Mosty i wiadukty w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Mosty w Toruniu)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Most drewniany, widziany w 1684 roku

Mosty i wiadukty w Toruniu – obiekty inżynierskie na terenie Torunia.

Główne mosty w Toruniu to przeprawy przez Wisłę. Ponadto istnieją mosty przez Drwęcę i inne rzeki, wiadukty drogowe i kolejowe oraz przejścia dla pieszych.

Mosty przez Wisłę[edytuj]

Most drewniany w Toruniu z 1870 roku

Dawny drewniany most przez Wisłę[edytuj]

Toruń jako ważny cel szlaków kupieckich, leżący na bursztynowym szlaku, od początku istnienia pełnił ważny cel w przeprawach przez Wisłę. W średniowieczu wykorzystywano fakt jej szerokiego rozlania się w okolicy i wykorzystywano bród do przepraw. Jednak coraz częściej padały propozycje wybudowania stałego mostu na Wiśle.

W 1500 otwarto drewniany, znany z historii pierwszy most drewniany, wychodzący na ulicę Mostową. Mimo jego niszczenia przez krę co kilkanaście-kilkadziesiąt lat, stale go odbudowywano. Był najdłuższym mostem drewnianym w Polsce i jednym z najdłuższych w Europie. Z racji istnienia od 1873 roku mostu stalowego przez Wisłę w Toruniu, po zniszczeniach w 1877 roku, kiedy spłonął, mostu już nie odbudowano, rozbierając jego resztki po kolejnych szkodach spowodowanych przez krę w 1879 roku.

Obecne mosty przez Wisłę[edytuj]

Przez Toruń przepływa Wisła na długości 21 kilometrów, od 725 do 746 kilometra jej długości. Aktualnie w Toruniu znajdują się cztery mosty przez Wisłę: dwa w centrum (drogowy i kolejowy), most drogowy we wschodniej części miasta oraz drogowy (autostradowy) zlokalizowany na peryferiach.

Mosty na Wiśle w Toruniu
nazwa rok otwarcia jezdnie tory tramwajowe tory kolejowe drogi rowerowe chodniki
Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego 1873 brak (1 - istniała w latach 1873 - 1934) brak 2 (1 - do 1934) brak (planowane[1]) brak (planowane[2])
Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego 1934 2 brak (2 - istniały w latach 1934–1939 i 1950–1984) brak brak (planowane[3]) 2
Most autostradowy im. Armii Krajowej 1998, 2011 4 brak brak brak brak
Most drogowy im. gen. Elżbiety Zawackiej 2013 4 brak brak 2 2

Most kolejowy[edytuj]

W 1873 roku otwarto pierwszy, kolejowo-drogowy most przez Wisłę – Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego w Toruniu o charakterze łukowym. Wiązało się to z budową linii kolejowej z Poznania do Olsztyna i Wystrucia. Początkowo posiadał po jednym pasie drogowym i kolejowym, konieczne więc były „mijanki” przed wjazdem. W 1934 roku zamknięto most kolejowy dla ruchu kołowego (z racji wybudowania mostu drogowego w centrum) i położono drugi tor kolejowy. Most został wysadzony w powietrze w 1939 roku przez wycofujące się wojska polskie, następnie ponownie w 1945 roku przez wycofujące się wojska niemieckie, a w 1948 roku odbudowany. W latach 80. zamieniono pierwsze i ostatnie przęsło mostu na konstrukcje nowoczesne, płaskie. Most jest użytkowany do dziś.

Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego


Most drogowy w centrum[edytuj]

W 1934 roku otwarto drugi most przez Wisłę, pierwszy drogowy – Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego w Toruniu o charakterze łukowym. Pochodził on z rozebranego w 1928 roku mostu kolejowego w Opaleniu koło Kwidzyna, niepotrzebnego z powodu zmiany granic po 1918 roku i prowadzącego na skraj przyczółka, odciętego granicą od reszty kraju. Po moście 11 listopada 1934 roku uruchomiono pierwszą linię tramwajową na Podgórz, zamkniętą z racji ogromnego przeciążenia ruchu w 1984. Most został wysadzony w powietrze w 1939 roku przez wycofujące się wojska polskie, następnie ponownie w 1945 roku przez wycofujące się wojska niemieckie, a w 1950 roku odbudowany. W filmie Zamach odgrywa on rolę warszawskiego mostu Kierbedzia - już nieistniejącego[4][5].

Most jest użytkowany do dziś. Obecnie most skupia na sobie ruch dróg krajowych:

Wjeżdżając przez most od południa rozpościera się widok na panoramę Torunia.

Zastępczo dla mostu (awaria, kataklizm) wyznaczona trasa objazdu to droga wojewódzka nr 257 (ulica Przybyszewskiego – Zagrodowa) dla potrzeb ewentualnego mostu pontonowego.

Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego


Most autostradowy[edytuj]

W lipcu 1998 roku otwarto trzeci, autostradowy most przez Wisłę – Most autostradowy im. Armii Krajowej w Toruniu, a raczej, jedną z dwu zaprojektowanych nitek tego mostu. Dla drugiej nitki wybudowano wówczas jedynie podpory oraz rozjazdy, i zaniechano dalszej budowy. W latach 2008-2011 wybudownano drugą nitkę. Most łączy toruńską dzielnicę Czerniewice ze Złotorią i Grabowcem, a dalej z Rubinkowem.

Most jest użytkowany cały czas dla potrzeb autostrady A1 i drogi ekspresowej S10. Posiada wjazdy na czterech czynnych węzłach drogowych:

  • Węzeł Toruń-Nieszawka (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK15
  • Węzeł Toruń-Czerniewice (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK91
  • Węzeł Toruń-Złotoria (bezkolizyjny, tylko techniczny) – S10, DK10, DW654
  • Węzeł Toruń-Lubicz (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK80

Zastępczo dla mostu (awaria, kataklizm) wyznaczona trasa objazdu to droga wojewódzka nr 258 (Złotoria-Silno-Karczemka) dla potrzeb ewentualnego mostu pontonowego.

Most autostradowy im. Armii Krajowej


Most Wschodni[edytuj]

Realizacja mostu z racji bardzo dużych korków w mieście (zwłaszcza w okolicy starówki) była najbardziej wyczekiwaną inwestycją.

W ciągu ulicy Wschodniej (tzw. Most Wschodni). Most stał się częścią drogi krajowej nr 91 w kierunku Gdańska i Łodzi, a także fragmentem 15 kilometrowej trasy Wschodniej.

Mostem drogowym w ramach trasy Wschodniej poprowadzono nowy przebieg drogi krajowej nr 91 w kierunku Gdańska i Łodzi. Most powstał jako konstrukcja dwuprzęsłowa o długości całkowitej 540 m (jedno przęsło ma długość 270 m). Jezdnia została podwieszona na czterech łukach o wysokości maksymalnej 50 m, opartych na przyczółkach brzegowych oraz sztucznej wyspie centralnej[6].

W 2007 roku zakończono prace projektowe i rozpoczęto starania o pozyskanie środków na budowę. 5 października 2007 roku wojewoda kujawsko-pomorski podpisał decyzję lokalizacyjną dla mostu w ciągu ul. Wschodniej. W roku 2010 roku rozstrzygnięto przetarg na budowę mostu, którego budowa rozpoczęła się 5 listopada tego samego roku. Most został oddany do użytku 9 grudnia 2013 roku.

Most drogowy im. gen. Elżbiety Zawackiej


Projektowane mosty przez Wisłę[edytuj]

Most Zachodni[edytuj]

Istnieją dalekosiężne projekty wybudowania kolejnego mostu, w okolicach Portu Drzewnego. Z racji bliskiego finału prac nad „mostem wschodnim”, nie będzie on realizowany w najbliższych latach[7].

Mosty przez Drwęcę[edytuj]

Most stalowo-drewniany w toruńskim Kaszczorku XIX wiek

W okolicach Torunia znajduje się pięć mostów przez Drwęcę: dwa na granicy ze Złotorią oraz trzy w Lubiczu.

Pierwszy most pomiędzy Kaszczorkiem a Złotorii wybudowano w 1893 roku. Był to most drewniany, który z czasem przebudowano poprzez dodanie stalowych elementów. Posiada jeden pas drogowy (szerokości ok. 4 m) i jeden pas pieszy (szerokości ok. 1,5 m). Ciekawostką jest fakt pobierania na nim opłaty 20 fenigów za przejazd. Most jest użytkowany do dziś, ale już nie jako drogowy – jest mostem pieszym oraz fragmentem rowerowej trasy turystycznej. Stanowi zabytek jako jedyny zachowany XIX-wieczny most tego rodzaju w regionie.

Drugi most w Złotorii wybudowano w latach 70. jako most drogowy. Niestety, na skutek złych technologii okresu PRL-u w latach 90. groził zawaleniem. W 1998 roku został rozebrany i zbudowany od nowa. Czynny do dzisiaj, jest fragmentem dróg:

Pierwszy most w Lubiczu istniał od połowy XIX wieku, jako przejście graniczne między zaborcami – carską Rosją i Prusami. Łączył ulicę Pocztową w pruskim Lubiczu Dolnym z ulicą Lipnowską w carskim Lubiczu Górnym. Rozebrany w XX wieku.

Drugi most w Lubiczu istnieje wzdłuż ulicy Mostowej/Warszawskiej. Jest mostem drogowym, betonowym, dwupasmowym z dwoma pasami ruchu pieszego. Leży w ciągu drogi drogi krajowej nr 10 w kier. Bydgoszczy, Szczecina i Warszawy.

Trzeci most w Lubiczu to most kolejowy. Jest mostem stalowym, jednotorowym. Istnieje od czasu wybudowania linii kolejowej do Sierpca około 1920 roku.

W roku 2001 pomiędzy Złotorią a Lubiczem wybudowano most drogowy w ciągu drogi ekspresowej S10. Była to konstrukcja stalowa dwupasmowa. W ramach budowy autostrady A1 w latach 2010-2011 most został rozbudowany o kolejne dwa pasy i stanowi jeden z obiektów inżynieryjnych w ciągu autostrady A1 z Czerniewic do Rusocina.

Mosty przez inne rzeki[edytuj]

Poza mostami przez Wisłę i Drwęcę w Toruniu znajduje się kilkadziesiąt mniejszych mostów i mostków wybudowanych przez Strugę Toruńską, Strugę Lubicką, Małą Wisłę, Martwą Wisłę, Kabel, Strugę Nieszawską, Czerwoną Wodę i inne mniejsze cieki wodne.

Przykłady[edytuj]

Wiadukty drogowe, kolejowe i estakady[edytuj]

Poza wyżej opisanymi mostami przez Wisłę i Drwęcę oraz mniejszymi obiektami przez inne rzeki w Toruniu. Znajduje się tu 42 innych dużych wiaduktów drogowych i kolejowych, w tym cztery na dużych węzłach drogowych:

  • Wiadukty drogowe planowane
    • w ciągu ul. Równinnej (nad linią kolejową nr 353 i 27)
    • w ciągu ul. Olsztyńskiej (nad linią kolejową nr 27)[8]
  • Mosty i wiadukty autostradowe
    • 14 mostów i wiaduktów nad i pod autostradą A1 od węzła autostradowego „Toruń-Lubicz” do węzła „Toruń-Południe”, nie licząc mostu przez Wisłę, wybudowane w 1996 i 1997, w tym[12]:
  • Węzeł Toruń-Południe (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK91
  • Węzeł Toruń-Złotoria (bezkolizyjny, tylko techniczny) – S10, DK10, DW654
  • Węzeł Toruń-Lubicz (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK80
    • 9 mostów i wiaduktów nad i pod drogą szybkiego ruchu S10 od węzła autostradowego „Toruń-Zachód” do węzła „Toruń-Południe”, nie licząc mostu przez Wisłę i węzła „Toruń-Południe”, wybudowane w 2006, w tym[13]:
  • Węzeł Toruń-Zachód (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK15

Przykłady[edytuj]

Przejścia dla pieszych[edytuj]

Przejście podziemne pod Placem Skarbka, Mokre

W Toruniu w 2016 roku znajdowało się dwanaście podziemnych i nadziemnych przejść dla pieszych[16]:

  • Przejścia podziemne
    • pod Placem Skarbka, wybudowane w 1980 roku
    • pod ul. Szosa Lubicka, wybudowane w 1983 roku
    • pod ul. Szosa Lubicka – Wyszyńskiego, wybudowane 1985 roku[17]
    • pod ul. Szosa Lubicka – Malinowskiego, wybudowane w 2006 roku
    • pod Trasą Wschodnią, wybudowane w 2013 roku[18]
    • pod Trasą Średnicową Północną, wybudowane w 2015 roku[19]
  • Inne
    • most na Małej Wiśle, w ciągu ul. Majdany, wybudowany w 1957 roku, przebudowany w 2015 roku[24]
    • most na Drwęcy, w ciągu ul. Warszawskiej, wybudowany w 1893 roku[25]

Przykłady[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. W Toruniu chcą ścieżki rowerowej na moście kolejowym - Wiadomości lokalne - Polskie Radio PiK, www.radiopik.pl [dostęp 2017-01-03].
  2. WG, Już niedługo pojedziemy po moście kolejowym? Kolejny pomysł dla komunikacji w Toruniu, „pomorska.pl” [dostęp 2017-01-03].
  3. Stary most będzie jak nowy | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-01-03].
  4. Tofifest Film Magazine: Toruński most i zamach na Kutscherę. 72 rocznica akcji AK., Tofifest Film Magazine [dostęp 2017-01-02].
  5. Szymon Spandowski, Czterej pancerni w regionie, „expressbydgoski.pl” [dostęp 2017-01-02].
  6. Krótko o nowym moście. [dostęp 2012-01-27].
  7. 285 milionów złotych – tyle może kosztować Most Zachodni, „Radio Gra Toruń” [dostęp 2016-12-28].
  8. Artur Olewiński, Grębocin. Wiadukt za 100 milionów?, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-29].
  9. Gdzie jest ten tunel? – oToruniu.net, otoruniu.net [dostęp 2016-12-29].
  10. Zbigniew Juchniewicz, Instalacje, opóźniają budowę tunelu na placu Daszyńskiego, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-29].
  11. Bocian, Pl.Pokoju Toruńskiego-tunel kolejowy-Toruń - Ogólnopolski miesięcznik ODKRYWCA, odkrywca.pl [dostęp 2016-12-29].
  12. o, Korki na A1 pod Toruniem. Jest też drożej..., „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-28].
  13. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2016-12-28].
  14. Estakada Marka Sudaka | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-12-28].
  15. Estakada nad ul. Skłodowskiej-Curie | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-12-28].
  16. Marek Nienartowicz, Podziemia, czyli przejścia po przejściach, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-28].
  17. Michał Malinowski, Przejścia pod Szosą Lubicką wymagają remontu, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-28].
  18. Nowy most drogowy | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-12-28].
  19. Nasypy i segmenty na Trasie Średnicowej | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-12-28].
  20. Szymon Spandowski, Garbaty Mostek wymaga remontu, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-28].
  21. Wezel Przesiadkowy Torun Miasto - NaszeMiasto.pl, torun.naszemiasto.pl [dostęp 2016-12-28] (pol.).
  22. Wezel Przesiadkowy Torun Miasto - NaszeMiasto.pl, torun.naszemiasto.pl [dostęp 2016-12-28] (pol.).
  23. Trasa Srednicowa Torun - NaszeMiasto.pl, torun.naszemiasto.pl [dostęp 2016-12-28] (pol.).
  24. ), Remont ulicy Majdany miał się zakończyć w grudniu ubiegłego roku. Będzie jednak trwał do maja, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-28].
  25. Gazeta Pomorska - Gazeta Pomorska - wiadomości i wydarzenia z Kujaw i Pomorza, pomorska.pl [dostęp 2016-12-28].

Linki zewnętrzne[edytuj]