Mrówka żniwiarka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mrówka żniwiarka
Messor barbarus
Linnaeus, 1767
Ilustracja
Mrówka żniwiarka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd błonkoskrzydłe
Podrząd żądłówki
Rodzina mrówkowate
Podrodzina Myrmicinae
Plemię Pheidolini
Rodzaj Messor
Gatunek mrówka żniwiarka

Mrówka żniwiarka (Messor barbarus) – gatunek mrówek o wyspecjalizowanym trybie życia.

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Odżywiają się głównie nasionami lnu i innych roślin, których nasiona są wyposażone w ciałka mrówcze (tzw. elajosomy).

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Mrówki w zależności od pełnionej funkcji różnią się morfologicznie.

Królowa[edytuj | edytuj kod]

Wielkość od 14 do 18 mm. Jednolicie czarna, z wyjątkiem głowy, która może być czerwonoczarna, błyszcząca.

Samiec[edytuj | edytuj kod]

Wielkość od 7 do 9 mm. Czarny, porośnięty żółtawymi włoskami.

Robotnice[edytuj | edytuj kod]

Wśród robotnic występuje polimorfizm kastowy. Wyróżnić można piastunki, zbieraczki i żołnierzy. Wielkość od 3 do 14 mm[potrzebny przypis].

Czarne z czerwonawymi odnóżami i szczękami.

Robotnice major – żołnierze[edytuj | edytuj kod]

Największe z owadów gatunku. Czarne z wyjątkiem pomarańczowej ogromnej głowy[1].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Mrówka żniwiarka wybiera tereny lekko wilgotne otoczone dużymi ilościami roślinności[2].

Mrówki żołnierze bronią gniazda m.in. wydzielając specjalny płyn do walki z przeciwnikiem oraz feromony, które powodują napływ kolejnych mrówek typu Major[3][4]. Królowa gatunku messor barbarus całe życie spędza w oddzielnej komorze ok. 40 cm w głąb ziemi, gniazdo jest zakładane w sposób klasztorny[5].

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Lot godowy rozpoczyna się wczesną jesienią tuż po ostatnich letnich burzach. Jedynie przy dosyć wysokiej wilgotności i temperaturze może dojść do zaplemnienia, które odbywa się w locie[6] Tuż po zaplemnieniu oba osobniki spadają na ziemię, samica po odnalezieniu odpowiedniego podłoża (preferuje żwirowe) pozbywa się skrzydeł, tworzy podziemną komorę i zasklepia jej wejście[7].

Królowa składa pakiet jaj. Z jaj wykluwają się larwy, które karmi zużywając zapasy zmagazynowane w odwłoku i metabolizując niepotrzebne już mięśnie skrzydeł. Z zapłodnionych jaj powstają robotnice, natomiast z niezapłodnionych samce. Królowa ma nad tym pełną kontrolę[potrzebny przypis].

Znaczenie w gospodarce[edytuj | edytuj kod]

Mrówki tego gatunku przyczyniają się do rozsiewania wielu gatunków roślin m.in. lnu[potrzebny przypis].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

  • Messor barbarus barbarus Linnaeus, 1767
  • Messor barbarus gallaoides Santschi, 1929
  • Messor barbarus mediosanguineus Donisthorpe, 1946
  • Messor barbarus nigricans Santschi, 1929
  • Messor barbarus politus Karavaiev, 1912
  • Messor barbarus sahlbergi Forel, 1913
  • Messor barbarus santschii Emery, 1908

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Crist, T.O. & Wiens, J.A., Seed and fruit selection by harvester ants, Messor barbarus, in Mediterranean grassland and scrubland, 1994.
  2. Brown JH, Reichman OJ, Davidson DW, Granivory in desert ecosystems, 1982.
  3. A. Heredia and C. Detrain, Worker size polymorphis mandethological role of sting associated glands in the harvester ant Messor barbarus, 2005.
  4. Caire Detrain Olivier Tasse, Seed drops and caches by the harvester ant Messor barbarus do they contribute to seed dispersal in Mediterranean grasslands?, 2000.
  5. M.Challet C.Jost A.Grimal J.Lluc, How temperature influences displacements and corpse aggregationbehaviors in the ant Messor sancta, 2005.
  6. Gómez C1, Espadaler X, Bas JM., Ant behaviour and seed morphology: a missing link of myrmecochory., 2005.
  7. T.J. Kawecki, A fitness cost of learning ability in Drosophila melanogaster Proceedings of the Roy, 2003.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]