Mysz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy rodzaju gryzoni z rodziny myszowatych. Zobacz też: Mysz komputerowa.
Mysz
Mus[1]
Linnaeus, 1758[2]
Okres istnienia: późny pliocenholocen
Przedstawiciel rodzaju – mysz domowa (M. musculus)
Przedstawiciel rodzaju – mysz domowa (M. musculus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd myszokształtne
Nadrodzina myszowe
Rodzina myszowate
Podrodzina myszy
Rodzaj mysz
Typ nomenklatoryczny

Mus musculus Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Mysz[13] (Mus) – rodzaj ssaka z podrodziny myszy (Murinae) w rodzinie myszowatych (Muridae). Zwierzęta znane jako: mysz leśna, mysz zaroślowa, czy mysz polna[14] traktowane jako jedne z gatunków „myszy”, w rzeczywistości zaliczane są do odrębnego rodzaju gryzoni: myszarka (Apodemus) jako: myszarka leśna, myszarka zaroślowa, czy myszarka polna[13].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące głównie w Afryce, Azji i Europie. Mysz domowa jest jedynym gatunkiem tego rodzaju, który zamieszkuje obie Ameryki i Australię[15][13].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Mus: łac. mus, muris – mysz, od gr. μυς mus, μυός muos – mysz[16].
  • Musculus: zdrobnienie nazwy rodzaju Mus Linnaeus, 1758[17]. Gatunek typowy: Mus musculus Linnaeus, 1758.
  • Leggada: nazwy Legyáde, Legadgandu w języku Waddar dla myszy gładkowłosej[18]. Gatunek typowy: Leggada booduga J.E. Gray, 1837.
  • Drymomys: gr. δρυμος drumos – zagajnik, knieja; μυς mus, μυός muos – mysz[19]. Gatunek typowy: Drymomys parvulus Tschudi, 1844 (= Mus musculus Linnaeus, 1758).
  • Nannomys (Nanomys): gr. ναννος nannos – karzeł; μυς mus, μυός muos – mysz[20]. Gatunek typowy: Mus (Nannomys) setulosus Peters, 1876.
  • Pseudoconomys: gr. ψευδος pseudos – fałszywy; κωνος kōnos – stożek; μυς mus, μυός muos – mysz[21]. Gatunek typowy: Mus (Pseudoconomys) proconodon Rhoads, 1896 (= Mus (Nannomys) setulosus Peters, 1876).
  • Pyromys: gr. πυρ pur, πυρος puros – ogień; μυς mus, μυός muos – mysz[22]. Gatunek typowy: Pyromys priestleyi Thomas, 1911 (skóra Mus platythrix zmieszana z czaszką Millardia gleadowi).
  • Leggadilla: zdrobnienie nazwy rodzaju Leggada J.E. Gray, 1837[8]. Gatunek typowy: Mus platythrix Bennett, 1832.
  • Coelomys: Cejlon (ang. Ceylon); μυς mus, μυός muos – mysz[23]. Gatunek typowy: Coelomys mayori Thomas, 1915.
  • Oromys: gr. ορος oros, ορεος oreos – góra; μυς mus, μυός muos – mysz[9]. Gatunek typowy: Oromys crociduroides Robinson & Kloss, 1916.
  • Mycteromys: gr. μυκτηρ muktēr, μυκτηρος muktēros – pysk, nos; μυς mus, μυός muos – mysz[11]. Nowa nazwa dla Oromys.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą podrodzaje z następującymi gatunkami[13][15]:

Mysz w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 59. (łac.)
  3. C.S. Rafinesque: Précis des découvertes et travaux somiologiques. Palerme: Royale typographie militaire, aux dépens de l’auteur, 1814, s. 13. (fr.)
  4. J.E. Gray. Description of some new or little known Mammalia, principally in the British Museum Collection. „The Magazine of natural History”. New Series. 1, s. 586, 1837 (ang.). 
  5. J.J. von Tschudi. Mammalium conspectus quae in Republica Peruana reperiuntur et pleraque observata vel collecta sunt in itinere. „Archiv für Naturgeschichte”. 10 (1), s. 251, 1844 (łac.). 
  6. O.Ch. Marsh. Discovery of Cretaceous Mammalia. „The American Journal of Science”. Third Series. 38, s. 85, 1889 (ang.). 
  7. S.N. Rhoads. Mammals collected by DE. A. Donaldson Smith during his expedition to Lake Rudolf, Africa. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 48, s. 531, 1896 (ang.). 
  8. a b O. Thomas. Note on the Genus Leggada. „The Journal of the Bombay Natural History Society”. 22, s. 682, 1913 (ang.). 
  9. a b H.Ch. Robinson & C.B. Kloss. Preliminary Diagnoses of some New Species and Subspecies of Mammals and Birds Obtained in Korinchi, West Sumatra, Feb.—June 1914. „Journal of the Straits Branch of the Royal Asiatic Society”. 73, s. 270, 1916 (ang.). 
  10. C.B. Kloss. On a new Murine genus and species from Siam. „The Journal of the Natural History Society of Siam”. 2, s. 279, 1917 (ang.). 
  11. a b H.Ch. Robinson & C.B. Kloss. Results of an expedition to Korinchi Peak, Sumatra, - 1: Mammals. „Journal of the Federated Malay States Museums”. 8, s. 57, 1918 (ang.). 
  12. O. Thomas. A new genus of African Muridæ allied to Leggada. „The Annals and Magazine of Natural History”. Ninth Series. 15, s. 667, 1925 (ang.). 
  13. a b c d W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 273–275. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  14. Z. Kraczkiewicz: SSAKI. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne - Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.
  15. a b Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Mus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2017-11-24]
  16. Palmer 1904 ↓, s. 435.
  17. Palmer 1904 ↓, s. 436.
  18. Palmer 1904 ↓, s. 366.
  19. Palmer 1904 ↓, s. 246.
  20. Palmer 1904 ↓, s. 447.
  21. Palmer 1904 ↓, s. 591.
  22. a b O. Thomas. A new Murine genus and species from Sind, with diagnoses of three other new genera based on previously species of "Mus". „The Journal of the Bombay Natural History Society”. 20, s. 996, 1911 (ang.). 
  23. a b O. Thomas. Scientific Results of the Mammal Survey No. IX: A new Murine genus and species from Ceylon. „The Journal of the Bombay Natural History Society”. 23, s. 414, 1914 (ang.). 
  24. W. Peters. Über die von dem verstorbenen Professor Dr. Reinhold Buchbolz in Westafrika gesammelten Säugethiere. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1876, s. 480, 1876 (niem.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. T.S. Palmer: Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. Waszyngton: Government Printing Office, 1904, s. 71-718, seria: North American Fauna. (ang.)