Mszał Erazma Ciołka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mszał Erazma Ciołka
Ilustracja
Strona z Mszału Erazma Ciołka
Oznaczenie Rps 3306 III
Fundator Erazm Ciołek
Data powstania 1515–1518
Miejsce powstania Kraków
Zawartość mszał
Język łacina
Rozmiary 35x26,5 cm
Liczba kart 231
Miejsce przechowywania Biblioteka Narodowa w Warszawie

Mszał Erazma Ciołkaksięga liturgiczna kościoła katolickiego w języku łacińskim, wykonana na zlecenie biskupa Erazma Ciołka w początkach XVI wieku.

Mszał powstał w Krakowie w latach 1515–1518 prawdopodobnie w pracowni Stanisława Samostrzelnika[1]. Zleceniodawcą mszału był biskup płocki Erazm Ciołek[1]. Wymiary mszału to 35x26,5 cm[2]. Zabytek składa się z 231 (232) pergaminowych kart[1][2]. Karty I–VIII są niezapisane[2].

Mszał jest jednym z najwybitniejszych przykładów polskiego Iluminatorstwa z okresu wczesnego renesansu[1]. Na bogatą szatę graficzną składają się samodzielne miniatury (w tym całostronicowa miniatura przedstawiająca ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa na karcie 121v), miniatury w przestrzeni inicjałów (19 miniatur wpisanych w tekst), ozdobne inicjały wielobarwne i jednobarwne, a także ornamenty otaczające kolumny tekstu (5 kart obwiedzionych pełną bordiurą)[3][2]. Dwa inicjały są wycięte (karty 194, 198)[2]. Stan zachowania iluminacji jest różnorodny – niektóre zachowały się w dobrym stanie, inne jednak wykruszyły się w różnym stopniu[3].

Mszał przechowywany był w Bibliotece Załuskich[1]. Po III rozbiorze Polski w 1795 został wywieziony przez Rosjan do Petersburga wraz z wieloma innymi zabytkami[1]. Do Polski powrócił w 1934 na mocy traktat ryskiego i trafił do zbiorów Biblioteki Narodowej[4]. W 1939 został ewakuowany do Rumunii, następnie Francji i ostatecznie do Kanady[5]. Do Biblioteki Narodowej wrócił w lutym 1959[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Władysław Sobucki, Danuta Jarmińska, Donata Rams. Rękopiśmienne skarby Biblioteki Narodowej – badania technologiczne. „Ochrona Zabytków”. 51/2 (201), s. 133–146, 1998. 
  • Missale. Polona. [dostęp 2018-04-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]