Nów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Graficzna prezentacja nowiu

Nów – w astronomii, jedna z faz Księżyca, w której Księżyc znajduje się między Słońcem a Ziemią, czyli jest w koniunkcji ze Słońcem patrząc z Ziemi. W tej pozycji cała strona Księżyca widoczna z Ziemi jest w cieniu, wobec czego Księżyc nie jest widoczny gołym okiem.

W większości języków europejskich nazwa nowiu w dosłownym tłumaczeniu brzmi: nowy księżyc, ponieważ w pierwotnym znaczeniu był to pierwszy widoczny fragment Księżyca tuż po nowiu. Zjawisko to można zaobserwować nad zachodnim horyzontem w krótkim okresie między zachodem Słońca a zachodem Księżyca. Z tego powodu dokładny czas a nawet data wystąpienia zjawiska z definicji zależy od położenia geograficznego obserwatora. Z astronomicznego punktu widzenia nów pojawia się wtedy, gdy jest w koniunkcji ze Słońcem w układzie ekliptycznym. Ten moment jest jednoznaczny i nie zależy od położenia, a w niektórych okolicznościach zbiega się z zaćmieniem Słońca.

Fazą przeciwną do nowiu jest pełnia, w której cały oświetlony obszar Księżyca jest zwrócony ku Ziemi.

W religiach[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Zobacz też: Kalendarz księżycowy.

W wielu kulturach, które stosowały kalendarz księżycowy, fakt obserwacji Księżyca tuż po nowiu był równoważny z początkiem nowego miesiąca.

  • Kalendarz muzułmański z definicji polega na obserwacji widoczności Księżyca tuż po nowiu. Na tej podstawie wyznaczane są daty kolejnych miesięcy. Z tego powodu nie można określić dokładnych dat z wyprzedzeniem (w szczególności Ramadanu).
  • W kalendarzu hebrajskim, dzień w którym Księżyc staje się widoczny po nowiu, Rosz Chodesz (hebr.ראש חודש, Początek miesiąca, dosłownie Głowa miesiąca), jest uznawany za drobne święto[1][2].
  • Niektórzy chińscy buddyści stosują dietę wegetariańską w czasie nowiu i pełni.

Określanie daty nowiu[edytuj | edytuj kod]

Okres pomiędzy nowiami — lunacja — jest zmienny. Średni czas określany jako miesiąc synodyczny trwa około 29,53 dnia. Przybliżony wzór określający moment nowiu (koniunkcję między Słońcem a Księżycem) dla kolejnych miesięcy to:

d = 5,597661 + 29,5305888610 \times N + (102,026 \times 10^{-12})\times N^2

gdzie N to liczba całkowita, przyjmująca wartość 0 dla pierwszego miesiąca w roku 2000, i zwiększana o 1, dla każdego kolejnego miesiąca synodycznego. Wynik d to liczba dni (wraz z ułamkiem) od 2000-01-01 00:00:00 na skali tzw. czasu ziemskiego[3] używanego w efemerydach.

Przypisy

  1. Rosz Chodesz. Nów księżyca (pol.).
  2. Rosh Chodesh (ang.).
  3. Czas ziemski (ang.) Terrestrial Time TT = TAI + 32,184s