Mszczonów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Mszczonów
Ratusz w Mszczonowie
Ratusz w Mszczonowie
Herb
Herb Mszczonowa
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat żyrardowski
Gmina Mszczonów
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1377
Burmistrz Józef Grzegorz Kurek
Powierzchnia 8,56 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

6 409[1]
748,7 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 46
Kod pocztowy 96-320
Położenie na mapie powiatu żyrardowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu żyrardowskiego
Mszczonów
Mszczonów
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Mszczonów
Mszczonów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mszczonów
Mszczonów
Ziemia51°58′28″N 20°30′45″E/51,974444 20,512500
TERC
(TERYT)
1142038024
Urząd miejski
Pl. Piłsudskiego 1
96-320 Mszczonów
Strona internetowa

Mszczonów (jid אַמשינאָוו, Amszinow) – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, położone nad rzeką Okrzeszą, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mszczonów. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa skierniewickiego.

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[2] w starostwie mszczonowskim w ziemi sochaczewskiej województwa rawskiego w 1792 roku[3].

Miasto leży na skrzyżowaniu drogi ekspresowej S8 (część trasy europejskiej E67, niegdyś droga krajowa nr 8) z drogą krajową nr 50, ok. 18 km od autostrady A2.

Według danych z 31 grudnia 2014 miasto miało 6310 mieszkańców[4].

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o Mszczonowie pojawia się w 1245 roku na dokumencie wystawionym przez mazowieckiego księcia Konrada I. Prawa miejskie Mszczonów posiada co najmniej od 1377 r. z nadania księcia mazowieckiego Ziemowita III. Mszczonów do wieku XIV był własnością książęcą i znajdował się w nim niewielki dwór myśliwski, w którym książę zatrzymywał się na czas polowań. Od czasu wojny ze Szwecją w latach 1655–1657 do upadku Rzeczypospolitej w 1795 Mszczonów w zasadzie nie rozwijał się. Pewne oznaki ożywienia wystąpiły pod koniec XVIII wieku. W I poł. XIX wieku Mszczonów należał do najludniejszych miast na zachodnim Mazowszu. W latach 1800 i 1862 w Mszczonowie miały miejsce wielkie pożary, w których spłonęła większość budynków. Na los Mszczonowa wpłynęła także decyzja Namiestnika Królestwa z 1845, w wyniku której linia kolejowa z Warszawy do Wiednia ominęła miasto.

W momencie wybuchu I wojny światowej Mszczonów zamieszkiwało ponad 8 tys. mieszkańców. Po okresie I wojny światowej spadła liczba ludności.

Kolejną tragedią była II wojna światowa. W czasie działań wojennych we wrześniu 1939 miasto zostało zbombardowane przez lotnictwo niemieckie. W czasie kampanii wrześniowej 1939, 8 września 1939 żołnierze niemieccy rozstrzelali 2 polskich jeńców[5]. Tego samego dnia rozstrzelano dalszych 11 jeńców (8 w mundurach, a 3 po cywilnemu)[5], zbrodni dokonała niemiecka 4 dywizja pancerna XVI korpusu 10 armii. 11 września 1939 wycofujący się przed atakującymi Niemcami z przedpola Sieradza i linii Warty 31 Pułk Strzelców Kaniowskich pod dowództwem ppłk Wincentego Wnuka, dokonał kontrataku na znajdujące się już w Mszczonowie oddziały Wehrmachtu. Starcie zakończyło się zwycięstwem Polaków i kompletnym rozbiciem oddziałów niemieckich. Zniszczono niemieckie czołgi i samochody, wozy z zaopatrzeniem. Po zwycięstwie pułk wycofał się z miasta. Jeszcze tego samego dnia wrócili do miasta Niemcy i w odwecie je spalili (zniszczono około 80% zabudowy). Ponadto dokonali licznych egzekucji - m.in. rozstrzelali burmistrza Aleksandra Tańskiego, księdza proboszcza Józefa Wierzejskiego i lekarza Stanisława Zarachowicza. Zastrzelili też ks. Władysława Gołędowskiego, wikariusza parafii w Mszczonowie i kapelana miejscowego hufca ZHP w trakcie opatrywania rannego.

Do aktywizacji gospodarczej miasta przyczyniła się uruchomiona latach 1953 - 54 linia kolejowa do Skierniewic i Pilawy. W latach 1962 - 64 wybudowane zostały Zakłady Produkcji Kruszywa Lekkiego, które produkowały jako jedyne w kraju keramzyt[6]. Od utworzenia w 1972 gminy Mszczonów, miasto rozwija się dynamicznie jako prężnie działający ośrodek logistyczno-przemysłowy, szczególnie zaś od lat 90. wraz z nasileniem transportu drogowego.

11 września 2007, w rocznicę wydarzeń z 1939, w Mszczonowie złożył wizytę prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński[7], biorąc udział w uroczystościach upamiętniających zwycięstwo 31 Pułku Strzelców Kaniowskich. Prezydent przyznał pośmiertne odznaczenia dowódcy zwycięskiego 31 Pułku Strzelców Kaniowskich ppłkowi Wincentemu Wnukowi, a także czterem osobom, które zginęły z rąk Niemców 11 września 1939.

28 czerwca 2008 dokonano uroczystego otwarcia kompleksu basenów geotermalnych.

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Mszczonowa w 2014 roku [1].


Piramida wieku Mszczonow.png

Zabytki[edytuj]

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

Na terenie Mszczonowa działalność religijną prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

Ludzie związani z Mszczonowem[edytuj]

Galeria[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Mszczonow, w oparciu o dane GUS.
  2. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 13.
  3. Karol de Perthées, Mappa szczegulna woiewodztwa rawskiego, 1792
  4. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
  5. a b Szymon Datner: Zbrodnie Wehrmachtu na jeńcach wojennych w II wojnie światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1961, s. 49.
  6. Witold Nastiuszonek "Skierniewice i okolice" Sport i Turystyka 1985, ISBN 83-217-2488-4, str. 96
  7. Strona internetowa Prezydenta RP 2007-09-11 Warto pamiętać o historii.
  8. Oficjalna strona Kościoła Ewangelicznego w Mszczonowie
  9. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 5 czerwca 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj]