Murówka zwyczajna
| Podarcis muralis | |||
| (Laurenti, 1768) | |||
| |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
murówka zwyczajna | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
| |||
Murówka zwyczajna[3], jaszczurka murowa (Podarcis muralis) – gatunek jaszczurki z rodziny jaszczurkowatych (Lacertidae).
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Murówka zwyczajna występuje w Europie i skrajnie zachodniej Azji – od Hiszpanii i Francji na wschód po Rumunię, Bułgarię, Grecję i północno-zachodnią Turcję[1][2]. Występuje w najcieplejszych rejonach południowej części Europy Środkowej, a północna granica występowania przebiega na terenie południowo-zachodnich Niemiec, Austrii i Słowacji z izolowanymi stanowiskami w Holandii, Czechach i w Polsce[4], gdzie notowano pojedyncze populacje od roku 2011 w kamieniołomach na Dolnym Śląsku (w okolicach Strzelina, Przeworna[5] i Gęsińca[4]). Badania wykazały, że populacje odnotowane w Polsce zostały introdukowane[6].
Środowisko
[edytuj | edytuj kod]Zamieszkuje kamieniste nieużytki, winnice, widne lasy; w południowej Europie spotykana także na murach budynków.
Murówka zwyczajna jest jedną z najbardziej ciepłolubnych, a zarazem najsilniej zagrożonych wyginięciem środkowoeuropejskich jaszczurek.
Tryb życia
[edytuj | edytuj kod]Gatunek owadożerny, aktywny przez cały dzień przy ciepłej pogodzie.
Pokarm: owady, pająki, stonogi.
Podgatunki
[edytuj | edytuj kod]Reptile Database wyróżnia 14 podgatunków[1]:
- Podarcis muralis albanica (Bolkay, 1919)
- Podarcis muralis appenninica (Taddei, 1949)
- Podarcis muralis baldasseronii (Taddei, 1949)
- Podarcis muralis beccarii (Lanza, 1958)
- Podarcis muralis breviceps (Boulenger, 1905)
- Podarcis muralis brongniardii (Daudin, 1802)
- Podarcis muralis colosii (Taddei, 1949)
- Podarcis muralis maculiventris (Werner, 1891)
- Podarcis muralis marcuccii (Lanza, 1956)
- Podarcis muralis muralis (Laurenti, 1768)
- Podarcis muralis nigriventris Bonaparte, 1838
- Podarcis muralis sammichelii Lanza, 1976
- Podarcis muralis tinettoi (Taddei, 1949)
- Podarcis muralis vinciguerrai (Mertens, 1932)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e P. Uetz & J. Hallermann, Podarcis muralis, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-08-02] (ang.).
- ↑ a b Podarcis muralis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 388. ISBN 83-01-14344-4.
- ↑ a b Jaszczurka murowa. Skąd wzięła się na Dolnym Śląsku? [online], Nauka w Polsce [dostęp 2020-11-17] (pol.).
- ↑ Monika Wirga i Tomasz Majtyka. Records of the Common Wall Lizard Podarcis muralis (Laurenti, 1768) (Squamata: Lacertidae) from Poland. „Herpetology Notes”. 6, s. 421–423, 2013. Societas Europaea Herpetologica. ISSN 2071-5773. (ang.).
- ↑ Carmen Kowalik i inni, Tracking the origin and current distribution of wall lizards (Podarcis spp.) in Poland, „Amphibia-Reptilia”, 46 (1), 2024, s. 69–83, DOI: 10.1163/15685381-bja10206 (ang.).