Mundur leśnika

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przepisy z 1838 roku dotyczące mundurów dla urzędników leśnych w Królestwie Polskim

Mundur leśnika – to w wielu krajach świata rodzaj jednolitego oraz standardowego ubioru (uniformu) przeznaczonego dla służby leśnej, pełniącego funkcje reprezentacyjne oraz ochronne. W Polsce mundur leśnika przysługuje m.in. Służbie Leśnej Lasów Państwowych i zakładany jest na czas pełnienia czynności służbowych i ceremonii. Eksponuje on rangę zawodu i różnicuje szarżę leśnika (stopnień i stanowisko służbowe) - wyrażoną w dystynkcjach wyszywanych na patkach kołnierzowych. Spełnia również rolę odzieży ochronnej.

Mundur leśnika to jeden z wielu rodzajów munduru tzw. korpusu służby cywilnej (tu wymienić można m.in. mundur łowiecki, mundur górniczy, mundur harcerski), który obok wcześniejszego chronologicznie (i bardziej wyeksponowanego) munduru wojskowego jest przedmiotem badań mundurologii - jednej z nauk pomocniczych historii, zajmującej się całokształtem badań nad historią mundurów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Narodowy polski mundur służb leśnych pochodzi z czasów Królestwa Polskiego (Kongresowego). Panujący podówczas car Rosji i król Polski Aleksander I Romanow w dniu 1 grudnia 1819 r. wydał dekret podnoszący status Administracji Leśnej Rządowej do rangi Królewskiego Korpusu Leśnego (KKL)[1]. W dekrecie tym wydzielono z administracji państwowej służbę leśną, zaistniała więc konieczność ustanowienia dla niej także oddzielnego munduru, który stał się pierwszym w dziejach Polski narodowym uniformem leśnym - w części kraju pozostającej w unii personalnej z Rosją.

Na początku XIX stulecia mundur leśnika pojawił się niemal równocześnie w wielu innych krajach europejskich, m.in. w Prusach w 1817 r., później w Imperium Rosyjskim w 1837 r. - gdzie wzorowany był na polskim mundurze leśnym[2].

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Współczesny mundur wyjściowy męski leśnika

Mundur leśnika zasadnicze elementy i stylistykę zaczerpnął z munduru wojskowego. W projekcie munduru z 1819 r. zastosowano powszechnie panującą wówczas "modę napoleońską". Po raz pierwszy określono tu wzory dystynkcji służbowych, krój oraz zieloną barwę stroju leśnika. Odtąd, aż po czasy współczesne polscy leśnicy noszą mundury z haftem srebrnym przedstawiającym liście dębowe i żołędzie. Pomimo charakterystycznej dla swej epoki rozbudowanej stylistyki, mundur zachowywał umiar i dzięki temu był stosunkowo prostym i praktycznym ubiorem w codziennym użyciu.

XIX-wieczny mundur leśny zachował odrębną polską symbolikę narodową. Pomimo faktu, że oficjalnym godłem Królestwa Polskiego był czarny dwugłowy orzeł carski z polską tarczą herbową umieszczoną na jego piersiach, to godłem wojskowym pozostał Orzeł Biały, który był identyczny od czasów napoleońskich. To właśnie ten orzeł znalazł się na guzikach mundurów oficerów leśnych, a także na guziku spinającym kordon na ich kapeluszach, wykończeniach felcechów, ponad chwastami, na klamrach przy pendencie oraz na ładownicach i czakach (stanowiących nakrycie głowy strzelców i strażników leśnych)[3].

Współczesny mundur polskich służb leśnych w swoim projekcie również jest zbliżony do munduru wojskowego. Pomimo zmian mody jakie miały miejsce na przestrzeni 200 lat jego historii, zachował on pewne cechy wspólne ze swoim pierwowzorem z epoki napoleońskiej, takie jak zielony kolor, polskie godło państwowe, a także wyszycia haftem srebrnym liści dębowych oraz żołędzi.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. L. S. Pręcikowski, Ludzie lasu i ich mundur, Warszawa 2006, s. 33.
  2. Tamże; K. Jażdżewski, Historia lasów gdańskich, Gdynia 2016, s. 71.
  3. L. S. Pręcikowski, dz. cyt., s. 38-39.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Leszek Sławomir Pręcikowski, Ludzie lasu i ich mundur, Centrum Informacyjne Lasów Państwowych/Wydawnictwo ILKA, Warszawa 2006.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]