Myślenie symboliczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kategoria psychologii, kognitywistyki, antropologii filozoficznej opisująca ludzkie czynności umysłowe polegające na świadomym manipulowaniu pojęciami symbolicznymi takimi jak słowa, znaczące gesty i znaki dla osiągnięcia celu komunikacyjnego oraz poznawczego[1].

Kategoria myślenia symbolicznego została wprowadzona do nauk o człowieku na przełomie XIX i XX wieku kiedy niezależnie od siebie Edmund Husserl i George Herbert Mead stwierdzili, że język nie pochodzi z myślenia, lecz sam w sobie jest myśleniem gdyż nauka sposobu myślenia charakterystycznego dla człowieka jest tożsama z nauką języka rodzimego. W koncepcji myślenia symbolicznego zakłada się, że człowiek myśli w konkretnym języku a zjawisko myślenia w pozajęzykowych kategoriach abstrakcyjnych jest bardzo rzadkie. Ludzkie myślenie potoczne powstaje zatem dzięki działaniu polegającym na dostosowywaniu do siebie wielu światów: świata działań, świata emocji, świata odczuć oraz symbolicznego świata znaków, nazw. W współczesnej humanistyce i szeroko pojętej filozofii języka trwa dyskusja nad pierwotną przystawalnością bądź nieprzystawalnością tych światów. Gdyby światy: afektywny, egzystencjalny i symboliczny były pierwotnie przystawalne a „rozeszły” się dopiero w procesie komplikacji sytuacji społeczno-egzystencjalno-symbolicznych, w których funkcjonuje człowiek, to powinien kiedyś istnieć uniwersalny język duszy, wspólna mowa całej ludzkości. Jak do tej pory intensywne badania językoznawczo-antropologiczno-archeologiczne nie znalazły śladów takiej pramowy co stwarza wrażenie, że każdy język naturalny wywodzi się od historycznie ukształtowanego w ramach konkretnego społeczeństwa sposobu translacji doświadczeń afektywno-egzystencjalnych na formy komunikacji symbolicznej (językowej)[2].

Koncepcje myślenia symbolicznego[edytuj]

Koncepcja Georga H. Meada

Koncepcja Ernsta Cassirera

Przypisy

  1. Wiktor Werner, Iwona Werner, Od duszy do świadomości, od jednostki do społeczeństwa. Szkice z historii intelektualnej, Instytut Historii UAM, Poznań 2008, s. 151 - 166
  2. Wiktor Werner, Poznawcza rola metafory w polskim dyskursie historyczno politycznym po 1989 roku (w:) . S. M. Nowinowski, J. Pomorski, R. Stobiecki (red.) Pamięć i polityka historyczna. Doświadczenia Polski i jej sąsiadów, Instytut Pamięci Narodowej, Łódź 2008, s. 91 –105