Muzeum Pamięci Sybiru

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Muzeum Pamięci Sybiru – ogólnopolskie muzeum narracyjne przedstawiające historię polskiej obecności na Syberii od XVIII wieku, carskich zsyłek Polaków w głąb Rosji oraz represji i zbrodni sowieckich, w tym deportacji na Syberię i do Kazachstanu. Powstało 1 stycznia 2017 roku jako samorządowa instytucja kultury miasta Białegostoku.

Idea[edytuj | edytuj kod]

Białystok jest jedynym dużym miastem zajętym przez Związek Sowiecki w wyniku agresji we wrześniu 1939 roku, które znajduje się w obecnych granicach Polski. Co piąty mieszkaniec tego miasta, w wyniku czterech masowych deportacji w latach 1940–1941, trafił na Syberię lub do Kazachstanu. Naturalne zatem jest, że idea powstania ośrodka upamiętniającego wiedzę o dawnych ziemiach wschodnich Rzeczypospolitej oraz pamięci o traumie zesłań syberyjskich narodziła się właśnie w Białymstoku, już na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Wówczas w ramach Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Białymstoku powstała Sekcja Dziejów Dawnych Ziem Północno-Wschodnich Rzeczypospolitej. Próbę całościowej dokumentacji zesłań i wywózek podjął po 2000 roku białostocki oddział Instytutu Pamięci Narodowej. Wielowątkowe badania prowadzone były również w ramach prac naukowych w Instytucie Historii Uniwersytetu w Białymstoku. W 1998 roku przy Kościele Ducha Świętego w Białymstoku powstała izba pamięci poświęcona tragedii osób wywiezionych na Sybir.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 2010 roku władze miejskie Białegostoku wydzieliły z kompleksu przedwojennych magazynów wojskowych dwuhektarową działkę z przeznaczeniem na budowę przyszłego Muzeum Pamięci Sybiru. W Muzeum Wojska w Białymstoku powstał wtedy Dział Badań Zsyłek i Deportacji. W 2012 roku zespół kierowany przez architekta Jana Kabaca opracował dokumentację projektową budowy siedziby, a w 2014 roku rozstrzygnięto konkurs na przygotowanie scenariusza i aranżacji wystawy stałej Muzeum Pamięci Sybiru – wygrała go belgijska firma TEMPORA S.A. Z końcem 2016 roku zakończono wstępny etap prac budowlanych, polegających na przygotowaniu terenu i głównych instalacji, a 1 stycznia 2017 roku otwarto samodzielne Muzeum Pamięci Sybiru. 18 kwietnia 2018 roku podpisano umowę na wykonanie głównego etapu budowy siedziby Muzeum.

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Muzeum Pamięci Sybiru kierowane jest przez dr. hab. Wojciecha Śleszyńskiego, prof. Uniwersytetu w Białymstoku, którego wspomaga Główny Księgowy oraz Dział Administracyjno-Finansowy.

W Muzeum funkcjonują następujące działy merytoryczne:

  • Dział Edukacji i Promocji – realizuje urozmaicone formy edukacji skierowane do różnych grup odbiorców, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży.
  • Dział Gromadzenia i Opracowywania Zbiorów – gromadzi, kataloguje, konserwuje i przygotowuje do wykorzystania zbiory muzealne w postaci realiów, fotografii i dokumentów.
  • Dział Marketingu, Rozwoju i Upowszechniania – przygotowuje i wdraża zróżnicowane formy upowszechniania wiedzy o zbiorach, wystawach, publikacjach i wszelkiej aktywności Muzeum.
  • Dział Naukowy: Centrum Badań Naukowych – Wschód – prowadzi badania nad historią związaną z tematyką działalności Muzeum, organizuje spotkania i konferencje, publikuje wydawnictwa.
  • Dział Wystaw – organizuje wystawy muzealne; do czasu wybudowania siedziby głównej koncentruje swoją działalność na atrakcyjnych wystawach czasowych oraz efektywnym wykorzystaniu przestrzeni miejskiej.

Siedziba[edytuj | edytuj kod]

Siedziba Muzeum Pamięci Sybiru powstaje na terenie dawnych magazynów wojskowych przy ulicy Węglowej w Białymstoku. Nie jest to miejsce wybrane przypadkowo. Transporty deportowanych na Syberię i do Kazachstanu w latach 1940–1941 odchodziły z pobliskiego Dworca Poleskiego (obecnie Fabryczny), a ofiary były ładowane do wagonów na bocznicy kolejowej graniczącej z magazynem nr 5. To właśnie ten magazyn zostanie wyremontowany i wykorzystany jako miejsce prezentacji wystawy stałej Muzeum Pamięci Sybiru. W dobudowanym, nowym budynku, będzie mieściła się administracja, magazyny, sale konferencyjne i pozostałe zaplecze Muzeum.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]