Naczelna Izba Lekarska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Naczelna Izba Lekarska, NILsamorząd lekarski zrzeszający i reprezentujący lekarzy w tym lekarzy dentystów (daw. lekarzy stomatologów). Zajmuje się nadzorem nad należytym wykonaniem zawodów lekarza. Działa ona w Polsce od roku 1921. Obecnie obowiązująca ustawa regulująca jej działanie to ustawa z 2 grudnia 2009 roku o izbach lekarskich (zastąpiła ona ustawę z 17 maja 1989 roku o izbach lekarskich).

Głównymi zadaniami izb lekarskich są:

  • ustanawianie obowiązujących lekarzy i lekarzy dentystów zasad etyki i deontologii zawodowej oraz dbanie o ich przestrzeganie;
  • współdziałanie w sprawach doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów;
  • sprawowanie pieczy nad sumiennym i zgodnym z aktualną wiedzą medyczną wykonywaniem zawodów lekarza i lekarza dentysty;
  • prowadzenie postępowań w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy poprzez dwa organy - Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej i Sąd Lekarski;
  • przyznawanie prawa wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty i prowadzenie ich rejestrów;
  • reprezentowanie interesów lekarzy i lekarzy dentystów (także dotyczących warunków pracy i wynagrodzeń);
  • zajmowanie stanowiska w sprawach stanu zdrowotności społeczeństwa, polityki zdrowotnej państwa oraz organizacji ochrony zdrowia w celu budowania bezpiecznego dla pacjentów i przyjaznego dla pracowników systemu ochrony zdrowia.

Historia[edytuj]

Pierwsza polska organizacja samorządowa lekarzy - Collegium Medicorum Gedanensis - powstała na początku XVII wieku w Gdańsku, Powołali ją lekarze w celu ograniczenia działalności znachorów i szarlatanów. Ówczesny król polski Władysław IV w 1636 roku odpowiednim aktem prawnym nadał lekarzom szereg uprawnień i przywilejów.

Przed rokiem 1918 polski samorząd lekarski działał na terenie zaboru austriackiego i pruskiego. Po okresie niewoli, w odrodzonej Polsce w 1921 roku ustawą sejmową powołano izby lekarskie. Naczelna Izba Lekarska była wówczas znaczącą instytucją opiniodawczą. W roku 1934 znowelizowano ustawę, a w roku 1938 powołano izby lekarsko-dentystyczne.

Okupacja niemiecka, a po niej sowiecka, zdegradowały działalność samorządową kraju.

W 1945 roku wznowiono działalność izb, ale poprzez wprowadzenie zarządców komisarycznych w 1946 roku przez ówczesny resort zdrowia - próba ta powiodła się w ograniczonym stopniu. W roku 1952 korporacje zawodowe przestały istnieć.

Lata osiemdziesiąte przyniosły jednak polityczne zaangażowanie ogromnej części społeczeństwa i związane z tym wielkie nadzieje. Do odradzania się samorządności przyczynili się lekarze i lekarze dentyści z różnych środowisk opozycyjnych, naukowych, politycznych: lekarze i lekarze dentyści ze związku zawodowego "Solidarność", działacze Polskiego Towarzystwa Lekarskiego, Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego, lekarze-posłowie na Sejm RP. 17 maja 1989 roku uchwalono ustawę o izbach lekarskich i reaktywowano samorząd lekarski.

W Zeszytach Niezależnej Myśli Lekarskiej z tegoż roku napisano: "Sejm zatwierdził ustawę o Izbach Lekarskich. [...] Nie udało się do niej wprowadzić wielu zamierzonych przez nas poprawek, lecz w zasadniczych zarysach należy uznać ją za zadowalającą. Co najważniejsze - zapewnia Izbom dużą autonomię i niezależność od czynników politycznych i administracyjnych [...]."

W roku 2009 ustawę z 1989 roku zastąpiono nową, w znacznej mierze przygotowaną przez samorząd lekarski[potrzebny przypis].

Organizacja samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów w Polsce[edytuj]

Jednostkami lekarskiego samorządu zawodowego są Naczelna Izba Lekarska oraz okręgowe izby lekarskie. Każdy lekarz i lekarz dentysta, który posiada prawo wykonywania zawodu w Polsce, jest członkiem izby z mocy ustawy.

Obecnie funkcjonują 23 izby okręgowe oraz Wojskowa Izba Lekarska w Warszawie, która posiada status prawny izby okręgowej, ale działa na terenie całego kraju.

Najwięcej lekarzy i lekarzy dentystów wykonujących zawód zarejestrowanych jest w Okręgowej Izbie Lekarskiej w Warszawie - ponad 28 tysięcy, a najmniej w Okręgowej Izbie Lekarskiej w Gorzowie Wielkopolskim - ponad tysiąc.

Naczelna Izba Lekarska oraz izby okręgowe posiadają osobowość prawną i są niezależnymi jednostkami samorządu lekarskiego, które podlegają jedynie przepisom prawa.

Naczelna Izba Lekarska reprezentuje samorząd lekarzy i lekarzy dentystów na szczeblu państwowym, a rady okręgowe na szczeblu władz regionalnych.

Najwyższym organem Naczelnej Izby Lekarskiej jest Krajowy Zjazd Lekarzy, natomiast okręgowych izb lekarskich - okręgowe izby lekarzy. W okresie między krajowymi zjazdami lekarzy działalnością Naczelnej Izby Lekarskiej kieruje Naczelna Rada Lekarska, a w okręgowych izbach lekarskich - okręgowe rady lekarskie.

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]