Muzeum Lenina w Poroninie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pomnik Lenina w Poroninie, w tle budynek muzeum. Lata 60-te XX wieku
Fragment ekspozycji z popiersiem Józefa Stalina, początek lat 50.

Muzeum Lenina w Poroninie – placówka muzealna istniejąca w latach 1947–1990 w Poroninie, upamiętniająca Włodzimierza Lenina.

Opis[edytuj]

Włodzimierz Lenin w latach 1913–1914 mieszkał w Białym Dunajcu, często przebywając w karczmie Pawła Guta-Mostowego.

W Poroninie odbywały się w latach 1913–1914 spotkania Lenina z rewolucjonistami przyjeżdżającymi z Rosji, działaczami SDPRR. Lenin zamierzał zorganizować tam w 1914 roku szkołę partyjną na wzór szkoły w Lonjumeau pod Paryżem. Miała ona kształcić aktywistów Partii. W realizacji tego projektu przeszkodził wybuch I wojny światowej.

W miesiącach letnich Lenin za względów zdrowotnych przyjeżdżał z Krakowa do Poronina z żoną, Nadieżdą Krupską i jej matką Elżbietą Krupską. Pracował tu i prowadził ożywioną korespondencję z rosyjskimi towarzyszami. Nawiązywał kontakty z miejscową ludnością i urządzał wycieczki w Tatry.

Po II wojnie światowej władze komunistyczne zamieniły karczmę w obiekt muzealny, a obok budynku ustawiły pomnik wodza rewolucji październikowej.

W kwietniu 1970 działacze podziemnej organizacji Ruch z inicjatywy Stefana Niesiołowskiego rozpoczęli przygotowania do podpalenia muzeum za pomocą ładunków z opóźnionym zapłonem oraz wysadzenia w powietrze pomnika Lenina w ramach akcji „Poronin”. Ostatecznie postanowiono jedynie spalić muzeum 21 czerwca 1970. Operacja się nie powiodła na skutek donosu tajnego współpracownika SB Sławomira Daszuty[1]. W związku z tym skazany został Wiesław Kęcik.

W 1990 muzeum zlikwidowano, oddając budynek na potrzeby gminnego ośrodka kultury, a pomnik Lenina zdemontowano. Obecnie znajduje się on obok budynku pałacu w Kozłówce (Muzeum Zamoyskich – Galeria Sztuki Socrealizmu). Rzeźba ma otwór w prawym ramieniu, prawdopodobnie powstały przy demontażu pomnika.

Ekspozycja stała[edytuj]

Wystawa obejmowała okres pobytu Lenina w Krakowie i na Podhalu w latach 1912–1914.

Ekspozycja muzealna składała się z ok. tysiąca eksponatów, m.in. planszy i fotokopii dokumentów dotyczących ruchu robotniczego, ilustracji związanych z przyjazdem Lenina do ówczesnej Galicji, z jego pobytem w Krakowie i na Podhalu. Wśród nich znajdowały się także fotokopie prac pisarskich i organizacyjnych Lenina, dokumentów dotyczących jego aresztowania, osadzenia w więzieniu w Nowym Targu w sierpniu 1914 oraz jego zwolnienia dzięki interwencji m.in. Jana Kasprowicza i Władysława Orkana. Wśród eksponatów były również portrety Lenina i Nadieżdy Krupskiej.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy