Nagroda Pritzkera

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Nagroda Pritzkera – nagroda architektoniczna przyznawana corocznie architektom, którzy mieli znaczący wkład w rozwój środowiska człowieka. Nagroda honoruje żyjącego architekta, który poprzez swoją sztukę, talent, wizjonerstwo oraz konsekwentne i znaczące zaangażowanie, wzbogaca otoczenie człowieka i jego środowisko budowlane poprzez swoją architekturę.

Nagrodzie, w postaci medalionu, towarzyszy grant finansowy w wysokości 100 tys. dolarów. Ważniejsze jest jednak pozyskanie w ten sposób zainteresowania zamożnych inwestorów.

Historia[edytuj]

Nagrodę ufundował Jay A. Pritzker (1922–1999) wraz z żoną Cindy w 1979 roku. Rodzina Pritzkerów to właściciele międzynarodowego biznesu z siedzibą główną w Chicago, m.in. sieci hoteli Hyatt, zlokalizowanych na całym świecie. Pritzkerowie znani są również z wspierania aktywności edukacyjnych, naukowych, medycznych i kulturalnych.

Wiele procedur i forma Nagrody Pritzkera było wzorowanych na Nagrodzie Nobla. Laureaci Nagrody Architektonicznej Pritzkera otrzymują dotację w postaci 100 000 dolarów, certyfikat oficjalnej pochwały i od 1987 roku brązowy medal, jak również limitowaną edycję rzeźby Henry'ego Moore'a, ofiarowaną każdemu laureatowi[1].

Oficjalna ceremonia wręczenia nagrody odbywa się każdego roku, zazwyczaj w maju, w architektonicznie ważnym miejscu na świecie[2].

Laureaci[edytuj]

Lp. Rok Laureat Narodowość Fotografia Przykładowa realizacja (rok ukończenia) Ceremonia wręczenia Ref.
1 1979 Johnson, PhilipPhilip Johnson Stany Zjednoczone The inaugural laureate Philip Johnson behind an architectural model Casa de Cristal P.J.jpg Glass House (1949) Dumbarton Oaks, Waszyngton [3]
2 1980 Barragán, LuisLuis Barragán Meksyk - Torres satelite.jpg Torres de Satélite (1957) Dumbarton Oaks, Waszyngton [4]
3 1981 Stirling, JamesJames Stirling Wielka Brytania James Stirling 01.jpg History Faculty University of Cambridge.jpg Seeley Historical Library (1968) National Building Museum, Waszyngton [5]
4 1982 Roche, KevinKevin Roche Stany Zjednoczone Kevin-Roche.jpg Knights of Columbus headquarters.jpg Knights of Columbus Building (1969) Art Institute of Chicago [6][a]
5 1983 Pei, Ieoh MingIeoh Ming Pei Stany Zjednoczone I.M. Pei.JPG National gallery of art usa2.jpg National Gallery of Art, East Building (1978) Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork [7][b]
6 1984 Meier, RichardRichard Meier Stany Zjednoczone Richard Meier at the 2009 Tribeca Film Festival.jpg 10 The High.jpg High Museum of Art (1983) National Gallery of Art, Waszyngton [6]
7 1985 Hollein, HansHans Hollein Austria Hans Hollein, Architect, Designer.jpg Mönchengladbach museum mit skulpturengarten.jpg Abteiberg Museum (1982) The Huntington Library, San Marino, Kalifornia [6]
8 1986 Böhm, GottfriedGottfried Böhm Niemcy (Republika Federalna Niemiec) Böhm-2.jpg Koeln christi auferstehung boehm.jpg Christi Auferstehung, Cologne (1968) Worshipful Company of Goldsmiths, Londyn [6]
9 1987 Tange, KenzōKenzō Tange Japonia Kenzo Tange 1981.jpg 20030702 2 July 2003 Tokyo Cathedorale 1 Tange Kenzou Sekiguchi Tokyo Japan.jpg Katedra Najświętszej Marii Panny w Tokio (1964) Kimbell Art Museum, Fort Worth, Teksas [8]
10 1988 Bunshaft, GordonGordon Bunshaft (shared prize) Stany Zjednoczone Yale-beinecke-library.jpg Beinecke Rare Book and Manuscript Library (1963) Art Institute of Chicago [6][9]
10 1988 Niemeyer, OscarOscar Niemeyer (shared prize) Brazylia Oscarniemeyer.jpg Cathedral Brasilia Niemeyer.JPG Katedra Matki Bożej z Aparecidy w Brasílii (1958) Art Institute of Chicago [6][9]
11 1989 Gehry, FrankFrank Gehry Kanada
Stany Zjednoczone
Turner 07 FGLecture.JPG Image-Disney Concert Hall by Carol Highsmith edit.jpg Walt Disney Concert Hall (1999–2003) Tōdai-ji, Nara, Japonia [7][c]
12 1990 Rossi, AldoAldo Rossi Włochy AldoRossi.jpg Bonnefantenmuseum.jpg Bonnefanten Museum (1990) Palazzo Grassi, Wenecja [10]
13 1991 Venturi, RobertRobert Venturi Stany Zjednoczone Robert Venturi 2008 Rome.jpg National Gallery London Sainsbury Wing 2006-04-17.jpg National Gallery, Sainsbury Wing (1991) Palace of Iturbide, Meksyk [11]
14 1992 Siza Vieira, ÁlvaroÁlvaro Siza Vieira Portugalia Siza Vieira.jpg Pavilhao Portugal 2.JPG Pavilion of Portugal in Expo'98 (1998) Harold Washington Library, Chicago [12]
15 1993 Maki, FumihikoFumihiko Maki Japonia Fumihiko Maki 2010.jpg Tokyo Metropolitan Gymnasium 2008.jpg Tokyo Metropolitan Gymnasium (1991) Zamek na Hradczanach, Praga [8]
16 1994 de Portzamparc, ChristianChristian de Portzamparc Francja - Französische botschaft in berlin.JPG Ambasada Francji w Berlinie (2003) The Commons, Columbus, Indiana [13]
17 1995 Ando, TadaoTadao Ando Japonia Tadao Ando 2004.jpg Church of Light.JPG Kościół Światła (1989) Pałac wersalski [14]
18 1996 Moneo, RafaelRafael Moneo Hiszpania Rafael Moneo.jpg San Sebastian Palacio Kursaal.JPG Pałac Kongresowy i Audytorium Kursaal (1999) Getty Center, Los Angeles [7]
19 1997 Fehn, SverreSverre Fehn Norwegia - Isbremuseet.jpg Norweskie Muzeum Lodowców (1991) Muzeum Guggenheima w Bilbao [15]
20 1998 Piano, RenzoRenzo Piano Włochy Renzo Piano cropped.jpg Kansai International Airport02n4n4272.jpg Port lotniczy Kansai (1994) Biały Dom, Waszyngton [16]
21 1999 Foster, NormanNorman Foster Wielka Brytania 1999 winner Norman Foster, giving a speech behind a lecturn Mill.bridge.from.tate.modern.arp.jpg Millennium Bridge w Londyn (2000) Stare Muzeum, Berlin [7]
22 2000 Koolhaas, RemRem Koolhaas Holandia Rem Koolhaas.jpg CasadaMusica.jpg Casa da Música, Porto (2003) Jerusalem Archaeological Park [17]
23 2001 Jacques Herzog & Pierre de Meuron Szwajcaria Tate modern london 2001 02.jpg Tate Modern (2000) Monticello, Charlottesville, Wirginia [18]
24 2002 Murcutt, GlennGlenn Murcutt Australia 27-11-04 Murcutt y yo 022.jpg Berowra Waters Inn.jpg Berowra Waters Inn (1983) Kapitol, Rzym [19]
25 2003 Utzon, JørnJørn Utzon Dania - Sydney opera house side view.jpg Sydney Opera House (1973) Królewska Akademia Sztuk Pięknych św. Ferdynanda, Madryt [20]
26 2004 Hadid, ZahaZaha Hadid Irak
Wielka Brytania
Contemp Art Center.JPG Muzeum Sztuki Współczesnej (2003) Ermitaż, Saint Petersburg [7][d]
27 2005 Mayne, ThomThom Mayne Stany Zjednoczone San Francisco Federal Building.jpg San Francisco Federal Building (2007) Pritzker Pavilion, Chicago [21]
28 2006 Mendes da Rocha, PauloPaulo Mendes da Rocha Brazylia Paulo Mendes Da Rocha-Arquisur 2009.jpg Paulo mendes da rocha - capela de são pedro apóstolo - campos do jordão - são paulo - brasil.jpg Kaplica Świętego Piotra w Campos de Jordão (1987) Pałac Dolmabahçe, Stambuł [22]
29 2007 Rogers, RichardRichard Rogers Wielka Brytania Richard Rogers talking about the Lloyd's building (London).png Lloyds Building stair case.jpg Budynek Lloyd's (1986) Banqueting House, Whitehall, Londyn [23][e]
30 2008 Nouvel, JeanJean Nouvel Francja Jean Nouvel 2009 Vienna.jpg Torre Agbar and Glories.jpg Torre Agbar (2005) Biblioteka Kongresu, Waszyngton [7][24]
31 2009 Zumthor, PeterPeter Zumthor Szwajcaria Therme Vals wall structure, Vals, Graubünden, Switzerland - 20060811.jpg Therme Vals (1996) Palacio de la Legislatura de la Ciudad de Buenos Aires [7][25]
32 2010 Sejima, KazuyoKazuyo Sejima &
Ryue Nishizawa (SANAA)
Japonia Kazuyo Sejima mg 5000.jpg Kanazawa21seikibijutsukan.jpg Muzeum Sztuki Współczesnej XXI wieku w Kanazawa (2003) Ellis Island, Nowy Jork
33 2011 Souto de Moura, EduardoEduardo Souto de Moura Portugalia Eduardo Souto de Moura.jpg Estadio Braga.JPG Estádio Municipal de Braga (2004) Andrew W. Mellon Auditorium, Waszyngton [26]
34 2012 Wang Shu Chiny Wang-Shu Taipei.jpg North facet of NBM.JPG Ningbo Museum (2008) Great Hall of the People, Beijing [27]
35 2013 Ito, ToyoToyo Ito Japonia Toyo Ito 2009.jpg Sendai Mediatheque 2009.jpg Sendai Mediatheque (2001) John F. Kennedy Presidential Library and Museum, Boston [28]
36 2014 Ban, ShigeruShigeru Ban Japonia Centre Pompidou-Metz - Pose de la première pierre -2.jpg Centre Pompidou-Metz (2010) Rijksmuseum, Amsterdam [29]
37 2015 Otto, FreiFrei Otto Niemcy 2014 Olympiastadion Munich.jpg Stadion Olimpijski w Monachium (1972) New World Center, Miami [30][31]
38 2016 Aravena, AlejandroAlejandro Aravena Chile Premio Abdón Cifuentes 2015 - Alejandro Aravena 02.jpg Campus San Joaquín (15).jpg Siamese Towers, Chilijski Papieski Uniwersytet Katolicki (2005) Kwatera główna ONZ, Nowy Jork [32][33]
39 2017 Rafael Aranda, Carme Pigem &
Ramón Vilalta (RCR Arquitectes)
Hiszpania BIBLIOTECA RCR.jpg Sant Antoni Library, Barcelona (2008) Pałac Akasaka, Tokio [34]

Uwagi

  1. Roche urodził się w Irlandii.
  2. Pei urodził się w Chinach.
  3. Gehry urodził się w Kanadzie.
  4. Hadid urodziła się w Iraku.
  5. Rogers urodził się we Włoszech.

Przypisy

  1. The Pritzker Architecture Prize: History (ang.). [dostęp 2012-01-15].
  2. The Pritzker Architecture Prize: Ceremony and Medal (ang.). [dostęp 2012-01-15].
  3. People – In the News (ang.). 23 maja, 1979.
  4. Katherine Endicott: The Mexican garden revisited (ang.). 14 października, 2006.
  5. Nigel Reynolds: Top prize for architect who is ignored by fellow British (ang.). 23 marca, 2004.
  6. a b c d e f Paul Goldberger: Architecture View; What Pritzker Winners Tell Us About the Prize (ang.). 28 maja 1988.
  7. a b c d e f g Ed Pilkington: Swiss architect untouched by fad or fashion wins prized Pritzker award (ang.). 14 kwietnia, 2009.
  8. a b Herbert Muschamp: Pritzker Prize for Japanese Architect (ang.). 26 kwietnia, 1993.
  9. a b The Pritzker Architecture Prize Celebrates its Tenth Anniversary Honoring Two Laureates for 1988 (ang.).
  10. Julie Iovine: Aldo Rossi, Architect of Monumental Simplicity, Dies at 66 (ang.). 5 września, 1997.
  11. Eleanor Blau: Robert Venturi Is to Receive Pritzker Architecture Prize (ang.). 8 kwietnia, 1991.
  12. Ana Maria Ribeiro: Siza Vieira fala para casa cheia (port.). 24 lutego, 2009.
  13. Herbert Muschamp: Priztker prize goes to French architect for the first time (ang.). 2 maja, 1994.
  14. Pilar Viladas: Fashion's New Religion (ang.). 19 sierpnia, 2001.
  15. Fernando Samaniego: El noruego Sverre Fehn recibe el Pritzker de Arquitectura en el museo Guggenheim Bilbao (hiszp.). 1 czerwca, 1997.
  16. Herbert Muschamp: Renzo Piano Wins Architecture's Top Prize (ang.). 20 kwietnia, 1998.
  17. Koolhaas receives 'Nobel of architecture' in Jerusalem (ang.). CNN, 29 maja, 2000.
  18. Herzog & de Meuron Propose Castle in The Sky for Hamburg (ang.). 14 czerwca, 2005.
  19. Top honour for Australian architect (ang.). BBC News, 16 kwietnia, 2002.
  20. Prize for Opera House designer (ang.). BBC News, 7 kwietnia, 2003.
  21. Paris skyscraper to rival tower (ang.). BBC News, 28 listopada, 2006.
  22. Benjamin Forgey: Brazilian wins Pritzker Prize (ang.). 9 kwietnia, 2006.
  23. Jonathan Glancey: Rogers takes the 'Nobel for architecture' (ang.). 29 marca, 2007.
  24. Nouvel wins top architect's prize (ang.). BBC News, 31 marca, 2008.
  25. Robin Pogrebin: Pritzker Prize Goes to Peter Zumthor (ang.). 12 kwietnia, 2009.
  26. Kate Taylor: Souto de Moura Wins 2011 Pritzker Architecture Prize (ang.). 28 marca, 2011.
  27. David Basulto: 2012 Pritzker Prize: Wang Shu (ang.). February 2012.
  28. Christopher Hawthorne: Japanese architect Toyo Ito, 71, wins Pritzker Prize (ang.). 17 marca, 2013.
  29. Christopher Hawthorne: Architect Shigeru Ban, known for disaster relief, wins Pritzker Prize (ang.). 24 marca, 2014.
  30. Frei Otto, 2015 Laureate (ang.). 10 marca, 2015.
  31. Pritzker Prize for Frei Otto, German Architect, Announced After His Death, Robin Pogrebin, The New York Times, March 10, 2015
  32. Announcement (ang.).
  33. Ceremony (ang.).
  34. Announcement: Rafael Aranda, Carme Pigem and Ramon Vilalta | The Pritzker Architecture Prize (ang.). [dostęp 2017-03-01].

Linki zewnętrzne[edytuj]