Muniek Staszczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Muniek Staszczyk
Ilustracja
Zygmunt Staszczyk 2012
Imię i nazwisko Zygmunt Marek Staszczyk
Pseudonim Muniek
Data i miejsce urodzenia 5 listopada 1963
Częstochowa
Pochodzenie Częstochowa
Instrumenty gitara basowa, gitara
Gatunki rock, pop-rock, punk rock, southern rock, punk, muzyka alternatywna, rock alternatywny
Zawód wokalista, muzyk, producent muzyczny
Aktywność od 1982
Wydawnictwo Sony Music Entertainment Poland, S.P. Records
Powiązania Shambo
Współpracownicy
Maciej Majchrzak, Hubert Karwacki, Michał Marecki, Jan Pęczak, Sidney Polak, Paweł Nazimek, Andrzej Zeńczewski
Zespoły
T.Love (od 1982)
Szwagierkolaska (od 1995)
Muniek i Przyjaciele (od 2018)
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Strona internetowa

Muniek Staszczyk, właśc. Zygmunt Marek Staszczyk (ur. 5 listopada 1963[1] w Częstochowie) – polski muzyk, współzałożyciel, lider, wokalista, autor tekstów, w początkowym okresie także basista zespołu T.Love. Współpracował z wieloma artystami i zespołami, takimi jak Maanam, Kasia Nosowska, Pidżama Porno, Zipera czy Habakuk. Członek Akademii Fonograficznej ZPAV[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Jest jedynym synem Anny z domu Kotołowskiej i Tomasza Staszczyków[3], którzy pobrali się w 1963[4]. Pochodzi z robotniczej rodziny[5] – jego ojciec był tokarzem, a matka obejmowała kierownicze stanowisko w sklepie spożywczym[6]. Wychowywał się na częstochowskim Rakowie[7]. Jego prapradziadek działał w Polskiej Partii Socjalistycznej, a pradziadek – Celestyn Dzięciołowski – był więziony w Cytadeli Warszawskiej ze Stefanem Okrzeją[8][9].

W latach 1978–1982 uczył się w częstochowskim IV LO[3][10], a w 1991 – po dziewięciu latach nauki – ukończył studia na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego[11][12]. W czasie studiów mieszkał w akademiku UW przy ul. Kickiego na Grochowie[13].

Kariera zawodowa[edytuj | edytuj kod]

W 1979 założył zespół Schoolboys[14]. Następnie współtworzył z Markiem Kramerem zespół Opozycja, znany też jako Atak[15], z którym w listopadzie 1981 wystąpił na II Festiwalu Nowej Fali w Toruniu[16] i na Festiwalu w Jarocinie[3].

W styczniu 1982 założył zespół Teenage Love Alternative, z którym debiutował występem na studniówce IV LO[3], a następnie wystąpił m.in. podczas malborskiego festiwalu „Malrock 1983” i Festiwalu w Jarocinie w 1984. Od 1986 zespół nosi nazwę T.Love[17]. Równocześnie z działalnością w zespole, w latach studenckich tworzył duet „Jesus Płochares” z Wojciechem Płocharskim, z którym wystąpił na Ogólnopolskim Przeglądzie Piosenki Aktorskiej[18], a w 1983 przez kilka tygodni śpiewał w zespole Trawnik[19].

Latem 1989 wyjechał w celach zarobkowych do Londynu[20]. W grudniu 1989 wrócił do Polski, po czym założył zespół Gary i Gitary[21], który następnie porzucił na rzecz reaktywowanego T.Love. W 1990 został redaktorem magazynu młodzieżowego „Atak”[22]. W 1992 wydał książkę wspomnieniową Dzieci rewolucji, którą napisał na podstawie swojej pracy magisterskiej[23]. W 1993 został perkusistą zespołu Paul Pavique Movement założonym przez Pawła Dunina-Wąsowicza[24] oraz wydał tomik poezji pt. Gandża[25].

W latach 1994–2003 śpiewał w założonym z Krzysztofem Typą zespole Niespodzianka[26]. W 1995 wraz z Andrzejem Zeńczewskim założył zespół Szwagierkolaska[27], z którym wydał dwa albumy studyjne: Luksus (1995) i Kicha (1999), zawierające głównie piosenki Stanisława Grzesiuka w nowych aranżacjach[28]. Za pierwszą płytę otrzymali Fryderyka 1995 w kategorii Album roku – muzyka tradycji i źródeł. Odbyli plenerową trasę koncertową w 1996 i klubową wiosną 1997[29].

Od 2001 przez kilka lat śpiewał w zespole Reggae In A Polish Style[26]. W sezonie 2000/2001 wcielał się w Vana Morrisona w sztuce Jeździec burzy reżyserowanej przez Arkadiuszka Jakubika i wystawianej w Teatrze Rampa w Warszawie[30]. W 2001 otrzymał nagrodę Tęczowego Lauru za „konsekwentny pacyfizm i otwartość przekazywaną w twórczości artystycznej”. W 2006 pojawił się w filmie dokumentalnym poświęconym Stanisławowi Grzesiukowi pt. Grzesiuk. Chłopak z ferajny[31].

Latem 2009 nagrał utwór „Kalambury” z tekstem wiersza Władysława Broniewskiego, będący singlem z albumu zespołu Pustki o tym samym tytule, a także zaśpiewał w utworze „Uderzam w deskę” na podstawie wiersza Zbigniewa Herberta „Kołatka”, umieszczonym na albumie grupy Karimski Club pt. Herbert[32]. 30 września został uhonorowany przez III Program Polskiego Radia nagrodą Mateusz za „25 lat niezależności, niespożytej energii, młodzieńczego entuzjazmu, wierności sobie i swojej muzyce”[33].

W 2010 wydał pierwszy solowy album pt. Muniek[34], którą nagrał z Janem Benedkiem i na której nagranie otrzymał od wytwórni Sony Music 200 tys. zł zaliczki[35]. Album promował singlami „Tina”, „Święty”, „Kain i Abel” i „Dzieje grzechu”, który nagrał w duecie z Anną Marią Jopek[36]. W grudniu 2011 wystąpił w widowisku 16.12.1981 wyreżyserowanym przez Łukasza Kobielę, które odbyło się w 30. rocznicę pacyfikacji kopalni „Wujek” w Katowicach[37]. 6 maja 2012 odbył się koncert jubileuszowy Częstochowa gra Muńka z okazji 30-lecia debiutu muzycznego Staszczyka[38], w którym wystąpili m.in. Krzysztof Grabowski, Marek Piekarczyk, Kasia Kowalska, Stanisław Sojka, Martyna Jakubowicz, Adam Nowak, Tomasz Olejnik, Janusz Iwański, Wojciech Turbiarz, Jacek Pałucha czy Piotr Machalica[39]. 20 maja wystąpił z utworem „Krajobraz z Wilgą i ludzie” w koncercie Projektu Grechuta upamiętniającym Marka Grechutę[40]. Podczas wydarzenia poznał Marka Jackowskiego, na którego zaproszenie nagrał utwory „Nie zawsze jest tak jak chcesz” i „Ulica miłości”, umieszczone na albumie artysty pt. Marek Jackowski z października 2013[40]. Również w 2013 rozpoczął współpracę z zespołem Shamboo[41].

W 2014 zwyciężył w częstochowskim plebiscycie „Ludzie Dwudziestolecia”, czego efektem była wystawa „Muniek Story” prezentowana w miejskim ratuszu[42]. W maju 2015 premierę miał album Stanisławy Celińskiej pt. Atramentowa..., na której znalazł się m.in. utwór „Wielka słota”, nagrany przez nią w duecie ze Staszczykiem [43]. We wrześniu odbył trasę koncertową „Warsaw Bombs”, obejmującą pięć występów w Chinach[44]. W 2017 premierę miał album projektu Dylan.pl pt. Niepotrzebna pogodynka, żeby znać kierunek wiatru, na którą nagrał dwie polskojęzyczne wersje piosenek Boba Dylana – „Czasy nadchodzą nowe” („The Times They Are A-Changin’”) i „Adam dał imiona zwierzętom” („Man Gave Names to All the Animals”)[45]. W 2018 nagrał utwór „Mietek” z tekstem Józefa Tischnera, umieszczony na dedykowanym mu albumie pt. Tischner. Mocna nuta[32], a także odbył akustyczną trasę koncertową „Muniek i Przyjaciele”[46].

W lipcu 2020 potwierdził reaktywację zespołu T.Love i wydanie nowego albumu z okazji 40-lecia formacji, które przypada w 2022[47]. W marcu 2021 wydał koncertowy album pt. Muniek i Przyjaciele – Na żywo i akustycznie 2018-2019[48].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

1 lipca 1989 poślubił Martę Kucharzak[49], z którą jest związany od 1985[50]. Mają dwoje dzieci, syna Jana (ur. 1990)[51] oraz córkę Marię (ur. 1993)[9][52].

Zmagał się z depresją[53], w latach 2010–2012 odbył psychoterapię[54].

Został ambasadorem zorganizowanych w Krakowie Światowych Dni Młodzieży 2016[55].

17 lipca 2019 podczas pobytu w Londynie dostał wylewu, przez co wszystkie zaplanowane koncerty solowe artysty zostały odwołane[56].

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz więcej w artykule T.Love, w sekcji Dyskografia.
 Zobacz więcej w artykule Szwagierkolaska, w sekcji Dyskografia.
 Zobacz więcej w artykule Yugopolis, w sekcji Dyskografia.
Albumy solowe
Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście Certyfikat
POL
Muniek
  • Data: 15 marca 2010[57]
  • Wydawca: Sony Music
3[58]
  • POL: złota płyta[59]
Tata (oraz Shambo)
  • Data: 6 września 2013[60]
  • Wydawca: S.P. Records
Syn miasta
  • Data: 18 października 2019
  • Wydawca: Agora S.A.
3[61]
„–” album nie był notowany.
Albumy koncertowe
Tytuł Dane dot. albumu
Muniek. Najmniejszy koncert świata
  • Data: 9 września 2010
  • Wydawca: Agora
  • Format: DVD, digital download

Z zespołem Muniek i Przyjaciele[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Danie dot. albumu
Na żywo i akustycznie 2018–2019
  • Data: 5 marca 2021
  • Wydawca : Art2Music
  • Format: CD

Single[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Rok Pozycja na liście Certyfikat Album
POL
[63]
LP3
[64]
SLiP
[65]
RMF FM
Chłopcy(Myslovitz, gościnnie: Muniek Staszczyk)[66] 2000 Miłość w czasach popkultury
„Tina” 2009 27 2 Muniek
„Święty” 2010 4 11
„Kain i Abel” 15
„Dzieje grzechu” (gościnnie: Anna Maria Jopek)[67] 15 12
„Tata” (oraz Shambo) 2013 32 Tata
„Nobody's Perfect”[68] 2014 11 5 Muniek (re-edycja)
„Mietek” 2018 32 Tischner. Mocna nuta
Pola 2019 7 1 9 1
  • ZPAV: platynowa płyta[69]
Syn miasta
„Krajobraz z wilgą i ludzie”
„Ołów” 25
„Ta piosenka nie jest dla Ciebie” 2020 3
„Bo życie jest”
„–” singel nie był notowany.
Inne notowane utwory
Tytuł Rok Pozycja na liście Album
LP3
[64]
SLiP
[65]
„Lekarze dusz” (Krzysztof Krawczyk, gościnnie: Muniek Staszczyk) 2004 42 To, co w życiu ważne
„Port” 2013 24 26 Klenczon Legenda – Artyści
w hołdzie Krzysztofowi Klenczonowi
„Ulica miłości” (Marek Jackowski, gościnnie: Muniek Staszczyk) 22 Marek Jackowski
„Co to za miejsce?” 2019 26 Albo Inaczej 2
„–” utwór nie był notowany.
Z gościnnym udziałem
Album Rok Utwór Źródło
S.W.A.T. – Wczoraj 1993 „Nic się nie zmienia” [70]
Pidżama PornoKoncertówka part 1 2002 „Outsider”, „Do nieba wzięci” [71]
ZiperaDruga strona medalu 2004 „Do roboty!” [72]
Krzysztof KrawczykTo, co w życiu ważne „Lekarze dusz” [73]
Voo VooXX Cz.1 2005 „Kula hula” [74]
Habakuk4 life utwór „Miasto” [75]
YugopolisSłoneczna strona miasta 2007 „Warszawski lot” [76]
HabakukA ty siej „Karmaniola”, „Krajobraz po uczcie” [77]
Karimski ClubHerbert 2009 „Uderzam w deskę” [78]
Farben LehreFerajna „Ferajna”, „Autobusy i tramwaje”, „Niech się stanie” [79]
Marek JackowskiMarek Jackowski 2013 „Ulica miłości”, „Nie zawsze jest tak jak chcesz” [80]
Teledyski
Tytuł Rok Reżyseria Album Źródło
„Dzieje grzechu” (gościnnie: Anna Maria Jopek) 2010 Mateusz Pleskacz, Jacek Nastał Muniek [81]
„Święty” Xawery Żuławski, Maria Strzelecka [82]
„Port” 2013 Łukasz Jedynasty Klenczon Legenda – Artyści
w hołdzie Krzysztofowi Klenczonowi
[83]
„Tata” (oraz Shambo) Jan Pietrzak Tata [84]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Rok Uwagi
Małżowina 1998 reżyseria: Wojciech Smarzowski
Dzieci Jarocina 2000 film dokumentalny, reżyseria: Petro Aleksowski
Przystanek Woodstock – Najgłośniejszy Film Polski 2003 film dokumentalny, reżyseria: Jerzy Owsiak
Historia polskiego rocka 2008 film dokumentalny, reżyseria: Leszek Gnoiński, Wojciech Słota
Beats of Freedom – Zew wolności 2010 film dokumentalny, reżyseria: Leszek Gnoiński, Wojciech Słota
Jarocin – Historia rockiem pisana, czyli 30 lat Festiwalu film dokumentalny, reżyseria: Dorota Tuńska

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Rok Kategoria Tytułem Nagroda Nota Źródło
2009 Wydarzenie Muniek Staszczyk Nagroda Muzyczna Programu Trzeciego – „Mateusz” Laur [85]
2011 Album roku rock Muniek Fryderyki 2011 Nominacja [86]
2020 Album roku rock Syn miasta Fryderyki 2020 Laur
Autor roku Syn miasta Nominacja
Utwór roku „Pola” Laur
Przebój roku (nagroda publiczności) „Pola” Nominacja

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Leszek Gnoiński, Jan Skaradziński, Encyklopedia Polskiego Rocka, Warszawa: Świat Książki, 1997, s. 417, ISBN 83-7129-570-7, OCLC 43868642.
  2. ZPAV: Akademia Fonograficzna (Sekcja Muzyki Rozrywkowej) (pol.). zpav.pl. [dostęp 2010-10-03].
  3. a b c d Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 525
  4. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 26, 31.
  5. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 48.
  6. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 32, 38, 41.
  7. Wywiad Z. Staszczyka dla Students.pl (pol.). students.pl. [dostęp 2017-10-08].
  8. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 34.
  9. a b Trzeba szczerze grać, nie udawać celebryty. O dojrzewaniu artysty z Muńkiem Staszczykiem, liderem zespołu T-Love, rozmawia Anita Czupryn. „Polska The Times. Magazyn”, s. VI-VII, 2-4 listopada 2012. 
  10. Poczet absolwentów IV L.O. im. H. Sienkiewicza w Częstochowie (pol.). absolwenci.sieniu.czest.pl. [dostęp 2012-08-18].
  11. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 178.
  12. Wywiad Z. Staszczyka dla „Gazety Wyborczej”, 1998 (pol.). niniwa22.esy.es. [dostęp 2017-10-08].
  13. Joanna Rolińska: Ale jest Warszawa. Rozmowy. Warszawa: The Facto, 2014, s. 138. ISBN 978-83-61808-37-4.
  14. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 8.
  15. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 73, 81, 106.
  16. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 113.
  17. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 184.
  18. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 160–161.
  19. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 215.
  20. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 198.
  21. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 313.
  22. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 205.
  23. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 173.
  24. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 311.
  25. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 182.
  26. a b Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 316
  27. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 258–259.
  28. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 262–263.
  29. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 266.
  30. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 338.
  31. Grzesiuk. Chłopak z ferajny (pol.). filmpolski.pl. [dostęp 2015-11-21].
  32. a b Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 420–421
  33. Laureaci Mateuszy Trójki 2009 (pol.). polskieradio.pl. [dostęp 2017-10-08].
  34. Wokalista T.Love solo
  35. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 416.
  36. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 414–415.
  37. Za Wolność Męczennicy!!!. [dostęp 2013-02-17].
  38. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 479.
  39. Koncert na 30-lecie debiutu Muńka: niedziela, godz. 20, pl. Biegańskiego (pol.). czestochowa.gazeta.pl. [dostęp 2017-10-08].
  40. a b Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 471
  41. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 530.
  42. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 477.
  43. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 474.
  44. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 493.
  45. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 446–447.
  46. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 509.
  47. T. Love wróci z nową płytą i w wyjątkowym składzie, Teraz Muzyka [dostęp 2021-03-25].
  48. Muniek i Przyjaciele - Na żywo i akustycznie 2018_2019 - Muniek o płycie. [dostęp 2021-03-25].
  49. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 188.
  50. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 187.
  51. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 197.
  52. Wywiad Z. Staszczyka dla „Życia Warszawy”, 2008 (pol.). zw.com.pl. [dostęp 2012-08-18].
  53. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 22, 434.
  54. Staszczyk i Księżyk 2019 ↓, s. 438.
  55. Ambasadorzy. krakow2016.com. [dostęp 2017-06-23].
  56. Muniek Staszczyk miał wylew. Muzyk T. Love wydał oświadczenie ze szpitala w Londynie, tvn24.pl [dostęp 2019-07-31].
  57. Wokalista T.Love solo (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2017-10-08].
  58. OLiS – sprzedaż w okresie 15.03.2010 – 21.03.2010 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2010-03-26].
  59. Muniek – Muniek (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2010-03-26].
  60. Shamboo + Muniek – Tata (pol.). polskirock.art.pl. [dostęp 2017-10-08].
  61. OLiS – sprzedaż w okresie 18.10.2019 – 24.10.2019 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2019-10-31].
  62. Złote płyty CD (przyznane w 2020 roku) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2020-03-05].
  63. Muniek Staszczyk – Święty (AirPlay Top: 29.05. – 04.06.2010) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2014-11-04].
    Muniek Staszczyk – Pola (AirPlay Top: 17.08. – 23.08.2019) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2019-08-26].
  64. a b LP3 – statystyki dla wykonawcy Muniek. lp3.pl. [dostęp 2014-10-31].
    LP3 – statystyki dla wykonawcy Muniek Staszczyk. lp3.pl. [dostęp 2014-10-31].
    LP3 – statystyki dla wykonawcy Muniek & Anna Maria Jopek. lp3.pl. [dostęp 2014-10-31].
    LP3 – statystyki dla wykonawcy Marek Jackowski & Muniek. lp3.pl. [dostęp 2014-10-31].
    LP3 – statystyki dla wykonawcy Shambo & Muniek. lp3.pl. [dostęp 2014-10-31].
  65. a b SLiP – Statystyki dla wykonawcy Muniek (pol.). radioszczecin.pl. [dostęp 2014-11-04].
    SLiP – Statystyki dla wykonawcy Muniek & Anna Maria Jopek (pol.). radioszczecin.pl. [dostęp 2014-11-04].
    SLiP – Notowanie 681 z 19 czerwca 2004 roku. (pol.). radioszczecin.pl. [dostęp 2014-11-04].
  66. Myslovitz – Chłopcy (pol.). polskirock.art.pl. [dostęp 2017-10-08].
  67. Muniek – Dzieje grzechu (ang.). itunes.apple.com. [dostęp 2014-11-04].
  68. Muniek – Nobody's Perfect (ang.). itunes.apple.com. [dostęp 2014-11-04].
  69. ZPAV: platynowe płyty 2019 (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2019-12-11].
  70. Muzycy T.Love w innych projektach (pol.). t-love.art.pl. [dostęp 2017-10-08].
  71. Pidżama Porno – Koncertówka 1º (ang.). discogs.com. [dostęp 2014-03-26].
  72. Zipera – Druga Strona Medalu (ang.). discogs.com. [dostęp 2014-03-26].
  73. Krzysztof Krawczyk – To, Co W Życiu Ważne (ang.). discogs.com. [dostęp 2014-03-26].
  74. Voo Voo – XX Cz. 1 (pol.). polskirock.art.pl. [dostęp 2017-10-08].
  75. Habakuk – 4 Life (ang.). discogs.com. [dostęp 2014-03-26].
  76. Yugopolis – Słoneczna strona miasta (pol.). polskirock.art.pl. [dostęp 2017-10-08].
  77. Płyta A ty siej... – Habakuk (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2017-10-08].
  78. Anna Sobańska-Markowska: Herbert, Karimski i Gaba Kulka (pol.). tvp.info. [dostęp 2014-03-26].
  79. Farben Lehre – Ferajna (pol.). polskirock.art.pl. [dostęp 2017-10-08].
  80. Marek Jackowski – Marek Jackowski (ang.). discogs.com. [dostęp 2014-03-26].
  81. Muniek – Dzieje grzechu (pol.). youtube.com. [dostęp 2014-03-26].
  82. Muniek – Święty (pol.). youtube.com. [dostęp 2014-03-26].
  83. Muniek – Port (pol.). youtube.com. [dostęp 2014-03-26].
  84. Muniek, Shambo – Tata (pol.). youtube.com. [dostęp 2014-03-26].
  85. Laureaci Mateuszy Trójki 2009 (pol.). polskieradio.pl. [dostęp 2016-07-14].
  86. Fryderyki 2011: Nominacje (pol.). zpav.pl. [dostęp 2011-02-23].
  87. M.P. z 2011 r. nr 107, poz. 1077