Nadieżda Bogdanowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Nadieżda Bogdanow)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Nadieżda Konstantinowna Bogdanowa (ros. Надежда Константиновна Богданова; ur. 1836, zm. 1897) – rosyjska primabalerina.

Życiorys[edytuj]

Ojcem Nadieżdy był Konstantyn Bogdanow (zm. 1877, tancerz baletu moskiewskiego, który także wykładał taniec w szkole teatralnej i reżyserował balety. Matką zaś była Tatiana Karpakowoj (ok. 1812-1842), baletnica Teatru Wielkiego w Moskwie. Ojciec wychowany w surowej szkole Didły, z wielką starannością uczył córkę swego zawodu[1].

12-letnia Bogdanowa debiutowała na scenie w Jarosławlu; potem tańczyła w wielu innych miastach, wszędzie z wielkim sukcesem. Za radą primabaleriny Fanny Elssler Bogdanowa udała się do Paryża, po nauki u Josepha Maziliera i Artura Saint-Leona, a 20 października 1851 wystąpiła przed paryską publicznością w balecie «Markietanka» zastąpiwszy w tytułowej roli Carlottę Grisi. Nadieżda odniosła sukces, krytyka odkryła w niej wielki talent, zaś paryżanie znaleźli nową ulubienicę. W Paryżu tańczyła przez 4 lata, tj. do wybuchu Wojny krymskiej, w której Rosja i Francja były po przeciwnych stronach, Nadieżdzie zaś nie obce były uczucia patriotyczne[2]. W r. 1852 występowała w Wiedniu, tańcząc Giselle. Ukazem carskim oddelegowana do teatrów petersburskich teatrów, Bogdanowa występowała od 1856, Gissele ku zachwytowi publiczności, zachwycając techniką i wdziękiem, gracją i lekkością póz, a także dramatyzmem i mimiką. Zaćmiła dotychczasową primabalerinę Andriejanow, ale też była stawiana na równi z czołowymi primabalerinami Europy Fanny Elssler, Marią Taglioni, Carlottą Grisi i innymi. Nie mniejsze niż w Rosji sukcesy odnosiła na gościnnych występach w Berlinie, Neapolu, Paryżu, a także w Warszawie. Od października 1862 do lutego 1863 roku Bogdanowa tańczyła w Moskwie. Podczas wykonania baletu Najada, upadła na scenie i potłukła się; chociaż „Московские ведомости” pisały, że przy tym nie obyło się bez cudzej pomocy. W kwietniu 1864 skończył się kontrakt Bogdanowej z dyrekcją, którego przedłużono; ostatecznie została zwolniona w r. 1875. Nadzieżda Bogdanowa umarła w r. 1897.

Na przełomie XIX i XX wieku Aleksiej Umanskij wspominał taniec Nadieżdy Bogdanowej: «Tańczyła B. bardzo wytwornie, z wdzięczną żywością, niezwykle zręcznie, z wyrazistą mimiką.»[3]

Repertuar[edytuj]

Prócz wymienionych w powyższej biografii, repertuar Nadieżdy Bogdanowej obejmował m.in. balety:

Występy w Warszawie[edytuj]

  • Sylfida w roku 1866 i 1867.[5]
  • Rozbójnik morski (Le Pirate), w 1866[6];
  • Modniarki, czyli Karnawał paryski, 1866[7];
  • Korsarz, w 1866[8];
  • Katarzyna, córka bandyty, 1857, 1859, 1866[9];
  • Gizella, czyli Willidy, 1855, 1856, 1857, 1859, 1866[10];
  • Esmeralda, 1855-1856, 1857, 1866[11];
  • Asmodea, 1859, 1866; wówczas partnerował Nadieżdzie Bogdanowej Antoni Tarnowski, który w czasie przedstawienia 11 lutego 1866 doznał kontuzji. „Zespół znalazł się w kłopocie. Z powodu braku pierwszego tancerza nie można było wystawić żadnego większego baletu. Z koleżeńską pomocą pospieszyła Bogdanow. Ona to była inicjatorką i organizatorką benefisu na rzecz wielokrotnego partnera. Ona również zdołała skłonić Aleksandra Tarnowskiego do powrotu na scenę. Dzięki niej właśnie na benefisowym przedstawieniu Antoniego Tarnowskiego publiczność z żalem żegnała ustępującego artystę i witała dawnego ulubieńca niezwykle serdecznie, co obu braci wzruszyło do łez.” [12] Remisja depresji u Aleksandra Tarnowskiego trwała jedynie przez rok. „Ten rok wystarczył, aby przygotować młodego, niestety nie tak już znakomitego następcę w osobie Ludwika Rządcy.” [13] Tak więc warszawski balet zawdzięcza Nadieżdzie Bogdanowej przetrwanie kryzysu 1866-1867.

Przypisy

  1. Aleksjej M. Umanskij hasło: "Bogdanowa, Nadzieżda Konstantinowna" w: "Encyklopedyczny słownik Brockhauza i Efrona", tomów 86 (82 tomy i 4 tomy suplementów), Petersburg, 1890-1907.
  2. Aleksjej M. Umanskij hasło: "Bogdanowa, Nadzieżda Konstantinowna" w: "Encyklopedyczny słownik Brockhauza i Efrona", tomów 86 (82 tomy i 4 tomy suplementów), Petersburg, 1890-1907.
  3. Aleksjej M. Umanskij hasło: "Bogdanowa, Nadzieżda Konstantinowna" w: "Encyklopedyczny słownik Brockhauza i Efrona", tomów 86 (82 tomy i 4 tomy suplementów), Petersburg, 1890-1907.
  4. Aleksjej M. Umanskij hasło: "Bogdanowa, Nadzieżda Konstantinowna" w: "Encyklopedyczny słownik Brockhauza i Efrona", tomów 86 (82 tomy i 4 tomy suplementów), Petersburg, 1890-1907.
  5. Janina Pudełek „Warszawski balet romantyczny”, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków, 1968, str. 188.
  6. Janina Pudełek „Warszawski balet romantyczny”, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków, 1968, str. 186.
  7. Janina Pudełek „Warszawski balet romantyczny”, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków, 1968, str. 180.
  8. Janina Pudełek „Warszawski balet romantyczny”, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków, 1968, str. 176.
  9. Janina Pudełek „Warszawski balet romantyczny”, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków, 1968, str. 175.
  10. Janina Pudełek „Warszawski balet romantyczny”, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków, 1968, str. 172.
  11. Janina Pudełek „Warszawski balet romantyczny”, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków, 1968, str. 171.
  12. Janina Pudełek „Warszawski balet romantyczny”, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków, 1968, str. 95.
  13. Janina Pudełek „Warszawski balet romantyczny”, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków, 1968, str. 96.

Bibliografia[edytuj]

  • Aleksjej M. Umanskij hasło: "Bogdanowa, Nadzieżda Konstantinowna" w: ["Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона" ("Słownik encyklopedyczny Brockhausa i Efrona"), tomów 86 (82 tomy i 4 tomy suplementów), Petersburg, 1890-1907.
  • Janina Pudełek „Warszawski balet romantyczny”, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków, 1968, str. 88, 95, 155, 165-166, 171-172, 175-176, 180, 186, 188.