Muzeum Narodowe Iraku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Muzeum Narodowe Iraku
Ilustracja
Muzeum Narodowe Iraku, 2008
Państwo  Irak
Miejscowość Bagdad
Data założenia 1926
Położenie na mapie Iraku
Mapa lokalizacyjna Iraku
Muzeum Narodowe Iraku
Muzeum Narodowe Iraku
Ziemia33°19′41,9″N 44°23′07,4″E/33,328306 44,385389
Strona internetowa
Odzyskane eksponaty zrabowane z Muzeum Narodowego Iraku w 2003 roku
Waza z Uruk (ang. Warka vase), 2016
Miedziany posąg z Bassetki

Muzeum Narodowe Iraku także Muzeum Irackie (arab. المتحف العراقي) – muzeum narodowe w Bagdadzie w Iraku, specjalizujące się w archeologii Mezopotamii.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu I wojny światowej, intensywne prace archeologiczne prowadzone na terenie Iraku przez archeologów z Europy i Stanów Zjednoczonych zaowocowały licznymi, cennymi artefaktami[1]. Aby zapobiec ich wywiezieniu z Iraku, brytyjska podróżniczka, agentka wywiadu i archeolog Gertrude Bell (1868–1926), zaczęła kolekcjonować obiekty od 1922 roku[1]. W 1926 roku rząd Iraku przeniósł jej kolekcję do nowego gmachu, a król Fajsal I powołał do życia muzeum archeologiczne[2], którego prowadzenie powierzono Bell[3][1]. Wprowadzono nowe prawo nakazujące pozostawienie w kraju wszelkich obiektów znalezionych podczas wykopalisk na terenie Iraku prowadzonych przez zagranicznych czy rodzimych archeologów[2]. O podziale znalezisk i ich wywozie zagranicę decydować miały władze Iraku i, z racji pełnionego stanowiska szefowej Departamentu ds. Starożytności, Bell, która stosowała zasadę 50:50[4]. Zakaz wywozu obiektów archeologicznych Irak wprowadził dopiero w latach 70. XX w.[5]

W latach 20. XX w. muzeum podlegało Ministerstwu ds. Robót Publicznych a w latach 30. XX w. ministerstwu Edukacji[3].

W latach 1964–1966, przy wsparciu rządu Niemiec, wzniesiono kompleks muzealny na wschodnim brzegu Tygrysu obejmujący gmach Starego Muzeum, gmach administracji, bibliotekę i magazyn, a kolekcje zostały przeniesione do nowego budynku[3][1]. Zmieniono wówczas nazwę placówki na Narodowe Muzeum Iraku[1]. W 1983 roku przy wsparciu rządu Włoch wzniesiono gmach Nowego Muzeum[3].

W okresie I wojny w Zatoce Perskiej muzeum pozostawało zamknięte – zostało otwarte 28 kwietnia 2000 roku na urodziny prezydenta Iraku Saddama Husajna[3].

Podczas II wojny w Zatoce Perskiej muzeum zostało splądrowane w dniach 7–12 kwietnia 2003 roku – liczba zrabowanych przedmiotów pozostaje sporna, jednak według szacunków muzeum skradziono ok. 15 tys. eksponatów, z których odzyskano ponad 3 tys.[3] Zginęła wówczas m.in. kolekcja pieczęci cylindrycznych[2]. Odzyskano natomiast m.in. wazę z miasta Uruk (ang. Warka vase), datowaną na 3200 p.n.e.[6][7] i miedziany posąg z Bassetki[8].

Muzeum pozostawało zamknięte przez 6 lat – z wyjątkiem kilku specjalnych okazji, m.in. wizyty Paula Bremera w lipcu 2003 roku[3]. W 2006 roku wzniesiono gmach Nowych Kolekcji sfinansowany przez rząd Iraku[3]. W lutym 2009 roku część kolekcji została udostępniona dla zwiedzających[2], a całe muzeum zostało ponownie otwarte w lutym 2015 roku[9][10]. Uroczyste otwarcie muzeum zostało przyspieszone w odpowiedzi na zniszczenie starożytnych posągów w Mosulu przez Państwo Islamskie[10].

Zbiory[edytuj | edytuj kod]

Muzeum jest poświęcone historii Iraku i regionu na przestrzeni 7 tys. lat[3]. Jego zbiory obejmują obiekty pochodzenia sumeryjskiego, akadyjskiego, asyryjskiego, babilońskiego oraz kultury islamu[3]. Wśród zbiorów znajdują się m.in. kolekcja biżuterii ze złota i figurek z kamieni szlachetnych z IX w. p.n.e. ze stanowiska archeologicznego Nimrud czy kolekcja tabliczek zapisanych pismem klinowym z Uruk datowanych na 3500–3000 p.n.e.[1]

W 2017 roku muzeum udostępni 40 artefaktów na wystawę podczas Biennale w Wenecji – będzie to pierwszy raz od 1988 roku, kiedy to starożytne obiekty archeologiczne z muzeum zostaną wystawione za zgodą władz poza granicami Iraku[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f National Museum of Iraq. W: Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica, inc., 2013-10-14. [dostęp 2017-02-25]. (ang.)
  2. a b c d Gwendolyn Leick: Historical Dictionary of Mesopotamia. Scarecrow Press, 2009, s. 91. ISBN 978-0-8108-6324-8. [dostęp 2017-02-25]. (ang.)
  3. a b c d e f g h i j The Iraq Museum: About the Museum (ang.). [dostęp 2017-02-21].
  4. Lawrence Rothfield: The Rape of Mesopotamia: Behind the Looting of the Iraq Museum. University of Chicago Press, 2009, s. 10. ISBN 978-0-226-72943-5. [dostęp 2017-02-25]. (ang.)
  5. Lawrence Rothfield: The Rape of Mesopotamia: Behind the Looting of the Iraq Museum. University of Chicago Press, 2009, s. 11. ISBN 978-0-226-72943-5. [dostęp 2017-02-25]. (ang.)
  6. Iraqi museum recovers priceless vase (ang.). W: BBC.com [on-line]. 2003-06-13. [dostęp 2017-02-21].
  7. W Bagdadzie odnalazła się starożytna waza z Uruk (pol.). W: Wyborcza.pl [on-line]. 2003-06-12. [dostęp 2017-02-21].
  8. John M. Russel: The MPs Do It Again: Two More Antiquities from the Top 30 Are Back in the Iraq Museum (ang.). W: Archeological Insitute of America [on-line]. November 2003.
  9. Irak: w 12 lat po złupieniu muzeum w Bagdadzie znów otwarte (pol.). W: Onet.pl [on-line]. [dostęp 2017-02-21].
  10. a b Looted Iraqi Museum in Baghdad reopens 12 years on (ang.). W: BBC.com [on-line]. 2015-02-15. [dostęp 2017-02-21].
  11. Hannah Ellis-Petersen. Answering 'cultural genocide': Iraq's looted treasures to be displayed at Venice Biennale. „The Guardian”, 2017-02-21 (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]