Mucharz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 49°48′44.15″N 19°33′22.6″E
- błąd 0 m
WD 49°49'0.1"N, 19°33'0.0"E, 49°48'43.45"N, 19°32'51.04"E
- błąd 14 m
Odległość 706 m
Mucharz
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat wadowicki
Gmina Mucharz
Liczba ludności (2006) 830
Strefa numeracyjna 33
Kod pocztowy 34-106[1]
Tablice rejestracyjne KWA
SIMC 0062969
Położenie na mapie gminy Mucharz
Mapa konturowa gminy Mucharz, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Mucharz”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Mucharz”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Mucharz”
Położenie na mapie powiatu wadowickiego
Mapa konturowa powiatu wadowickiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Mucharz”
Ziemia49°48′44,15″N 19°33′22,60″E/49,812264 19,556278
Strona internetowa

Mucharzwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, siedziba gminy Mucharz. Miejscowość leży nad rzeką Skawą.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Mucharz[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0062975 Borowina część wsi
0062981 Działy część wsi
0062998 Górka część wsi
0063006 Granica część wsi
0063012 Lachówka część wsi
0063029 Rzędziówka część wsi
0063035 W Zarządzie część wsi
0063041 Wądole część wsi
0063058 Zalesie część wsi
0063064 Zapotocze część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najdawniejsze dzieje Mucharza prawdopodobnie związane są z okresem istnienia Państwa Wiślan. Już w IX w. (według sprawozdania Komisji Archeologicznej Uniwersytetu Jagiellońskiego z roku 1903, z przeprowadzonych prac badawczych na terenie Mucharza) Mucharz był ośrodkiem kultu religijnego związanego z religią Słowian. W roku 880 Wiślanie przyjęli chrześcijaństwo z rąk św. Metodego lub jego uczniów (misjonarzy). Przypuszczać należy, że istniejącą tu świątynię zamieniono później na chrześcijańską.

W 1254 roku Mucharz został lokowany. Bolesław V Wstydliwy, nadaniem z Korczyna, przekazał wieś klasztorowi norbertanek ze Zwierzyńca pod Krakowem, które były właścicielkami Mucharza aż do okresu rozbiorów. W 1389 r. książę oświęcimski Jan ponownie wydał dokument erekcyjny i dotacyjny (po splądrowaniu kościoła przez rabusiów i zaginięciu wcześniejszych przywilejów). Wieś położona w końcu XVI wieku w powiecie śląskim województwa krakowskiego była własnością klasztoru norbertanek na Zwierzyńcu w Krakowie[4]. W XVI, XVII i XVIII wieku klasztor często oddawał folwark mucharski w dzierżawę, a także prowadził liczne procesy z okolicznymi szlachcicami, miastem Wadowice i plebanem mucharskim o granice, dochody z dziesięciny i prawo sprzedaży alkoholu.[5] W latach 1772–1918 Mucharz należał do Królestwa Galicji. Przez Mucharz w latach 1847-1849 przeszła epidemia cholery z powodu której zmarły 1122 osoby[6]. W 1782 roku, w wyniku reform kościelnych cesarza Józefa II, Mucharz został odebrany norbertankom i sprzedany Tomaszowi Wilkońskiemu z Jaszczurowej. Dobra te odziedziczył po nim siostrzeniec Józef Pisarzewski. Kolejnymi właścicielami Mucharza byli: w XIX stuleciu Dominik Knesek, a w latach 1882–1945 rodzina Tetschlów.

Mucharz należał do województwa krakowskiego w latach 1919–1939 i 1945–1975. W 1939 r. włączony do III Rzeszy (do 1945 r.), leżał na granicy między Niemcami a Generalnym Gubernatorstwem. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego. W 1986 r. rozpoczęto tutaj budowę zapory i Zbiornika Świnna Poręba, która jest kontynuowana.

Ze wsi pochodził m.in. ks. Czesław Wądolny.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół parafialny św. Wojciecha (obecna świątynia została wzniesiona w 1868 r. na miejscu wcześniejszej)
  • Posążek Matki Boskiej z Dzieciątkiem (druga poł. XIV w.)
  • Dwa gotyckie krucyfiksy
  • Obraz przedstawiający Chrystusa, (XVII w.)
  • Kaplica grobowa Tetschlów położona obok kościoła
  • Grobowiec ostatnich właścicieli Śleszowic – Gabrysiewiczów (na cmentarzu parafialnym)
  • Obelisk 70-lecia Niepodległości Polski

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 799 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. GUS. Rejestr TERYT
  4. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 103.
  5. Mucharz, [w:] Stanisław Witecki, Sakralne Dziedzictwo Małopolski, 2021 [dostęp 2021-06-30].
  6. Historia cmentarza w Mucharzu, www.gimmucharz.iap.pl [dostęp 2021-05-27].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]