu w ciągu ul. Wschodniej. W roku 2010 roku rozstrzygnięto przetarg na budowę mostu, którego budowa rozpoczęła się 5 listopada tego samego roku. Most został oddany do użytku 9 grudnia 2013 roku.

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

Projektowane mosty przez Wisłę[edytuj | edytuj kod]

Most Zachodni[edytuj | edytuj kod]

Istnieją dalekosiężne projekty wybudowania kolejnego mostu, w okolicach Portu Drzewnego. Z racji bliskiego finału prac nad „mostem wschodnim”, nie będzie on realizowany w najbliższych latach[7].

Mosty przez Drwęcę[edytuj | edytuj kod]

Most stalowo-drewniany w toruńskim Kaszczorku XIX wiek

W okolicach Torunia znajduje się pięć mostów przez Drwęcę: dwa na granicy ze Złotorią oraz trzy w Lubiczu.

Pierwszy most pomiędzy Kaszczorkiem a Złotorii wybudowano w 1893 roku. Był to most drewniany, który z czasem przebudowano poprzez dodanie stalowych elementów. Posiada jeden pas drogowy (szerokości ok. 4 m) i jeden pas pieszy (szerokości ok. 1,5 m). Ciekawostką jest fakt pobierania na nim opłaty 20 fenigów za przejazd. Most jest użytkowany do dziś, ale już nie jako drogowy – jest mostem pieszym oraz fragmentem rowerowej trasy turystycznej. Stanowi zabytek jako jedyny zachowany XIX-wieczny most tego rodzaju w regionie.

Drugi most w Złotorii wybudowano w latach 70. jako most drogowy. Niestety, na skutek złych technologii okresu PRL-u w latach 90. groził zawaleniem. W 1998 roku został rozebrany i zbudowany od nowa. Czynny do dzisiaj, jest fragmentem dróg:

Pierwszy most w Lubiczu istniał od połowy XIX wieku, jako przejście graniczne między zaborcami – carską Rosją i Prusami. Łączył ulicę Pocztową w pruskim Lubiczu Dolnym z ulicą Lipnowską w carskim Lubiczu Górnym. Rozebrany w XX wieku.

Drugi most w Lubiczu istnieje wzdłuż ulicy Mostowej/Warszawskiej. Jest mostem drogowym, betonowym, dwupasmowym z dwoma pasami ruchu pieszego. Leży w ciągu drogi drogi krajowej nr 10 w kier. Bydgoszczy, Szczecina i Warszawy.

Trzeci most w Lubiczu to most kolejowy. Jest mostem stalowym, jednotorowym. Istnieje od czasu wybudowania linii kolejowej do Sierpca około 1920 roku.

W roku 2001 pomiędzy Złotorią a Lubiczem wybudowano most drogowy w ciągu drogi ekspresowej S10. Była to konstrukcja stalowa dwupasmowa. W ramach budowy autostrady A1 w latach 2010-2011 most został rozbudowany o kolejne dwa pasy i stanowi jeden z obiektów inżynieryjnych w ciągu autostrady A1 z Czerniewic do Rusocina.

Mosty przez inne rzeki[edytuj | edytuj kod]

Poza mostami przez Wisłę i Drwęcę w Toruniu znajduje się kilkadziesiąt mniejszych mostów i mostków wybudowanych przez Strugę Toruńską, Strugę Lubicką, Małą Wisłę, Martwą Wisłę, Kabel, Strugę Nieszawską, Czerwoną Wodę i inne mniejsze cieki wodne.

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

Wiadukty drogowe, kolejowe i estakady[edytuj | edytuj kod]

Poza wyżej opisanymi mostami przez Wisłę i Drwęcę oraz mniejszymi obiektami przez inne rzeki w Toruniu. Znajduje się tu 42 innych dużych wiaduktów drogowych i kolejowych, w tym cztery na dużych węzłach drogowych:

Wiadukty drogowe[edytuj | edytuj kod]

nazwa rok otwarcia remont jezdnia chodniki przeszkoda lokalizacja dzielnica
bezimienny 1898 2008 1 1 linia kolejowa nr 353 Plac Pokoju Toruńskiego Stare Miasto
Kościuszki 1980 2003–2004 i 2016 2 2 linia kolejowa nr 353 ul. Kościuszki Mokre
bezimienny ok. 1960 2017 - 2018 2 1 linia kolejowa nr 18 ul. Łódzka Stawki
bezimienny 2005 1 1 ul. Szczęśliwa ul. Ligi Polskiej Kaszczorek
bezimienny 2011 2 brak linia kolejowa nr 27 ul. Szosa Lubicka Na Skarpie
bezimienny 2013 2 2 linia kolejowa nr 18 Trasa Wschodnia Rudak

Wiadukty drogowe planowane[edytuj | edytuj kod]

nazwa rok otwarcia remont jezdnia chodniki przeszkoda lokalizacja dzielnica
po 2020 2 2 linia kolejowa nr 353 i 27 ul. Równinna Katarzynka
po 2020[8] 2 2 linia kolejowa nr 27 ul. Olsztyńska Bielawy

Tunele drogowe[edytuj | edytuj kod]

nazwa rok otwarcia remont jezdnia chodniki przeszkoda lokalizacja dzielnica
Krowi Mostek po 1930[9] 2017 1 1 linia kolejowa nr 18, 353 i 743 ul. Wiślana Piaski/Podgórz
bezimienny 2013[10] 2 brak droga krajowa nr 15, 80 i 91 Plac Daszyńskiego/Trasa Wschodnia Rubinkowo

Wiadukty kolejowe[edytuj | edytuj kod]

nazwa rok otwarcia remont linia kolejowa ilość torowisk elektryfikacja przeszkoda dzielnica
bezimienny ok. 1873 353 2 tak linia kolejowa nr 18 Podgórz
bezimienny ok. 1873 353 2 tak ul. Cierpicka Podgórz
bezimienny ok. 1900 246 1 brak droga prowadząca do nadleśnictwa Olek Barbarka
bezimienny 1861 2013-2014 18, 353, 734 7 tak Plac Armii Krajowej Piaski/Podgórz
bezimienny 1861 18 i 353 4 tak ul. Kujawska Piaski/Stawki
bezimienny 1944 2014-2015 353 2 tak linia kolejowa nr 736 katarzynka
bezimienny ok. 1973 2014-2015 353 2 tak ul. Gniewkowska Glinki

Tunel kolejowy[edytuj | edytuj kod]

nazwa rok otwarcia remont linia kolejowa ilość torowisk elektryfikacja przeszkoda dzielnica
tzw. Brama Kolejowa 1884[11] 353 1 tak Plac Pokoju Toruńskiego, droga krajowa nr 15 i 80 Stare Miasto

Mosty i wiadukty autostradowe[edytuj | edytuj kod]

    • 14 mostów i wiaduktów nad i pod autostradą A1 od węzła autostradowego „Toruń-Lubicz” do węzła „Toruń-Południe”, nie licząc mostu przez Wisłę, wybudowane w 1996 i 1997, w tym[12]:
  • Węzeł Toruń-Południe (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK91
  • Węzeł Toruń-Złotoria (bezkolizyjny, tylko techniczny) – S10, DK10, DW654
  • Węzeł Toruń-Lubicz (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK80
    • 9 mostów i wiaduktów nad i pod drogą szybkiego ruchu S10 od węzła autostradowego „Toruń-Zachód” do węzła „Toruń-Południe”, nie licząc mostu przez Wisłę i węzła „Toruń-Południe”, wybudowane w 2006, w tym[13]:
  • Węzeł Toruń-Zachód (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK15
  • Estakady

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

Przejścia dla pieszych[edytuj | edytuj kod]

Przejście podziemne pod Placem Skarbka, Mokre

W Toruniu w 2016 roku znajdowało się dwanaście podziemnych i nadziemnych przejść dla pieszych[16]:

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W Toruniu chcą ścieżki rowerowej na moście kolejowym - Wiadomości lokalne - Polskie Radio PiK, www.radiopik.pl [dostęp 2017-01-03].
  2. WG, Już niedługo pojedziemy po moście kolejowym? Kolejny pomysł dla komunikacji w Toruniu, „pomorska.pl” [dostęp 2017-01-03].
  3. Stary most będzie jak nowy | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-01-03].
  4. Tofifest Film Magazine: Toruński most i zamach na Kutscherę. 72 rocznica akcji AK., Tofifest Film Magazine [dostęp 2017-01-02].
  5. Szymon Spandowski, Czterej pancerni w regionie, „expressbydgoski.pl” [dostęp 2017-01-02].
  6. Krótko o nowym moście. [dostęp 2012-01-27].
  7. 285 milionów złotych – tyle może kosztować Most Zachodni, „Radio Gra Toruń” [dostęp 2016-12-28].
  8. Artur Olewiński, Grębocin. Wiadukt za 100 milionów?, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-29].
  9. Gdzie jest ten tunel? – oToruniu.net, otoruniu.net [dostęp 2016-12-29].
  10. Zbigniew Juchniewicz, Instalacje, opóźniają budowę tunelu na placu Daszyńskiego, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-29].
  11. Bocian, Pl.Pokoju Toruńskiego-tunel kolejowy-Toruń - Ogólnopolski miesięcznik ODKRYWCA, odkrywca.pl [dostęp 2016-12-29].
  12. o, Korki na A1 pod Toruniem. Jest też drożej..., „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-28].
  13. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2016-12-28].
  14. Estakada Marka Sudaka | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-12-28].
  15. Estakada nad ul. Skłodowskiej-Curie | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-12-28].
  16. Marek Nienartowicz, Podziemia, czyli przejścia po przejściach, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-28].
  17. Michał Malinowski, Przejścia pod Szosą Lubicką wymagają remontu, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-28].
  18. Nowy most drogowy | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-12-28].
  19. Nasypy i segmenty na Trasie Średnicowej | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-12-28].
  20. Szymon Spandowski, Garbaty Mostek wymaga remontu, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-28].
  21. a b Wezel Przesiadkowy Torun Miasto - NaszeMiasto.pl, torun.naszemiasto.pl [dostęp 2016-12-28] (pol.).
  22. Trasa Srednicowa Torun - NaszeMiasto.pl, torun.naszemiasto.pl [dostęp 2016-12-28] (pol.).
  23. ), Remont ulicy Majdany miał się zakończyć w grudniu ubiegłego roku. Będzie jednak trwał do maja, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-28].
  24. Gazeta Pomorska - Gazeta Pomorska - wiadomości i wydarzenia z Kujaw i Pomorza, pomorska.pl [dostęp 2016-12-28].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]