Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Ilustracja
Wachlarz parowozowni w Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Miejscowość Jaworzyna Śląska
Adres ul. Towarowa 4
58-140 Jaworzyna Śląska
Data założenia 2004
Zakres zbiorów kolejnictwo
Położenie na mapie Jaworzyny Śląskiej
Mapa lokalizacyjna Jaworzyny Śląskiej
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Położenie na mapie gminy Jaworzyna Śląska
Mapa lokalizacyjna gminy Jaworzyna Śląska
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Położenie na mapie powiatu świdnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu świdnickiego
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Ziemia50°54′56,304″N 16°26′12,494″E/50,915640 16,436804
Strona internetowa
Parowozy Ok1-325 i OKl2-6 na wachlarzu parowozowni

Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku – muzeum w Jaworzynie Śląskiej w województwie dolnośląskim. Głównym celem statutowym placówki jest ochrona i promocja dziedzictwa kultury technicznej na terenie Śląska oraz działalność dydaktyczna i naukowa. Cele realizowane są przede wszystkim przez ochronę posiadanego zbioru, opracowywanie ekspertyz i dokumentacji, a także konserwację oraz rewitalizację historycznych obiektów przemysłowych.

Muzeum mieści się na terenie zespołu historycznej parowozowni w Jaworzynie Śląskiej. Budynek parowozowni wachlarzowej pochodzi z 1907 roku, rozbudowywany w latach 1914, 1933 oraz 1960.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku rozpoczęło swoją działalność w 2004 roku. Po ponad rocznych staraniach zmierzających do ratowania kolekcji parowozów i lokomotyw zgromadzonych w Jaworzynie Śląskiej, Muzeum wydzierżawiło teren wraz z eksponatami od Gminy Jaworzyna Śląska. Od 2005 roku Muzeum jest już działającą pod nadzorem Ministerstwa Kultury organizacją pożytku publicznego zajmującą ochroną dziedzictwa kultury technicznej Śląska. Zbiór eksponatów przejęty od PKP składał się z 34 lokomotyw, 41 wagonów i 8 maszyn warsztatowych.

Ekspozycje[edytuj | edytuj kod]

Podstawę kolekcji Muzeum stanowi zabytkowy tabor kolejowy normalnotorowy z lat 1890 do 1972. Zbiór tworzy 50 lokomotyw trakcji parowej, spalinowej i elektrycznej, a także 100 wagonów oraz kolejowych pojazdów specjalistycznych np. drezyn WM-10. Zabytkowy tabor kolejowy prezentowany jest na terenie bocznicy kolejowej Muzeum, w tym na wachlarzu parowozowni. W kolekcji znajdują się również sprawne pojazdy szynowe – polski parowozów TKt48-18 z 1951 roku, czechosłowacki autobus szynowy serii 830 z 1955 roku, najstarszą sprawną lokomotywę spalinową w Polsce, DEUTZ OMZ 122R z 1940 roku, lokomotywę spalinową Ls40 4606, a także lokomotywę manewrową SM30-531 z 1961 roku.

Poza taborem kolejowym oraz wystawami poświęconymi historii kolejnictwa na terenie Śląska i Polski, w swoich zbiorach Muzeum posiada również, tworzącą odrębny dział poświęcony historii transportu, kolekcję motocykli Harley-Davidson i Indian. Prezentowane na wystawie modele pochodzą z lat 1924 – 1983 i są w pełni sprawne technicznie.

Ważne miejsce w zbiorach zajmują maszyny i urządzenia wyprodukowane na terenie Śląska. Do najważniejszych eksponatów należy polski zestaw komputerowy ODRA 1305 z 1974.

Wybrane eksponaty[edytuj | edytuj kod]

  • parowóz TKh2-12 firmy Union Giesserei z 1890
  • parowóz TKi3-23 firmy Hohenzollern z 1903
  • parowóz Ok1-325 firmy Henschel und Sohn Kassel z 1921
  • parowóz TKt48-18 1951 r. Jedyny sprawny parowóz w kolekcji Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku

Ważniejsze wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

Od 2011 roku na terenie Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku organizowana jest Gala Parowozów[1][2][3], Międzynarodowe Zloty Zabytkowych Parowozów. Rok rocznie Jaworzynę Śląską odwiedzają parowozy z Niemiec, Czech i Polski. W 2014 odbyła się 4 edycja, w której udział wzięły parowozy z Polski i Czech.

Wiosną 2014 roku, po przeprowadzeniu remontów i modernizacji zabytkowej infrastruktury kolejowej, w ramach projektu współfinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego uruchomiono na terenie bocznicy kolejowej Muzeum tzw. Trasę Parowozową. Dzięki temu zwiedzający uzyskali możliwość przejazdu zabytkowym taborem kolejowym (prowadzonym przez parowóz TKt48-18 bądź przez wagon motorowy konstrukcji czeskiej), połączonego z prezentacją najważniejszych obiektów technicznych, kluczowych dla funkcjonowania dawnej parowozowni. Na trasie zwiedzania znajdują się m.in. żuraw wodny, dźwig węglowy Thiele & Maiwald z 1920 r. z zasiekiem, kanał oczystkowy z elektrowyciągiem, obrotnica oraz zapadnia kolejowa Henschla z 1930 r. Obejrzeć można również pomieszczenia dawnego warsztatu pneumatycznego, odlewni i warsztatu mechanicznego, a także olejarnię i piaskownię, a także autentyczny schron z 1943 r.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]