Moszczanka (województwo opolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie opolskim. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Moszczanka
wieś
Ilustracja
Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat prudnicki
Gmina Prudnik
Wysokość 290–350 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 1114[1]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-200[2]
Tablice rejestracyjne OPR
SIMC 0502670
Położenie na mapie gminy Prudnik
Mapa lokalizacyjna gminy Prudnik
Moszczanka
Moszczanka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Moszczanka
Moszczanka
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Moszczanka
Moszczanka
Położenie na mapie powiatu prudnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu prudnickiego
Moszczanka
Moszczanka
Ziemia50°18′03″N 17°29′28″E/50,300833 17,491111

Moszczanka (niem. Langenbrück[3]) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik[4]. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest u podnóża Gór Opawskich. Przepływa przez nią rzeka Złoty Potok i potok Zamecki Potok.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 1114 osób[5].

Nieoficjalnymi częściami wsi są: Osiedle, Trzebieszów i Siemków. Oficjalną miejscowością podstawową jest Moszczanka-Kolonia, ale podlega ona pod Moszczankę[6].

We wsi ma swoją siedzibę leśnictwo Moszczanka, które należy do nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik)[7].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś jest położona w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, około 3 km od granicy z Czechami, u północnego podnóża Gór Opawskich, w otulinie Parku Krajobrazowego Gór Opawskich, tuż przy granicy gminy Prudnik z gminą Głuchołazy. Należy do Euroregionu Pradziad[8]. Przez granice administracyjne wsi przepływają rzeka Złoty Potok i potok Zamecki Potok[9]. Leży na wysokości 290–350 m n.p.m.

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

W Moszczance panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +7,7 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Moszczanki wynoszą 630 mm. Dominują wiatry zachodnie[10].

Panorama Moszczanki od strony południowej
Panorama Moszczanki od strony południowej

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Wieś wzmiankowana w 1321 pod nazwą Longeponte, czyli Długie Mosty[11], ponieważ teren ten nękany był częstymi powodziami[12]. Niemiecki nauczyciel Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia nazwę wsi zanotowaną jako Langenbrück[13]. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wspomina, że w 1390 wieś nosiła nazwę Longus pons[14].

12 listopada 1946 ustalono polską nazwę miejscowości – Moszczanka[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rysunek kościoła w XVIII w. autorstwa Friedricha Bernharda Wernera
Powódź w Moszczance, 10 lipca 1903
Panorama i dworzec kolejowy w Moszczance (1910)
Pomnik 1000-lecia Państwa Polskiego
Pocztówka przedstawiająca kościół parafialny Podwyższenia Krzyża Świętego oraz fragment głównej ulicy wsi ze szkołą i pocztą

Moszczanka została założona w XIV wieku. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1321[15]. Z początku leżała na terenie Czech, następnie została przejęta przez Austrię. W 1742 trafiła w ręce Królestwa Prus[16].

Podczas wojen śląskich w Moszczance przebywał król Prus Fryderyk II Wielki[12].

W 1827 w północno-wschodniej części wsi wybudowano przydrożną kapliczkę[17].

W 1875 otwarto przebiegającą na południe od Moszczanki linię kolejową Głuchołazy – Pokrzywna (– Jindřichov ve Slezku), a na niej wiadukt kolejowy nad drogą wjazdową do Moszczanki i Złotym Potokiem[18].

10 lipca 1903 Moszczankę i okoliczne miejscowości, w tym między innymi Prudnik i Głuchołazy, nawiedziła powódź[19], podczas której wiadukt kolejowy został zniszczony. Odbudowano go w 1910[16].

Po I wojnie światowej we wsi powstał pomnik upamiętniający mieszkańców wsi, którzy zginęli podczas niej. 9 maja 1966 został na nowo zagospodarowany jako upamiętnienie Tysiąclecie Państwa Polskiego[20].

W latach 1933–1945 należała do III Rzeszy.

Podczas II wojny światowej amerykańskie lotnictwo przeprowadzało bombardowania w okolicy Gór Opawskich. Podczas jednego z nich w okolicy Moszczanki zginęło kilkunastu żołnierzy Volkssturmu, a wiadukt kolejowy ponownie został zniszczony[16]. Ciężkie walki toczyły się 21 marca 1945 na południe od wsi, pod wzgórzem Kraska. Wówczas poległo 3000 Niemców i 2000 Rosjan. Podczas walk o wieś został zniszczony gotycko-renesansowy kościół parafialny Podwyższenia Krzyża Świętego[11].

Po zakończeniu wojny wieś została przejęta przez administrację polską. Wówczas nadano jej nazwę Długomosty[21], która obowiązywała do 1946. Osiedlono w niej część polskich repatriantów z Kresów Wschodnich, głównie z Pikułowic na terenie obecnej Ukrainy[16].

W latach 1945–1950 Moszczanka należała do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego.

W latach 1945–1954 wieś była siedzibą gminy Moszczanka.

15 września 1945 w Moszczance rozpoczęła działalność szkoła podstawowa[22].

W latach 1982–1988 w Moszczance wybudowano nowy kościół Podwyższenia Świętego Krzyża[23].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według Narodowego Spisu Powszechnego w 2011 Moszczanka liczyła 1114 mieszkańców, co czyni ją drugą pod względem wielkości wsią gminy Prudnik.

Liczba mieszkańców wsi[edytuj | edytuj kod]


Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[28]:

  • kaplica przydrożna, z 1827 r., wypisana z księgi rejestru
  • szkoła ewangelicka, obecnie dom nr 112, z XVIII/XIX w.
  • dom nr 65, z XVIII/XIX w., 1810 r., wypisany z księgi rejestru.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Stacja kolejowa w Moszczance powstała w 1875. Przebiegała przez nią linia kolejowa nr 333.

Pokrzywna (Moszczanka)
Linia 333 Głubczyce – Głuchołazy (8,256 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Głuchołazy
odległość: 8,256 km
BSicon exBHFq.svg
odległość: 3,000 km

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Sztandar Szkoły Podstawowej w Moszczance im. Wojsk Ochrony Pogranicza

W Moszczance pod numerem 166a znajduje się Zespół Szkolno-Przedszkolny[29].

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W Moszczance funkcjonuje Wiejski Dom Kultury[30].

Od 2008 we wsi co rok obchodzony jest wojewódzki Dzień Flagi, podczas którego odbywają się koncerty różnych zespołów muzycznych[31][32][33].

Sport[edytuj | edytuj kod]

Boisko Sudetów Moszczanka
Boisko Sudetów Moszczanka
Boisko Sudetów Moszczanka
Boisko Sudetów Moszczanka

We wsi funkcjonuje klub piłkarski LZS Sudety Moszczanka, który obecnie gra w klasie A, w grupie Opole IV[34].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W 2000 roku w Moszczance powstało łowisko i smażalnia ryb „Pstrąg”[35]. We wsi działa również łowisko i smażalnia ryb „u Bodzia”[36]. Oba te miejsca stały się jednymi z najważniejszych atrakcji turystycznych w okolicy Prudnika[37][38][39]. Ponadto znajduje się w niej hodowla jelenia europejskiego prowadzona przez Katarzynę Czocharę[40][41].

Ludzie urodzeni w Moszczance[edytuj | edytuj kod]

  • Johannes Soffner (1828–1905), ksiądz katolicki, historyk Kościoła na Śląsku

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych – Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  5. a b c d e Wieś Moszczanka (opolskie) » mapy, GUS, nieruchomości, noclegi, szkoły, kod pocztowy, atrakcje, regon, edukacja, kierunkowy, przedszkola, demografia, zabytki, statystyki, tabele, Polska w liczbach [dostęp 2020-01-13] (pol.).
  6. Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG.
  7. Leśnictwa – Nadleśnictwo Prudnik – Lasy Państwowe, www.prudnik.katowice.lasy.gov.pl [dostęp 2020-01-17].
  8. Mapa interaktywna, emapy.com [dostęp 2020-03-21].
  9. geoportal.gov.pl, mapy.geoportal.gov.pl [dostęp 2020-07-26].
  10. Klimat: Moszczanka: Klimatogram, wykres temperatury, tabela klimatu - Climate-Data.org, pl.climate-data.org [dostęp 2020-03-21].
  11. a b Jarosław. Red. nacz. Okrągły, Gazeta Pogranicza 2017, nr 13 (15)., 2017 [dostęp 2020-08-04] (ang.).
  12. a b Sołectwa - Urząd Miejski w Prudniku, prudnik.pl [dostęp 2020-08-04].
  13. Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit. - Zweite vermehrte und verbesserte Auflage, 1888, s. 114 [dostęp 2020-08-04] (niem.).
  14. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom V - wynik wyszukiwania - DIR, dir.icm.edu.pl [dostęp 2020-08-04].
  15. Sołectwa - Urząd Miejski w Prudniku, prudnik.pl [dostęp 2020-08-04].
  16. a b c d Dobrá trasa – Vydejte se s námi na skok sousedům, www.dobratrasa.eu [dostęp 2019-03-27].
  17. kapliczka, Moszczanka – Zabytek.pl, zabytek.pl [dostęp 2019-03-27] (pol.).
  18. Linia kolejowa Głuchołazy – Pokrzywna (– Jindřichov ve Slezku). [dostęp 2020-01-31].
  19. Łąka Prudnicka – 1903 – Powódź w Łące Prudnickiej, opolskie.fotopolska.
  20. Pomnik 1000-lecia Państwa Polskiego (Moszczanka), Moszczanka - polska-org.pl, polska-org.pl [dostęp 2020-08-04].
  21. Marek Karp, Tygodnik Prudnicki – Moszczanka „po prostu – jest cudowna”, www.tygodnikprudnicki.pl, 1 lipca 2009 [dostęp 2019-03-27].
  22. Zespół Szkolno-Przedszkolny w Moszczance Historia szkoły podstawowej w Moszczance, szkolamoszczanka.pl [dostęp 2019-03-27].
  23. Parafie według dekanatów, www.diecezja.opole.pl [dostęp 2019-03-27].
  24. Zeno, Lexikoneintrag zu »Langenbrück«. Pierer’s Universal-Lexikon, Band 10. Altenburg 1860, ..., www.zeno.org [dostęp 2020-01-13] (niem.).
  25. Zeno, Lexikoneintrag zu »Langenbrück«. Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 12. ..., www.zeno.org [dostęp 2020-01-13] (niem.).
  26. a b Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Neustadt, treemagic.org [dostęp 2020-01-13].
  27. Miejscowości powiatu prudnickiego – HKKNOS [dostęp 2020-01-13] (pol.).
  28. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 110. [dostęp 2013-01-10].
  29. Zespół Szkolno - Przedszkolny w Moszczance, www.szkolamoszczanka.pl [dostęp 2020-03-21].
  30. Wykaz placówek K-O podległych Prudnickiemu Ośrodkowi Kultury – Urząd Miejski w Prudniku, bip.prudnik.pl [dostęp 2019-03-27].
  31. Jan Poniatyszyn, Moszczanka: wyjątkowe obchody święta flagi państwowej [FILM, ZDJĘCIA], radio.opole.pl, 3 maja 2018 [dostęp 2019-03-27] (pol.).
  32. Marek Szczepanik, Opolskie: wojewódzki Dzień Flagi po raz dziesiąty w Moszczance, dzieje.pl, 2 maja 2018 [dostęp 2019-03-27] (pol.).
  33. Dziś w Moszczance powiatowe Święto Flagi, nto.pl, 1 maja 2009 [dostęp 2019-03-27] (pol.).
  34. Skarb – Sudety Moszczanka, www.90minut.pl [dostęp 2019-03-27].
  35. Smażalnia Ryb Pstrąg, www.pstragmoszczanka.home.pl [dostęp 2019-03-27].
  36. Łowisko i smażalnia Ryb „u Bodzia” w Moszczance, smazalniaubodzia.business.site [dostęp 2019-03-27] (pol.).
  37. Łowisko pstrąga oraz smażalnia ryb „Pstrąg” w Moszczance – Prudnik – Slezsko bez hranic, www.silesiatourism.com [dostęp 2019-03-27].
  38. Smażalnia Ryb Pstrąg, www.pstragmoszczanka.home.pl [dostęp 2019-03-27].
  39. Łowisko pstrąga tęczowego i smażalnia ryb „U Bodzia” w Moszczance – Prudnik – Slezsko bez hranic, www.silesiatourism.com [dostęp 2019-03-27].
  40. Jan Poniatyszyn, Niecodzienna hodowla - atrakcją turystyczną Moszczanki, Radio Opole, 19 sierpnia 2011 [dostęp 2020-08-05] (pol.).
  41. KATARZYNA CZOCHARA - Kandydat na posła na Sejm RP, woj. opolskie, web.archive.org, 19 listopada 2015 [dostęp 2020-08-05] [zarchiwizowane z adresu 2015-11-19].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]