Muchołówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy roślin. Zobacz też: artykuł o rodzinie ptaków: muchołówki.
Muchołówka
01 Venusfliegenfalle.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina rosiczkowate
Rodzaj muchołówka
Gatunek muchołówka amerykańska
Nazwa systematyczna
Dionaea Sol. ex Ellis
St.James Chron.Brit.Eve.Post No.1172:4 1768
Synonimy
  • Dionaea corymbosa
    (Raf.) Steud. (1840)
  • Dionaea crinita
    Sol. (1990) nom.superfl.
  • Dionaea dentata
    D'Amato (1998) nom.nud.
  • Dionaea heterodoxa
    D'Amato (1998) nom.nud.
  • Dionaea muscicapa
    St.Hil. (1824) sphalm.typogr.
  • Dionaea sensitiva
    Salisb. (1796)
  • Dionaea sessiliflora
    (auct. non G.Don: Raf.) Steud. (1840)
  • Dionaea uniflora
    (auct. non Willd.: Raf.) Steud. (1840)
  • Drosera corymbosa
    Raf. (1833)
  • Drosera sessiliflora
    auct. non G.Don: Raf. (1833)
  • Drosera uniflora
    auct. non Willd.: Raf. (1833)
Mapa zasięgu
Dionaea distribution (revised).svg
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Muchołówka (Dionaea) – monotypowy rodzaj roślin z rodziny rosiczkowatych zawierający tylko jeden gatunek o nazwie muchołówka amerykańska (Dionaea muscipula)[2]. Jest to roślina występująca w naturze wyłącznie w Karolinie Północnej i Karolinie Południowej (Ameryka Północna)[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Liście
Przekształcone w pułapki (tzw. liście pułapkowe), wabiące ofiary słodkim nektarem i czerwonym ubarwieniem. Ubarwienie pułapki zależy od nasłonecznienia. Pułapka składa się z 2 blaszek, na których znajduje się około 6 włosków czuciowych, po każdej stronie liścia.
Kwiaty
Drobne o średnicy około 5mm, nie mają atrakcyjnego wyglądu. Kwitnienie w przypadku osłabionych roślin może prowadzić do obumarcia rośliny.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina mięsożerna. Siedlisko: tereny bagienne z glebą ubogą w substancje odżywcze. Jeśli potencjalna ofiara potrąci znajdujący się na liściach pułapkowych jeden włosek dwa razy, bądź pojedynczo dwa inne w odstępie mniejszym niż ok. pół minuty, pułapka zamyka się w czasie zwykle krótszym od 1 sekundy. Roślina rozpoczyna wydzielanie enzymów trawiennych. Trawienie trwa kilka dni, w zależności od wielkości ofiary. Po zakończeniu tego procesu pułapka otwiera się i czyha na kolejnego owada (liczba zamknięć pułapki jest ograniczona do około 2-4, czasami do 1). Jeżeli pułapka nie nadaje się już do łapania zdobyczy, usycha, zaś na jej miejsce szybko wyrasta nowa.

Oprócz chwytania owadów podstawowym procesem prowadzonym w liściach jest fotosynteza, będąca źródłem energii dla procesów przemiany materii. Drapieżnictwo pozwala głównie zapewnić wystarczającą ilość azotu, w który ubogie są gleby, na których roślina występuje.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (2001 -)[1]

Należy do rodziny rosiczkowatych, która wraz z kilkoma rodzinami roślin owadożernych tworzy klad bazalny w obrębie rzędu goździkowców (Caryophyllales) należących do dwuliściennych właściwych.

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (DilleniidaeTakht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd NepenthanaeTakht. ex Reveal, rząd rosiczkowce (Droserales Griseb.), rodzina rosiczkowate (Droseraceae Salisb.), rodzaj muchołówka (Dionaea Ellis)[4].

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Znanych jest wiele odmian wyhodowanych sztucznie (kultywarów), są to[5]:

  • 'Akai Ryu' zwana też 'Red Dragon'
  • 'Alien'
  • 'B52'
  • 'Big Mouth'
  • 'Bohemian Garnet'
  • 'Clayton's Red Sunset'
  • 'Clumping Cultivar'
  • 'Coquillage'
  • 'Cupped Trap'
  • 'Dentate Traps'
  • 'Fused Tooth'
  • 'Green Dragon'
  • 'Holland Red'
  • 'Jaws'
  • 'Justina Davis'
  • 'Kinchyaku'
  • 'Korean Melody Shark'
  • 'Louchapates'
  • 'Microdent'
  • 'Mirror'
  • 'Petite Dragon'
  • 'Red Burgundy'
  • 'Red Piranha'
  • 'Red Rosetted'
  • 'Royal Red'
  • 'Sawtooth'
  • 'Scarlet Bristle'
  • 'Wacky Traps'

Mutacje[edytuj | edytuj kod]

Znanych jest również kilka mutacji tej rośliny:

  • Dionaea muscipula "Pom Pom" [6]
  • Dionaea muscipula "White" [7]
  • Dionaea muscipula "False Vivipary" [8]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-10-07].
  2. Dionaea muscipula information from NPGS/GRIN:. [dostęp 2013-07-20].
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  4. Crescent Bloom: James L. Reveal System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Dionaea według Reveala
  5. Venus Fly Trap Registered Cultivar List. [dostęp 2013-07-20].
  6. Dionaea Pom Pom (ang.). [dostęp 2010-06-01].
  7. Dionaea White (ang.). [dostęp 2010-06-01].
  8. Dionaea False Vivipary (ang.). [dostęp 2010-06-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Podbielkowski, Barbara Sudnik-Wójcikowska: Rośliny mięsożerne – zwane też owadożernymi. Warszawa: Multico, 2003. ISBN 83-7073-3379.