Muchomor rdzawobrązowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Muchomor rdzawobrązowy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina muchomorowate
Rodzaj muchomor
Gatunek muchomor rdzawobrązowy
Nazwa systematyczna
Amanita fulva Fr.
Observ. mycol. 1: 2 (Kopenhaga, 1815)
Charakterystyczna duża i luźna pochwa (młody okaz)
Dojrzały owocnik
Blaszki i trzon

Muchomor rdzawobrązowy (Amanita fulva Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae)[1]

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji: Amanita, Amanitaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Po raz pierwszy gatunek ten opisany został przez Jacoba Christiana Schäffera w roku 1774 jako Agaricus fulvus. W 1815 r. Elias Fries przeniósł go do rodzaju Amanita (muchomor)[1]. Później ze względu na brak pierścienia na trzonie umieszczono go w rodzaju Amanitopsis. Obecnie jednak cechę tę uważa się za niewystarczającą i za prawidłową nazwę uważa się diagnozę E. M. Friesa[2].

Synonimy naukowe[3]:

  • Agaricus fulvus Schaeff. 1774
  • Amanita fulva f. alba (Courtec.) Contu 1986
  • Amanita fulva Fr. (1815) f. fulva
  • Amanita vaginata var. fulva (Fr.) Gillet 1874
  • Amanitopsis fulva (Fr.) W.G. Sm. 1908
  • Amanitopsis fulva f. alba Courtec., Miscell 1986
  • Amanitopsis fulva (Schaeff.) W.G. Sm. f. fulva
  • Amanitopsis vaginata var. fulva (Fr.) Sacc. 1887
  • Vaginata fulva (Fr.) A.H. Sm. 1949

Nazwę polską nadał Władysław Wojewoda w 1992 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako muchomor brunatny, bedłka, muchar pochwiasty, mglejarka pochwiasta forma płowa, bedłka mglejarka odmiana żółta, muchomor mglejarka[4].

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnica od 3 do 10 cm, początkowo dzwonkowato stożkowy, później łukowaty z niewielkim garbkiem, na koniec płasko rozpostarty bez garbka/ Jest wyraźnie prążkowany na brzegu, nagi, gładki, przeważnie bez pozostałości osłony, w wilgotnych warunkach lepko oślizgły, jasnobrązowy, pomarańczowobrązowy, na koniec czerwonobrązowy. Czasami na powierzchni znajdują się siwawe resztki osłony. Skórka daje się ściągnąć z całego kapelusza[5].

Blaszki

Średniogęste, nieprzyrośnięte do trzonu, białe lub jasnosiwe[5].

Trzon

Wysokość 8-15 cm, średnica 0,8-1,2 cm, cylindryczny, zwężający się ku górze, gładki, bez pierścienia, u starszych okazów rurkowaty, biały do ochrowobrązowego. Podstawę trzonu otacza błoniasta, luźna pochwa, mająca charakterystyczne dla tego gatunku cechy; jest błoniasta, dołem przyrośnięta, górą wolna, luźna, sięgająca aż do 1/4 wysokości owocnika. Ma kolor od białego do ochrowobrązowego[5].

Miąższ

Miąższ jest wodnisty i białawy, kruchy, cienki, zapach niewyraźny, smak słodkawy[5].

Wysyp zarodników

Biały lub kremowy. Zarodniki kuliste, nieamyloidalne, o rozmiarach 9.7-12.5 × 9,7-12.5 μm[6].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji i Afryce[7]. W Polsce jest pospolity[4].

Rośnie w lasach liściastych i iglastych od nizin do gór, na ziemi, szczególnie pod świerkami, ale także pod sosnami, dębami, bukami i brzozami[5].

Znaczenie[edytuj]

Grzyb mikoryzowy[4], grzyb jadalny[5], jednak odradza się jego zbieranie, można go bowiem pomylić z innymi, trującymi gatunkami grzybów[6].

Gatunki podobne[edytuj]

  • muchomor żółtawy (Amanita crocea), który tworzy większe owocniki i ma kapelusz o żywym pomarańczowym kolorze[5].
  • muchomor szarawy (Amanita vaginata). Zwykle ma szarawe odcienie, ale istnieją odmiany o ubarwieniu bardzo podobnym do muchomora rdzawobrązowego. Różnią się pochwą[8]

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. Fraiture A. (1993). Les Amanitopsis d'Europe (in French). Jardin Botanique Nationale de Belgique. s. 75–8
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-20].
  4. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  5. a b c d e f g Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. a b Rogers Mudhrooms (ang.). [dostęp 2013-09-04].
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].
  8. Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.