Muchomor rdzawobrązowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Muchomor rdzawobrązowy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina muchomorowate
Rodzaj muchomor
Gatunek muchomor rdzawobrązowy
Nazwa systematyczna
Amanita fulva Fr.
Observ. mycol. 1: 2 (Kopenhaga, 1815)
Charakterystyczna duża i luźna pochwa (młody okaz)
Dojrzały owocnik
Blaszki i trzon

Muchomor rdzawobrązowy (Amanita fulva Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae)[1]

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Amanita, Amanitaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Po raz pierwszy gatunek ten opisany został przez Jacoba Christiana Schäffera w roku 1774 jako Agaricus fulvus. W 1815 r. Elias Fries przeniósł go do rodzaju Amanita (muchomor)[1]. Później ze względu na brak pierścienia na trzonie umieszczono go w rodzaju Amanitopsis. Obecnie jednak cechę tę uważa się za niewystarczającą i za prawidłową nazwę uważa się diagnozę E. M. Friesa[2].

Synonimy naukowe[3]:

  • Agaricus fulvus Schaeff. 1774
  • Amanita fulva f. alba (Courtec.) Contu 1986
  • Amanita fulva Fr. (1815) f. fulva
  • Amanita vaginata var. fulva (Fr.) Gillet 1874
  • Amanitopsis fulva (Fr.) W.G. Sm. 1908
  • Amanitopsis fulva f. alba Courtec., Miscell 1986
  • Amanitopsis fulva (Schaeff.) W.G. Sm. f. fulva
  • Amanitopsis vaginata var. fulva (Fr.) Sacc. 1887
  • Vaginata fulva (Fr.) A.H. Sm. 1949

Nazwę polską nadał Władysław Wojewoda w 1992 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako muchomor brunatny, bedłka, muchar pochwiasty, mglejarka pochwiasta forma płowa, bedłka mglejarka odmiana żółta, muchomor mglejarka[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica od 3 do 10 cm, początkowo dzwonkowato stożkowy, później łukowaty z niewielkim garbkiem, na koniec płasko rozpostarty bez garbka/ Jest wyraźnie prążkowany na brzegu, nagi, gładki, przeważnie bez pozostałości osłony, w wilgotnych warunkach lepko oślizgły, jasnobrązowy, pomarańczowobrązowy, na koniec czerwonobrązowy. Czasami na powierzchni znajdują się siwawe resztki osłony. Skórka daje się ściągnąć z całego kapelusza[5].

Blaszki

Średniogęste, nieprzyrośnięte do trzonu, białe lub jasnosiwe[5].

Trzon

Wysokość 8-15 cm, średnica 0,8-1,2 cm, cylindryczny, zwężający się ku górze, gładki, bez pierścienia, u starszych okazów rurkowaty, biały do ochrowobrązowego. Podstawę trzonu otacza błoniasta, luźna pochwa, mająca charakterystyczne dla tego gatunku cechy; jest błoniasta, dołem przyrośnięta, górą wolna, luźna, sięgająca aż do 1/4 wysokości owocnika. Ma kolor od białego do ochrowobrązowego[5].

Miąższ

Miąższ jest wodnisty i białawy, kruchy, cienki, zapach niewyraźny, smak słodkawy[5].

Wysyp zarodników

Biały lub kremowy. Zarodniki kuliste, nieamyloidalne, o rozmiarach 9.7-12.5 × 9,7-12.5 μm[6].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji i Afryce[7]. W Polsce jest pospolity[4].

Rośnie w lasach liściastych i iglastych od nizin do gór, na ziemi, szczególnie pod świerkami, ale także pod sosnami, dębami, bukami i brzozami[5].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy[4], grzyb jadalny[5], jednak odradza się jego zbieranie, można go bowiem pomylić z innymi, trującymi gatunkami grzybów[6].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

  • muchomor żółtawy (Amanita crocea), który tworzy większe owocniki i ma kapelusz o żywym pomarańczowym kolorze[5].
  • muchomor szarawy (Amanita vaginata). Zwykle ma szarawe odcienie, ale istnieją odmiany o ubarwieniu bardzo podobnym do muchomora rdzawobrązowego. Różnią się pochwą[8]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. Fraiture A. (1993). Les Amanitopsis d'Europe (in French). Jardin Botanique Nationale de Belgique. s. 75–8
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-20].
  4. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  5. a b c d e f g Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. a b Rogers Mudhrooms (ang.). [dostęp 2013-09-04].
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].
  8. Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.